Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Lenti saman á æfingu og þjálfarinn var ánægður með það Fótbolti Nú tók Arnar Bjarki met af Eiði Smára Íslenski boltinn FIFA bannaði Frökkum að bera sorgarbönd vegna móður Deschamps Fótbolti Fyrirtækin sem léku á FIFA og græddu á banninu Fótbolti Afsalar sér óvænt öllum heimsmeistaratitlum Sport Franska lögreglan vill að Demantamótinu í París verði aflýst Sport BBC bað FIFA um svör vegna meints níðs Sigurðar Fótbolti Dembele stal senunni frá Mbappé á móti varaliði Norðmanna Fótbolti AC Milan kaupir Ramos fyrir metfé Fótbolti Hleypur í óvenjulegum aðstæðum: „Rosalegur hiti hérna“ Sport Fleiri fréttir Franska lögreglan vill að Demantamótinu í París verði aflýst Dagskráin: Formúla 1 í Austurríki og sögufræg lið mætast Fyrirtækin sem léku á FIFA og græddu á banninu Nú tók Arnar Bjarki met af Eiði Smára FIFA bannaði Frökkum að bera sorgarbönd vegna móður Deschamps Lenti saman á æfingu og þjálfarinn var ánægður með það Þjálfari Portúgala byrjaði að undirbúa Kólumbíuleikinn í mars Endurkoma hjá Leikni í Breiðholtsslagnum og HK vann Fylki Dembele stal senunni frá Mbappé á móti varaliði Norðmanna Afsalar sér óvænt öllum heimsmeistaratitlum Guðmundur Andri í FH eins og faðir hans forðum AC Milan kaupir Ramos fyrir metfé Hleypur í óvenjulegum aðstæðum: „Rosalegur hiti hérna“ Búið að slá markametið á HM í fótbolta Orri og Ísak mætast í æfingaleik Haaland og Ödegaard báðir á bekknum gegn Frakklandi Gætu spilað heimaleiki sína í Meistaradeildinni á heimavelli Brentford Forsetinn gaf öllum landsmönnum frí eftir að Ekvador komst áfram Líkur Skota á að komast áfram fóru úr 42 prósentum í 5,3 prósent á einum degi BBC bað FIFA um svör vegna meints níðs Sigurðar Þjóðir biðja um að halda ekki upp á hinsegin daga meðan á leik þeirra stendur Víkingur nælir í Eið Orra sem kemur eftir tímabilið Í bann fyrir „galið og hættulegt“ brot á Caitlin Clark Lét menn heyra það á HM: „Þetta er smá sorglegt“ Sumarmótin: Norðurálsmótið 2026 Brakandi fersk tíðindi og er rígurinn dauður? Kristinn fer til Spánar Sjáðu mörkin úr stórsigri Víkings í Smáranum Segir Hamilton eiga möguleika á áttunda heimsmeistaratitlinum Maður dagsins: Þjálfari hans hjálpaði honum að þroskast Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Lenti saman á æfingu og þjálfarinn var ánægður með það Fótbolti Nú tók Arnar Bjarki met af Eiði Smára Íslenski boltinn FIFA bannaði Frökkum að bera sorgarbönd vegna móður Deschamps Fótbolti Fyrirtækin sem léku á FIFA og græddu á banninu Fótbolti Afsalar sér óvænt öllum heimsmeistaratitlum Sport Franska lögreglan vill að Demantamótinu í París verði aflýst Sport BBC bað FIFA um svör vegna meints níðs Sigurðar Fótbolti Dembele stal senunni frá Mbappé á móti varaliði Norðmanna Fótbolti AC Milan kaupir Ramos fyrir metfé Fótbolti Hleypur í óvenjulegum aðstæðum: „Rosalegur hiti hérna“ Sport Fleiri fréttir Franska lögreglan vill að Demantamótinu í París verði aflýst Dagskráin: Formúla 1 í Austurríki og sögufræg lið mætast Fyrirtækin sem léku á FIFA og græddu á banninu Nú tók Arnar Bjarki met af Eiði Smára FIFA bannaði Frökkum að bera sorgarbönd vegna móður Deschamps Lenti saman á æfingu og þjálfarinn var ánægður með það Þjálfari Portúgala byrjaði að undirbúa Kólumbíuleikinn í mars Endurkoma hjá Leikni í Breiðholtsslagnum og HK vann Fylki Dembele stal senunni frá Mbappé á móti varaliði Norðmanna Afsalar sér óvænt öllum heimsmeistaratitlum Guðmundur Andri í FH eins og faðir hans forðum AC Milan kaupir Ramos fyrir metfé Hleypur í óvenjulegum aðstæðum: „Rosalegur hiti hérna“ Búið að slá markametið á HM í fótbolta Orri og Ísak mætast í æfingaleik Haaland og Ödegaard báðir á bekknum gegn Frakklandi Gætu spilað heimaleiki sína í Meistaradeildinni á heimavelli Brentford Forsetinn gaf öllum landsmönnum frí eftir að Ekvador komst áfram Líkur Skota á að komast áfram fóru úr 42 prósentum í 5,3 prósent á einum degi BBC bað FIFA um svör vegna meints níðs Sigurðar Þjóðir biðja um að halda ekki upp á hinsegin daga meðan á leik þeirra stendur Víkingur nælir í Eið Orra sem kemur eftir tímabilið Í bann fyrir „galið og hættulegt“ brot á Caitlin Clark Lét menn heyra það á HM: „Þetta er smá sorglegt“ Sumarmótin: Norðurálsmótið 2026 Brakandi fersk tíðindi og er rígurinn dauður? Kristinn fer til Spánar Sjáðu mörkin úr stórsigri Víkings í Smáranum Segir Hamilton eiga möguleika á áttunda heimsmeistaratitlinum Maður dagsins: Þjálfari hans hjálpaði honum að þroskast Sjá meira