Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Fyrrverandi eiginkonan hefur áhyggjur af Tiger Golf Fékk starfið sem Guðmundur var orðaður við Handbolti Missti stjórn á yfir þrjú hundruð kílómetra hraða Formúla 1 Var eitrað fyrir leikmönnum Sporting? „Þetta var einhver holræsislykt“ Handbolti Talar hreint út um Tiger: „Líf hans er í algjörri óreiðu á þessum tímapunkti“ Golf „Erum heppin að Tiger Woods hafi ekki drepið einhvern“ Golf Úrslit Extra-leikanna: „Djöfull er ég pirraður og svekktur“ Sport Varð landsfræg á einni nóttu: „Hefur alveg mótað mig í gegnum lífið“ Handbolti Davíð Smári hóf sína eigin bikarvörn á sigri Íslenski boltinn „Höfum dílað á jákvæðan hátt við allt sem upp hefur komið“ Handbolti Fleiri fréttir „Erum heppin að Tiger Woods hafi ekki drepið einhvern“ Varð landsfræg á einni nóttu: „Hefur alveg mótað mig í gegnum lífið“ Úrslit Extra-leikanna: „Djöfull er ég pirraður og svekktur“ Var eitrað fyrir leikmönnum Sporting? „Þetta var einhver holræsislykt“ Fyrrverandi eiginkonan hefur áhyggjur af Tiger Úr dimmum dal í ljósið: „Finnst við vera fá sterkari og þroskaðri Orra til baka“ Dagskráin í dag: Úrslitakeppni í körfubolta, landsleikur og spilað um HM sæti „Það hljóta að vera einhver geimvísindi á bakvið þetta“ Fékk starfið sem Guðmundur var orðaður við „Mér fannst við flatar og lélegar“ Missti stjórn á yfir þrjú hundruð kílómetra hraða „Höfum dílað á jákvæðan hátt við allt sem upp hefur komið“ „Vorum náttúrulega að mæta Íslandsmeisturunum“ Davíð Smári hóf sína eigin bikarvörn á sigri Uppgjörið: Njarðvík - Tindastóll 103-97 | Njarðvík tók forystuna í einvígi sínu við Tindastól Einar með stórleik er Afturelding knúði fram oddaleik Talar hreint út um Tiger: „Líf hans er í algjörri óreiðu á þessum tímapunkti“ Sjáðu mörkin og sláarskot í naumu tapi Íslands gegn Frakklandi Uppgjörið: Haukar - Stjarnan 106-100 | Endurkoma Stjörnunnar dugði ekki til Uppgjörið: Fram - FH 27-33 | FH sendi meistarana í sumarfrí Jóhanna stígur til hliðar eftir fimmtán ár sem formaður Tuchel ekki reiður út í leikmenn Haukur í liði umferðarinnar eftir að hafa komið að 23 mörkum í sama leiknum Besta sætið: Síðasti dansinn hjá Valsmönnum? Ágúst úr Kórnum í Krikann Útlit fyrir dómarakrísu í NFL deildinni Upplifunar- og gæðastjórinn segir mikilvægt að rýna í xF Úrslitin ráðast á svellinu: „Ráðum í raun ekkert við það sem er að fara að gerast“ Hamilton ósáttur eftir „frekar hræðilega“ keppni í Japan Svindl og falsaðar undirskriftir í Sviss Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Fyrrverandi eiginkonan hefur áhyggjur af Tiger Golf Fékk starfið sem Guðmundur var orðaður við Handbolti Missti stjórn á yfir þrjú hundruð kílómetra hraða Formúla 1 Var eitrað fyrir leikmönnum Sporting? „Þetta var einhver holræsislykt“ Handbolti Talar hreint út um Tiger: „Líf hans er í algjörri óreiðu á þessum tímapunkti“ Golf „Erum heppin að Tiger Woods hafi ekki drepið einhvern“ Golf Úrslit Extra-leikanna: „Djöfull er ég pirraður og svekktur“ Sport Varð landsfræg á einni nóttu: „Hefur alveg mótað mig í gegnum lífið“ Handbolti Davíð Smári hóf sína eigin bikarvörn á sigri Íslenski boltinn „Höfum dílað á jákvæðan hátt við allt sem upp hefur komið“ Handbolti Fleiri fréttir „Erum heppin að Tiger Woods hafi ekki drepið einhvern“ Varð landsfræg á einni nóttu: „Hefur alveg mótað mig í gegnum lífið“ Úrslit Extra-leikanna: „Djöfull er ég pirraður og svekktur“ Var eitrað fyrir leikmönnum Sporting? „Þetta var einhver holræsislykt“ Fyrrverandi eiginkonan hefur áhyggjur af Tiger Úr dimmum dal í ljósið: „Finnst við vera fá sterkari og þroskaðri Orra til baka“ Dagskráin í dag: Úrslitakeppni í körfubolta, landsleikur og spilað um HM sæti „Það hljóta að vera einhver geimvísindi á bakvið þetta“ Fékk starfið sem Guðmundur var orðaður við „Mér fannst við flatar og lélegar“ Missti stjórn á yfir þrjú hundruð kílómetra hraða „Höfum dílað á jákvæðan hátt við allt sem upp hefur komið“ „Vorum náttúrulega að mæta Íslandsmeisturunum“ Davíð Smári hóf sína eigin bikarvörn á sigri Uppgjörið: Njarðvík - Tindastóll 103-97 | Njarðvík tók forystuna í einvígi sínu við Tindastól Einar með stórleik er Afturelding knúði fram oddaleik Talar hreint út um Tiger: „Líf hans er í algjörri óreiðu á þessum tímapunkti“ Sjáðu mörkin og sláarskot í naumu tapi Íslands gegn Frakklandi Uppgjörið: Haukar - Stjarnan 106-100 | Endurkoma Stjörnunnar dugði ekki til Uppgjörið: Fram - FH 27-33 | FH sendi meistarana í sumarfrí Jóhanna stígur til hliðar eftir fimmtán ár sem formaður Tuchel ekki reiður út í leikmenn Haukur í liði umferðarinnar eftir að hafa komið að 23 mörkum í sama leiknum Besta sætið: Síðasti dansinn hjá Valsmönnum? Ágúst úr Kórnum í Krikann Útlit fyrir dómarakrísu í NFL deildinni Upplifunar- og gæðastjórinn segir mikilvægt að rýna í xF Úrslitin ráðast á svellinu: „Ráðum í raun ekkert við það sem er að fara að gerast“ Hamilton ósáttur eftir „frekar hræðilega“ keppni í Japan Svindl og falsaðar undirskriftir í Sviss Sjá meira