Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Vonn tjáir sig eftir atvikið óhugnanlega: „Sé ekki eftir neinu“ Sport Medalíur að skemmast á Vetrarólympíuleikunum Sport Fer frá föður sínum í faðm Guðjóns Vals: „Þetta er risastórt“ Handbolti Sjáðu liðin sem Strákarnir okkar geta ekki mætt í riðlakeppni HM Handbolti Dagskráin í dag: Nær United þeim fimmta í röð og fær hárið að fjúka? Sport Orri hlýtur mikið lof og skákar Mbappé Fótbolti Tómas kom inn á og AGF sneri leiknum sér í vil Fótbolti „Hún hegðar sér eins og díva“ Sport Getur þjálfað Hollywood-liðið ævilangt Enski boltinn Jóhann Berg án félags: „Spenntur fyrir næstu áskorun“ Fótbolti Fleiri fréttir Forsetinn telur íþróttafólkið best til þess fallið að meta eigin stöðu Dagskráin í dag: Nær United þeim fimmta í röð og fær hárið að fjúka? Sagðir hafa gefið Ronaldo loforð Vonn tjáir sig eftir atvikið óhugnanlega: „Sé ekki eftir neinu“ Tómas kom inn á og AGF sneri leiknum sér í vil Freyja með þrennu er Víkingur valtaði yfir Fram Bjarki Már óstöðvandi er Vezprém komst í undanúrslit Skoraði tíu mörk í lífsnauðsynlegum sigri ÍR Orri hlýtur mikið lof og skákar Mbappé Fer frá föður sínum í faðm Guðjóns Vals: „Þetta er risastórt“ Jóhann Berg án félags: „Spenntur fyrir næstu áskorun“ Sjáðu liðin sem Strákarnir okkar geta ekki mætt í riðlakeppni HM Medalíur að skemmast á Vetrarólympíuleikunum Getur þjálfað Hollywood-liðið ævilangt Vill verða Bond illmenni Hallgrímur bætist við landsliðshópinn Góðar fréttir af Alberti Kristján krækti í einn besta leikmann Bestu deildarinnar Læknar sögðu að hann þyrfti að hætta og pabbi mætti loksins á leik Bad Bunny hljóp lengra en lið Patriots Hópurinn gegn Mexíkó: Gylfi snýr aftur í landsliðið „Tottenham er í fallbaráttu“ Fyrstu íslensku ÓL-feðginin: „Draumur sem ég vissi varla að væri til“ Stökk sem var bannað í hálfa öld „Eins og hann sé að grátbiðja um að verða seldur“ Óvænt bætist við Íslendingur á ÓL Gleymdi sér síðast og beið í 25 ár með að fagna svona „Ég elska að skora mörk“ Arnar með „óbragð í munni“ eftir skort á heilbrigðri skynsemi Braut blað í sögunni eftir spóluna sem mamma keypti Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Vonn tjáir sig eftir atvikið óhugnanlega: „Sé ekki eftir neinu“ Sport Medalíur að skemmast á Vetrarólympíuleikunum Sport Fer frá föður sínum í faðm Guðjóns Vals: „Þetta er risastórt“ Handbolti Sjáðu liðin sem Strákarnir okkar geta ekki mætt í riðlakeppni HM Handbolti Dagskráin í dag: Nær United þeim fimmta í röð og fær hárið að fjúka? Sport Orri hlýtur mikið lof og skákar Mbappé Fótbolti Tómas kom inn á og AGF sneri leiknum sér í vil Fótbolti „Hún hegðar sér eins og díva“ Sport Getur þjálfað Hollywood-liðið ævilangt Enski boltinn Jóhann Berg án félags: „Spenntur fyrir næstu áskorun“ Fótbolti Fleiri fréttir Forsetinn telur íþróttafólkið best til þess fallið að meta eigin stöðu Dagskráin í dag: Nær United þeim fimmta í röð og fær hárið að fjúka? Sagðir hafa gefið Ronaldo loforð Vonn tjáir sig eftir atvikið óhugnanlega: „Sé ekki eftir neinu“ Tómas kom inn á og AGF sneri leiknum sér í vil Freyja með þrennu er Víkingur valtaði yfir Fram Bjarki Már óstöðvandi er Vezprém komst í undanúrslit Skoraði tíu mörk í lífsnauðsynlegum sigri ÍR Orri hlýtur mikið lof og skákar Mbappé Fer frá föður sínum í faðm Guðjóns Vals: „Þetta er risastórt“ Jóhann Berg án félags: „Spenntur fyrir næstu áskorun“ Sjáðu liðin sem Strákarnir okkar geta ekki mætt í riðlakeppni HM Medalíur að skemmast á Vetrarólympíuleikunum Getur þjálfað Hollywood-liðið ævilangt Vill verða Bond illmenni Hallgrímur bætist við landsliðshópinn Góðar fréttir af Alberti Kristján krækti í einn besta leikmann Bestu deildarinnar Læknar sögðu að hann þyrfti að hætta og pabbi mætti loksins á leik Bad Bunny hljóp lengra en lið Patriots Hópurinn gegn Mexíkó: Gylfi snýr aftur í landsliðið „Tottenham er í fallbaráttu“ Fyrstu íslensku ÓL-feðginin: „Draumur sem ég vissi varla að væri til“ Stökk sem var bannað í hálfa öld „Eins og hann sé að grátbiðja um að verða seldur“ Óvænt bætist við Íslendingur á ÓL Gleymdi sér síðast og beið í 25 ár með að fagna svona „Ég elska að skora mörk“ Arnar með „óbragð í munni“ eftir skort á heilbrigðri skynsemi Braut blað í sögunni eftir spóluna sem mamma keypti Sjá meira