Jane Goodall hvetur íslensk stjórnvöld til að hætta hvalveiðum Jane Goodall skrifar 25. nóvember 2024 11:42 Kæri forseti Halla Tómasdóttir, kæri forsætisráðherra Bjarni Benediktsson, Ég heiti Jane Goodall, og ég hef helgað lífi mínu vernd og velferð villtra dýra. Og reyndar líka þeirra sem lifa í haldi manna, en sérstaklega villtra simpansa, og nú nýlega einnig fíla, mauraæta, höfrunga og hvala. Á ævi minni hef ég orðið vitni að mikilli breytingu á viðhorfum okkar til dýra. Árið 1960, þegar ég hóf rannsóknir mínar á simpönsum, trúðu margir vísindamenn, eða sögðust trúa því, að dýr gætu hvorki fundið til né upplifað tilfinningar og að hegðun þeirra væri eingöngu stjórnað af eðlishvöt. Mér var sagt að ég gæti ekki talað um persónuleika, greind eða tilfinningar simpansa, þar sem það væru séreiginleikar manna. Hins vegar, vegna þess að simpansar eru nánustu lifandi ættingjar okkar sem við deilum líffræðilega 98,6% af erfðamengi okkar með, og vegna þess að hegðun þeirra líkist okkar í svo mörgu, hefur vísindasamfélagið smám saman viðurkennt að við mennirnir erum ekki aðskilin frá dýraríkinu. Þetta leiddi til margra vísindarannsókna á hegðun dýra sem allar leiddu í ljós að við erum hluti af, en ekki aðskilin frá, undraverðu dýraríkinu. Vísindamenn, stefnumótandi aðilar og almenningur viðurkenna nú að margar tegundir eru hugsandi og tilfinningaríkar verur – þær eru vitsmunaverur og skyni gæddar verur. Þetta hefur að sjálfsögðu vakið upp margar siðferðilegar spurningar um meðferð okkar á dýrum, þar á meðal við veiðar á hvölum. Rannsóknir í áraraðir hafa staðfest að hvalir eru með stóra heila, mjög greind og félagsleg spendýr með flókin samskiptakerfi, þar á meðal ná þeir að eiga samskipti yfir langar vegalengdir. Þeir mynda einstaka menningu og sterk tengsl milli fjölskyldumeðlima og annarra einstaklinga í hópum sínum. Hefur ennfremur hver hvalahópur sína eigin menningu. Hvalir gegna að auki lykilhlutverki í að viðhalda heilbrigðu vistkerfi sjávar. Þegar hvalir eru veiddir eru þeir drepnir með því að skjóta í þá skutli með oddi sem springur við innkomu í hvalinn. Þetta tryggir alls ekki skjótan dauða, og margir sem drepast ekki samstundis þjást og eiga langan og kvalafullan dauðdaga. Í dag leyfa aðeins fá ríki hvalveiðar og almenningsálitið hefur breyst verulega eftir því sem vitundin um grimmd þessarar veiðiaðferðar eykst. Þetta á einnig við um, eins og þið vitið, mörg í ykkar landi. Ég hef komið til Íslands og var heilluð af fegurð landsins. Þess vegna hryggir mig að heyra frá fjölda fólks sem segist aldrei ætla að heimsækja Ísland vegna hvalveiða. Þau svipta sig þannig að sjá fegurð landsins og ríkið verður af tekjum. Ég vil bæta því við að hvalaskoðun er vaxandi aðdráttarafl fyrir ferðamenn og getur einnig fært ríkinu umtalsverðar tekjur. Af þessum ástæðum bið ég ykkur að nýta ykkar stöðu til að stöðva hvalveiðar á Íslandi. Takk fyrir. Dr. Jane Goodall, stofnandi Jane Goodall Institute og sérstakur sendiherra Sameinuðu þjóðanna fyrir friði. Dear President Tómasdóttir, Dear Prime Minister Benediktsson. My name is Jane Goodall, and I've dedicated my life to the conservation and welfare of wild animals. Well, and captive ones too, but particularly in the wild, chimpanzees, and more recently, elephants, pangolins, dolphins and whales. Throughout my lifetime, I've witnessed a major shift in our attitudes towards animals. In 1960, when I began my chimpanzee studies, many scientists believed, or said they believed, that animals couldn't suffer or experience emotions, and that their behavior was governed purely by instinct. I was told I couldn't talk about chimpanzee personalities, minds or emotions because those were unique to us. However, because chimpanzees are our closest living relatives, biologically, we share 98.6% of our DNA with them, and because so much of their behavior is so similar to ours, science gradually admitted that we humans were not, after all, separated from the rest of the animal kingdom. And this led to many scientific studies of animal behavior, which all resulted in the fact that we are part of, and not separated from, the amazing animal kingdom. Scientists, policymakers, and the public now acknowledge that so many species are thinking, feeling beings. In other words, they're sapient and sentient. This, of course, has raised many ethical concerns regarding the way we treat animals, and this includes, of course, the hunting of whales. Years of research confirmed that whales are large brained, very intelligent and very social mammals with complex means of communicating, including over very long distances. They form unique cultures and lasting and very strong bonds between family members and the individuals making up a group or pod. Moreover, individual pods have their own cultures. In addition, of course, they play a vital role in maintaining a healthy marine ecosystem. When whales are hunted, they are killed by firing a harpoon with a tip, which explodes on entering the whale. This certainly doesn't guarantee a quick death, and indeed, many of those not killed immediately, suffer a slow and agonizing deaths. Today, only a few countries permit whaling and public opinion has changed considerably as awareness of the cruelty of this practice increases. And this, of course, as you know, includes many people in your own country. I've been to Iceland and I was captivated by its beauty. So I'm truly saddened by the number of people who've told me they will never go to Iceland because of the whaling. So they're depriving themselves of beauty and depriving the government of revenue. I should add that whale watching is a growing attraction for tourists, and this can also bring in significant revenue for the government. For these reasons, I beg that you will use your positions to help end whaling practices in Iceland. Thank you. Dr. Jane Goodall is the founder of the Jane Goodall Institute and a UN Messenger of Peace Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hvalveiðar Hvalir Dýr Halla Tómasdóttir Ríkisstjórn Bjarna Benediktssonar Mest lesið Halldór 18.07.2026 Halldór Eru brotalamir menntakerfisins fyrst að koma upp núna? Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Áfengi heim að dyrum? Halla Þorvaldsdóttir Skoðun 24000 Íslendingar telja sig hafa skaðast alvarlega – af hverju er það ekki rannsakað? Jóhannes Loftsson Skoðun Barnið vex en Fésbókin ekki Reyn Alpha Magnúsdóttir Skoðun Verðmætasköpunarhaustið? Af 1000 störfum voru 962 opinber og 38 á almenna markaðnum Elliði Vignisson Skoðun Hernaðarheilkenni Heimssýnar Gunnar Hólmsteinn Ársælsson Skoðun Milli gjörða og gilda býr vonin. Sigurður Árni Reynisson Skoðun Hvenær urðu Íslendingar svona uppteknir af því að eiga? Valerio Gargiulo Skoðun Mörk réttarríkisins og friðhelgi einkasamskipta Erna Bjarnadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar Skoðun Hvernig náum við til ykkar? Rafn Ágúst Ragnarsson skrifar Skoðun Að leggja rækt við tortryggnina Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Milli gjörða og gilda býr vonin. Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Áfengi heim að dyrum? Halla Þorvaldsdóttir skrifar Skoðun Barnið vex en Fésbókin ekki Reyn Alpha Magnúsdóttir skrifar Skoðun Eru brotalamir menntakerfisins fyrst að koma upp núna? Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Að segja „JÁ“ snýst um sanngirni og framþróun Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun „Lýðræðisveisla“ sem skaðar lýðræðið. Forsetinn er á matseðlinum Júlíus Valsson skrifar Skoðun Verðmætasköpunarhaustið? Af 1000 störfum voru 962 opinber og 38 á almenna markaðnum Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hernaðarheilkenni Heimssýnar Gunnar Hólmsteinn Ársælsson skrifar Skoðun Hvað þarf til að verða sjúkraliði? Sandra B. Franks skrifar Skoðun Flýtum tvöföldun Vesturlandsvegar – í þágu umferðaröryggis Björn Bjarki Þorsteinsson skrifar Skoðun 24000 Íslendingar telja sig hafa skaðast alvarlega – af hverju er það ekki rannsakað? Jóhannes Loftsson skrifar Skoðun Sjálfbært laxeldi á Íslandi Kristján Ingimarsson skrifar Skoðun Þau læra það börnin sem fyrir þeim er haft Gunnar Björgvinsson skrifar Skoðun Hvenær urðu Íslendingar svona uppteknir af því að eiga? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Verðum við að sætta okkur við meira af bílhræjum og verri umgengni? Bergur Þorri Benjamínsson skrifar Skoðun Vægi Íslendinga gæti jafnast á við 15 milljónir Þjóðverja Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Af hverju tala þau svona? Guðjón Heiðar Pálsson skrifar Skoðun Hver gætir barnanna þegar kerfið bregst? Inga Sæland skrifar Skoðun Mörk réttarríkisins og friðhelgi einkasamskipta Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Samfélagsmiðlar eru ekki barnaleikur Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Mesti árangur í útlendingamálum í 9 ár Þorbjörg S Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Mætti sleppa því að blekkja heimilisfólkið Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Verðmæti góðrar vinnustaðamenningar Hólmfríður Jennýar Árnadóttir skrifar Skoðun Ég hélt fyrst að fréttin væri um Sigurð Elías Blöndal Guðjónsson skrifar Skoðun Dregur Útlendingastofnun úr samkeppnishæfni Háskóla Íslands? Rob Chantrey skrifar Skoðun Ég kvíði eftirköstum ESB-kosninganna - Óháð niðurstöðu Þorsteinn Magnússon skrifar Sjá meira
Kæri forseti Halla Tómasdóttir, kæri forsætisráðherra Bjarni Benediktsson, Ég heiti Jane Goodall, og ég hef helgað lífi mínu vernd og velferð villtra dýra. Og reyndar líka þeirra sem lifa í haldi manna, en sérstaklega villtra simpansa, og nú nýlega einnig fíla, mauraæta, höfrunga og hvala. Á ævi minni hef ég orðið vitni að mikilli breytingu á viðhorfum okkar til dýra. Árið 1960, þegar ég hóf rannsóknir mínar á simpönsum, trúðu margir vísindamenn, eða sögðust trúa því, að dýr gætu hvorki fundið til né upplifað tilfinningar og að hegðun þeirra væri eingöngu stjórnað af eðlishvöt. Mér var sagt að ég gæti ekki talað um persónuleika, greind eða tilfinningar simpansa, þar sem það væru séreiginleikar manna. Hins vegar, vegna þess að simpansar eru nánustu lifandi ættingjar okkar sem við deilum líffræðilega 98,6% af erfðamengi okkar með, og vegna þess að hegðun þeirra líkist okkar í svo mörgu, hefur vísindasamfélagið smám saman viðurkennt að við mennirnir erum ekki aðskilin frá dýraríkinu. Þetta leiddi til margra vísindarannsókna á hegðun dýra sem allar leiddu í ljós að við erum hluti af, en ekki aðskilin frá, undraverðu dýraríkinu. Vísindamenn, stefnumótandi aðilar og almenningur viðurkenna nú að margar tegundir eru hugsandi og tilfinningaríkar verur – þær eru vitsmunaverur og skyni gæddar verur. Þetta hefur að sjálfsögðu vakið upp margar siðferðilegar spurningar um meðferð okkar á dýrum, þar á meðal við veiðar á hvölum. Rannsóknir í áraraðir hafa staðfest að hvalir eru með stóra heila, mjög greind og félagsleg spendýr með flókin samskiptakerfi, þar á meðal ná þeir að eiga samskipti yfir langar vegalengdir. Þeir mynda einstaka menningu og sterk tengsl milli fjölskyldumeðlima og annarra einstaklinga í hópum sínum. Hefur ennfremur hver hvalahópur sína eigin menningu. Hvalir gegna að auki lykilhlutverki í að viðhalda heilbrigðu vistkerfi sjávar. Þegar hvalir eru veiddir eru þeir drepnir með því að skjóta í þá skutli með oddi sem springur við innkomu í hvalinn. Þetta tryggir alls ekki skjótan dauða, og margir sem drepast ekki samstundis þjást og eiga langan og kvalafullan dauðdaga. Í dag leyfa aðeins fá ríki hvalveiðar og almenningsálitið hefur breyst verulega eftir því sem vitundin um grimmd þessarar veiðiaðferðar eykst. Þetta á einnig við um, eins og þið vitið, mörg í ykkar landi. Ég hef komið til Íslands og var heilluð af fegurð landsins. Þess vegna hryggir mig að heyra frá fjölda fólks sem segist aldrei ætla að heimsækja Ísland vegna hvalveiða. Þau svipta sig þannig að sjá fegurð landsins og ríkið verður af tekjum. Ég vil bæta því við að hvalaskoðun er vaxandi aðdráttarafl fyrir ferðamenn og getur einnig fært ríkinu umtalsverðar tekjur. Af þessum ástæðum bið ég ykkur að nýta ykkar stöðu til að stöðva hvalveiðar á Íslandi. Takk fyrir. Dr. Jane Goodall, stofnandi Jane Goodall Institute og sérstakur sendiherra Sameinuðu þjóðanna fyrir friði. Dear President Tómasdóttir, Dear Prime Minister Benediktsson. My name is Jane Goodall, and I've dedicated my life to the conservation and welfare of wild animals. Well, and captive ones too, but particularly in the wild, chimpanzees, and more recently, elephants, pangolins, dolphins and whales. Throughout my lifetime, I've witnessed a major shift in our attitudes towards animals. In 1960, when I began my chimpanzee studies, many scientists believed, or said they believed, that animals couldn't suffer or experience emotions, and that their behavior was governed purely by instinct. I was told I couldn't talk about chimpanzee personalities, minds or emotions because those were unique to us. However, because chimpanzees are our closest living relatives, biologically, we share 98.6% of our DNA with them, and because so much of their behavior is so similar to ours, science gradually admitted that we humans were not, after all, separated from the rest of the animal kingdom. And this led to many scientific studies of animal behavior, which all resulted in the fact that we are part of, and not separated from, the amazing animal kingdom. Scientists, policymakers, and the public now acknowledge that so many species are thinking, feeling beings. In other words, they're sapient and sentient. This, of course, has raised many ethical concerns regarding the way we treat animals, and this includes, of course, the hunting of whales. Years of research confirmed that whales are large brained, very intelligent and very social mammals with complex means of communicating, including over very long distances. They form unique cultures and lasting and very strong bonds between family members and the individuals making up a group or pod. Moreover, individual pods have their own cultures. In addition, of course, they play a vital role in maintaining a healthy marine ecosystem. When whales are hunted, they are killed by firing a harpoon with a tip, which explodes on entering the whale. This certainly doesn't guarantee a quick death, and indeed, many of those not killed immediately, suffer a slow and agonizing deaths. Today, only a few countries permit whaling and public opinion has changed considerably as awareness of the cruelty of this practice increases. And this, of course, as you know, includes many people in your own country. I've been to Iceland and I was captivated by its beauty. So I'm truly saddened by the number of people who've told me they will never go to Iceland because of the whaling. So they're depriving themselves of beauty and depriving the government of revenue. I should add that whale watching is a growing attraction for tourists, and this can also bring in significant revenue for the government. For these reasons, I beg that you will use your positions to help end whaling practices in Iceland. Thank you. Dr. Jane Goodall is the founder of the Jane Goodall Institute and a UN Messenger of Peace
24000 Íslendingar telja sig hafa skaðast alvarlega – af hverju er það ekki rannsakað? Jóhannes Loftsson Skoðun
Verðmætasköpunarhaustið? Af 1000 störfum voru 962 opinber og 38 á almenna markaðnum Elliði Vignisson Skoðun
Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar
Skoðun Verðmætasköpunarhaustið? Af 1000 störfum voru 962 opinber og 38 á almenna markaðnum Elliði Vignisson skrifar
Skoðun Flýtum tvöföldun Vesturlandsvegar – í þágu umferðaröryggis Björn Bjarki Þorsteinsson skrifar
Skoðun 24000 Íslendingar telja sig hafa skaðast alvarlega – af hverju er það ekki rannsakað? Jóhannes Loftsson skrifar
Skoðun Verðum við að sætta okkur við meira af bílhræjum og verri umgengni? Bergur Þorri Benjamínsson skrifar
24000 Íslendingar telja sig hafa skaðast alvarlega – af hverju er það ekki rannsakað? Jóhannes Loftsson Skoðun
Verðmætasköpunarhaustið? Af 1000 störfum voru 962 opinber og 38 á almenna markaðnum Elliði Vignisson Skoðun