Yfirvöld ábyrg fyrir dauða þúsunda einstaklinga sökum mengaðs blóðs Hólmfríður Gísladóttir skrifar 21. maí 2024 11:44 Útgáfa skýrslunnar er mikill léttir fyrir þá sem hafa barist fyrir rannsókn málsins í fjölda ára. AP/Aaron Chown Yfir 3.000 manns af 30.000 eru látnir í Bretlandi eftir að hafa fengið „mengað“ blóð eða blóðhluta á árunum 1970 til 1998. Höfundur nýútkominnar skýrslu segir málið áfellisdóm yfir heilbrigðiskerfinu og stjórnvöldum og að draga hefði mátt verulega úr skaðanum. Einstaklingar sem fengu blóð eða blóðhluta á um 30 ára tímabili fyrir aldamót hafa lengi barist fyrir rannsókn á málinu en skýrsluhöfundurinn, Brian Langstaff, segir heilbrigðisyfirvöld og stjórnmálamenn hafa þaggað málið niður. Sjúklingar, þar af fjöldi barna, fengu ekki upplýsingar sem þeir áttu rétt á né þá þjónustu sem þurftu á að halda. Þá neituðu yfirvöld í mörg ár að hlusta á frásagnir fólksins og ásakanir. Langstaff rekur það í skýrslu sinni, sem telur um 2.500 blaðsíður, hvernig heilbrigðisyfirvöld horfðu framhjá þeirri vitneskju sem var til staðar á þessum árum um að veirur sem valda alnæmi og lifrarbólgu C gætu smitast með blóðgjöf. Fjöldi fólks, meðal annars sjúklingar sem gengust undir skurðaðgerðir og einstaklingar sem þjáðust af dreyrasýki, fékk þannig blóðgjafir úr einstaklingum sem voru í áhættuhópum og þá var blóðið ekki skimað eftir að sú tækni kom til sögunnar. Blóðið og/eða blóðhlutarnir voru meðal annars innfluttir frá Bandaríkjunum, þar sem fangar og fíklar, sem eru í aukinni áhættu á að smitast af HIV og lifrarbólgu C, voru stór hluti gjafa. ‘Government responsiveness should be improved’ says infected blood inquiry chair pic.twitter.com/O4KoN7hxze— Channel 4 News (@Channel4News) May 20, 2024 Yfirvöld hefðu getað takmarkað skaðann verulega Skýrslan varpar einnig ljósi á frásagnir einstaklinga sem eru fullorðnir í dag en voru smitaðir á stofnun fyrir börn með dreyrasýki, þar sem þeim var gefið mengað blóð í tilraunaskyni. „Þegar við sögðum frá þessu þá trúði fólk okkur ekki. Þeir sögðu að þetta myndi ekki eiga sér stað á Bretlandi. Í dag liggur fyrir sönnun þess að þetta getur gerst, og gerðist, á Bretlandi,“ segir Andy Evans, framkvæmdastjóri samtakanna Tainted Blood, sem smitaðist sem barn. Langstaff kemst að þeirri niðrustöðu að ef yfirvöld hefðu gripið til aðgerða til að minnka áhættuna á því að blóðþegar smituðust hefði mátt koma í veg fyrir stóran hluta þess skaða sem varð. Þá leggur hann áherslu á að málið hafi haft áhrif á mun fleiri en þá 30.000 sem smituðust í kjölfar þess að fá mengað blóð; þeir hefðu til að mynda smitað ástvini og veikindin haft áhrif á fjölda fólks í kringum þá. Heilbrigðisstarfsmenn eru gangrýndir fyrir að hafa ekki upplýst fólk um áhættuna sem stafaði af blóðgjöf né greint frá öðrum mögulegum meðferðum. Þá voru einstaklingar oft ekki upplýstir um að verið væri að prófa blóð þeirra fyrir sýkingum á borð við HIV og lifrarbólgu C né voru þeir í mörgum tilvikum upplýstir um að þeir hefðu smitast. Langstaff segir málinu ekki munu ljúka fyrr en stjórnvöld grípa til aðgerða til að koma í veg fyrir að sagan endurtaki sig ekki og geri upp við þá sem urðu fyrir skaða. Rishi Sunak, forsætisráðherra Bretlands, brást við með því að biðja sjúklinga og aðstandendur þeirra fyrirgefningar fyrir hönd stjórnvalda. Fyrirgefningar fyrir að hafa brugðist, bæði með því að grípa ekki til aðgerða á sínum tíma og fyrir að hafa ekki hlustað og axlað ábyrgð. Sunak hefur heitið bótum til handa þeim sem urðu fyrir skaða, sama hvað það kostar. Hér má finna ítarlega umfjöllun Guardian um málið. Bretland Heilbrigðismál Blóðgjöf Mest lesið Hafa þurft að skrúfa fyrir vatnið víða vegna leka Innlent Lést af völdum voðaskots á gæsaveiðum Innlent Kallar eftir þjóðarátaki gegn nikótínvánni Innlent Hafa fundið fimm af sex sem er saknað úr sokknu snekkjunni Erlent Stálu íslensku grjóti en sáu að sér Innlent Ítrekaði mikilvægi samkomulags um vopnahlé við Netanjahú Erlent Félagsheimilið lagt í rúst um hábjartan dag Innlent Áfram stöðugur vöxtur í Skaftá Innlent Göngutúr í góða veðrinu varð að martröð Innlent Hvetja fólk til að láta vita af lekum Innlent Fleiri fréttir Ítrekaði mikilvægi samkomulags um vopnahlé við Netanjahú Hafa fundið fimm af sex sem er saknað úr sokknu snekkjunni Myrti tveggja ára dóttur sína fyrir að sinna ekki heimilisverkum Sögð hafa fundið tvö lík í sokknu snekkjunni Elsta manneskja heims látin Banna trúfélög sem tengjast rússnesku kirkjunni Kennedy íhugar að hætta og styðja Trump í staðinn Húsleit hjá Andrew Tate vegna brota gegn ólögráða einstaklingum Stærsta drónaárásin á Moskvu til þessa Hátt í þrjátíu pílagrímar fórust í rútuslysi „78 ára milljarðamæringur sem hefur ekki hætt að væla um vandamálin sín“ Viðræður sagðar stranda á kröfum Hamas um algjört brotthvarf Ísrael frá Gasa Rússar sækja fram og ná Niu-York undir sitt vald Segja snekkjuna hafa sokkið á örfáum mínútum Telja apabóluna ekki „nýja COVID“ Höfðu hendur í hári barnsmorðingjans Staðfesta að Íranar brutust inn í tölvur framboðs Trump Stjórnarformanns Morgan Stanley saknað eftir snekkjuslysið Herinn endurheimti lík sex gísla á Gasa í nótt Týnd skæri ollu usla á flugvelli í Japan „Ég gaf ykkur mitt besta“ Þingmaðurinn lygni játar sekt sína Freista þess að umlykja rússneskt herlið í Kúrsk Grænlenskir ráðherrar takast á um Paul Watson Leggja loks fram skýrslu sína um meint brot Biden Hélt dauðahaldi í ársgamla dóttur til að forða henni frá að drukkna Einn látinn og sex saknað eftir að lystisnekkja sökk við Sikiley Stjórnvöld virkja neyðarúrræði vegna yfirfullra fangelsa Blinken segir komið að ögurstundu í samningaviðræðunum Segir Trump mögulega munu tapa ef hann breytir ekki um stefnu Sjá meira
Einstaklingar sem fengu blóð eða blóðhluta á um 30 ára tímabili fyrir aldamót hafa lengi barist fyrir rannsókn á málinu en skýrsluhöfundurinn, Brian Langstaff, segir heilbrigðisyfirvöld og stjórnmálamenn hafa þaggað málið niður. Sjúklingar, þar af fjöldi barna, fengu ekki upplýsingar sem þeir áttu rétt á né þá þjónustu sem þurftu á að halda. Þá neituðu yfirvöld í mörg ár að hlusta á frásagnir fólksins og ásakanir. Langstaff rekur það í skýrslu sinni, sem telur um 2.500 blaðsíður, hvernig heilbrigðisyfirvöld horfðu framhjá þeirri vitneskju sem var til staðar á þessum árum um að veirur sem valda alnæmi og lifrarbólgu C gætu smitast með blóðgjöf. Fjöldi fólks, meðal annars sjúklingar sem gengust undir skurðaðgerðir og einstaklingar sem þjáðust af dreyrasýki, fékk þannig blóðgjafir úr einstaklingum sem voru í áhættuhópum og þá var blóðið ekki skimað eftir að sú tækni kom til sögunnar. Blóðið og/eða blóðhlutarnir voru meðal annars innfluttir frá Bandaríkjunum, þar sem fangar og fíklar, sem eru í aukinni áhættu á að smitast af HIV og lifrarbólgu C, voru stór hluti gjafa. ‘Government responsiveness should be improved’ says infected blood inquiry chair pic.twitter.com/O4KoN7hxze— Channel 4 News (@Channel4News) May 20, 2024 Yfirvöld hefðu getað takmarkað skaðann verulega Skýrslan varpar einnig ljósi á frásagnir einstaklinga sem eru fullorðnir í dag en voru smitaðir á stofnun fyrir börn með dreyrasýki, þar sem þeim var gefið mengað blóð í tilraunaskyni. „Þegar við sögðum frá þessu þá trúði fólk okkur ekki. Þeir sögðu að þetta myndi ekki eiga sér stað á Bretlandi. Í dag liggur fyrir sönnun þess að þetta getur gerst, og gerðist, á Bretlandi,“ segir Andy Evans, framkvæmdastjóri samtakanna Tainted Blood, sem smitaðist sem barn. Langstaff kemst að þeirri niðrustöðu að ef yfirvöld hefðu gripið til aðgerða til að minnka áhættuna á því að blóðþegar smituðust hefði mátt koma í veg fyrir stóran hluta þess skaða sem varð. Þá leggur hann áherslu á að málið hafi haft áhrif á mun fleiri en þá 30.000 sem smituðust í kjölfar þess að fá mengað blóð; þeir hefðu til að mynda smitað ástvini og veikindin haft áhrif á fjölda fólks í kringum þá. Heilbrigðisstarfsmenn eru gangrýndir fyrir að hafa ekki upplýst fólk um áhættuna sem stafaði af blóðgjöf né greint frá öðrum mögulegum meðferðum. Þá voru einstaklingar oft ekki upplýstir um að verið væri að prófa blóð þeirra fyrir sýkingum á borð við HIV og lifrarbólgu C né voru þeir í mörgum tilvikum upplýstir um að þeir hefðu smitast. Langstaff segir málinu ekki munu ljúka fyrr en stjórnvöld grípa til aðgerða til að koma í veg fyrir að sagan endurtaki sig ekki og geri upp við þá sem urðu fyrir skaða. Rishi Sunak, forsætisráðherra Bretlands, brást við með því að biðja sjúklinga og aðstandendur þeirra fyrirgefningar fyrir hönd stjórnvalda. Fyrirgefningar fyrir að hafa brugðist, bæði með því að grípa ekki til aðgerða á sínum tíma og fyrir að hafa ekki hlustað og axlað ábyrgð. Sunak hefur heitið bótum til handa þeim sem urðu fyrir skaða, sama hvað það kostar. Hér má finna ítarlega umfjöllun Guardian um málið.
Bretland Heilbrigðismál Blóðgjöf Mest lesið Hafa þurft að skrúfa fyrir vatnið víða vegna leka Innlent Lést af völdum voðaskots á gæsaveiðum Innlent Kallar eftir þjóðarátaki gegn nikótínvánni Innlent Hafa fundið fimm af sex sem er saknað úr sokknu snekkjunni Erlent Stálu íslensku grjóti en sáu að sér Innlent Ítrekaði mikilvægi samkomulags um vopnahlé við Netanjahú Erlent Félagsheimilið lagt í rúst um hábjartan dag Innlent Áfram stöðugur vöxtur í Skaftá Innlent Göngutúr í góða veðrinu varð að martröð Innlent Hvetja fólk til að láta vita af lekum Innlent Fleiri fréttir Ítrekaði mikilvægi samkomulags um vopnahlé við Netanjahú Hafa fundið fimm af sex sem er saknað úr sokknu snekkjunni Myrti tveggja ára dóttur sína fyrir að sinna ekki heimilisverkum Sögð hafa fundið tvö lík í sokknu snekkjunni Elsta manneskja heims látin Banna trúfélög sem tengjast rússnesku kirkjunni Kennedy íhugar að hætta og styðja Trump í staðinn Húsleit hjá Andrew Tate vegna brota gegn ólögráða einstaklingum Stærsta drónaárásin á Moskvu til þessa Hátt í þrjátíu pílagrímar fórust í rútuslysi „78 ára milljarðamæringur sem hefur ekki hætt að væla um vandamálin sín“ Viðræður sagðar stranda á kröfum Hamas um algjört brotthvarf Ísrael frá Gasa Rússar sækja fram og ná Niu-York undir sitt vald Segja snekkjuna hafa sokkið á örfáum mínútum Telja apabóluna ekki „nýja COVID“ Höfðu hendur í hári barnsmorðingjans Staðfesta að Íranar brutust inn í tölvur framboðs Trump Stjórnarformanns Morgan Stanley saknað eftir snekkjuslysið Herinn endurheimti lík sex gísla á Gasa í nótt Týnd skæri ollu usla á flugvelli í Japan „Ég gaf ykkur mitt besta“ Þingmaðurinn lygni játar sekt sína Freista þess að umlykja rússneskt herlið í Kúrsk Grænlenskir ráðherrar takast á um Paul Watson Leggja loks fram skýrslu sína um meint brot Biden Hélt dauðahaldi í ársgamla dóttur til að forða henni frá að drukkna Einn látinn og sex saknað eftir að lystisnekkja sökk við Sikiley Stjórnvöld virkja neyðarúrræði vegna yfirfullra fangelsa Blinken segir komið að ögurstundu í samningaviðræðunum Segir Trump mögulega munu tapa ef hann breytir ekki um stefnu Sjá meira