Stóra kókaínmálinu hvergi nærri lokið

Pétur var handtekinn við komuna til landsins þann 27. febrúar síðastliðinn og úrskurðaður í vikulangt gæsluvarðhald á grundvelli almannahagsmuna.

Grímur Grímsson, yfirlögregluþjónn á miðlægri deild lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu, segir rannsóknarhagsmuni ekki lengur fyrir hendi. Því hafi verið farið fram á fjögurra vikna gæsluvarðhald á grundvelli almannahagsmuna. 

Grímur segir að lögregla hafi rætt við nokkra aðila til viðbótar við rannsókn sína á málinu. Bæði við aðila sem voru grunaðir í stóra kókaínmálinu og einnig þá sem fengu dóm í málinu.

Langur brotaferill

Pétur Jökull var dæmdur til tveggja ára fangelsisvistar árið 2010 fyrir að smygla 1,6 kílóum af kókaíni frá Alicante á Spáni til landsins. Þá var hann dæmdur í fimm mánaða fangelsi árið 2011 fyrir rán. 

Hann er nú grunaður um að tengjast stóra kókaínmálinu, einu stærsta fíkniefnamáli Íslandssögunnar. Í byrjun ágúst 2022 lagði lögregla hald á tæplega hundrað kíló af kókaíni sem falið var í timbursendingu sem barst til Hollands frá Brasilíu og átti að áframsendast til Íslands.

Fjórir menn voru í kjölfarið dæmdir vegna málsins og voru dómarnir á bilinu fimm til níu ár. Ljóst er að fleiri komu að skipulagningu innflutningsins utan landsteinanna sem sluppu undan armi laganna.

Íslendingar í Brasilíu

Greint var frá því að Sverrir Þór Gunnarsson, betur þekktur sem Sveddi tönn, hefði verið handtekinn ásamt öðrum í umfangsmiklum aðgerðum brasilísku lögreglunnar í apríl í fyrra. Íslenska lögreglan kom að aðgerðunum en Sveddi var grunaður um að vera meiriháttar skipuleggjandi á fíkniefnasölu.

Karl Steinar Valsson, yfirlögregluþjónn á alþjóðasviði ríkislögreglustjóra, sagði við það tækifæri ekki hægt að útiloka að fleiri Íslendingar verði handteknir í tengslum við rannsókn á streymi fíkniefna frá Brasilíu til Evrópu.

Sveddi tönn kom einmitt við sögu í málinu 2010 þar sem Pétur Jökull fékk að lokum tveggja ára dóm í Hæstarétti. Sveddi var bendlaður við málið, var eftirlýstur af Europol en lögeglu tókst ekki að hafa hendur í hári hans.

Hver er Nonni?

Mennirnir fjórir sem ákærðir voru fyrir aðild að stærsta kókaínmáli Íslandssögunnar játuðu allir þátttöku sína í málinu en sögðu sína þætti veigalitla. Allir höfðu þeir afmörkuð hlutverk og rannsakendur sögðu alþekkt að sú aðferð væri notuð við innflutning fíkniefna. Mörgum spurningum var ósvarað. Ein sú stærsta var hver einstaklingurinn væri sem kalli sig ýmist „Nonni“ eða „Harry“?

Lykilspurning í málinu var hver hver aðilinn væri sem var í samskiptum við Daða Björnsson, einn fjórmenninganna í málinu, og gaf honum fyrirmæli? Hann kallaði sig ýmist Nonna, Harry eða Trucker á dulkóðuðum samskiptaforritum sem mennirnir notuðust við.

Í skýrslutökum sagði lögreglumaður að ljóst væri að „Nonni“ væri sá aðili sem kom upplýsingum til Daða og „passaði að hann gerði það sem þurfti að gera,“ líkt og hann orðaði það.

Daði gaf aldrei upp hver „Nonni“ væri, en staðfest er að þeir hittust í að minnsta kosti eitt skipti þar sem lögregla fylgdist með. Það var þann 8. júlí við Melabúðina þar sem „Nonni“ lét Daða hafa síma. Daði neitaði því þó fyrir dómi að vita hver „Nonni“ væri.

Ekki til í að segja hver Nonni væri

Þá var önnur stór spurning hvort að það hafi átt að vera umræddur „Nonni“ eða einhver annar sem átti að taka við efnunum af Daða. Verjendur gagnrýndu lögreglu fyrir að hafa ráðist of snemma í handtökur en Daði átti að hitta einhvern daginn eftir að hann var handtekinn og afhenda efnin.

Þá liggja fyrir samskipti á milli „Nonna" og Birgis Halldórssonar, annars sem hlaut dóm í málinu. Þau samskipti fóru fram á ensku en lögregla telur þó að „Nonni“ sé íslendingur. Ljóst var að Birgir vissi hver „Nonni“ var í raun og veru. En þegar hann var spurður að því fyrir dómi sagði hann einfaldlega:

„Ég er ekki til í að segja hver það er.“

Þá sitja einnig eftir spurningar um hvernig kaupin á efnunum voru fjármögnuð, hvaða aðilar í Brasilíu komu þeim fyrir í drumbunum og hverjir, ef ekki þeir ákærðu, eru höfuðpaurar málsins og skipuleggjendur þess? Ætla má að götuvirði hundrað kílóa af kókaíni sé í kringum tveir milljarðar íslenskra króna.