Fíknisjúklingar eða úr­hrök heil­brigðis­kerfisins?

Heilbrigðisráðherra og landlæknisembættið!

Ég á son sem er 32 ára gamall og langt genginn í sínum fíknisjúkdómi.

Hann er margra meðferða maður og á ófáar innlagnir á fíknigeðdeild. Sonur minn var kominn á biðlista hjá Árna Tómasi Ragnarssyni eftir viðtali. Við vonuðumst eftir breyttu og betra lífi honum til handa meðan hann bíður eftir afeitrun og meðferð við sínum sjúkdómi.

Að komast í lyfjaskömmtun hjá Árna Tómasi lækni, hefði breytt lífi sonar míns mikið. Hann gæti þá tekið inn hreint efni og þarf þá ekki að kaupa lífshættuleg efni á svarta markaðnum sem gætu kostað hann lífið. Hann bíður eftir afeitrun og meðferð og sú bið er svo löng að réttnefni biðarinnar, er biðin á dauðalistanum.

Heilbrigðisyfirvöld verða að fara að horfast í augu við að ,,ópóðafaraldurinn’’ eins og þeir kalla er ekki faraldur sem gengur yfir. Ópíóðanotkun fíknisjúklinga er komin til að vera og eykst ef ekkert er að gert.Farið að taka ákvörðun hvort þið ætlið að umgangast fíknisjúklinga sem sjúklinga eða úrhrök sem mega deyja drottni sínum! Fólk er að deyja í stríðum straum og þið gerið ekkert!

Árni Tómas þorði að stíga fram og annast sína sjúklinga, fíknisjúklinga, annast þá og mæta þeim á þeirra stað í veikindum sínum.

Árni Tómas er maður með mönnum. Hann stóð og féll með þeim eiði sem hann tók við upphaf læknaferils síns, Hippokratesar eiðnum.

Þið hafið svikið og brotið á fíknisjúklingum með því að annast þá ekki, þ.e.a.s veita þeim þá bestu mögulegu meðferð sem völ er á meðan að bið eftir afeitrun og meðferð stendur.

Að taka ekki ábyrgð á sjúklingunum, sem Árni Tómas annaðist þýðir að þið skiljið þá eftir í frjálsu falli. Þeir munu selja sig, fremja glæpi, lenda i fangelsum, missa heimili sín og jafnvel deyja.

Það eru til lög um réttindi sjúklinga og vitna ég í nokkrar lagagreinar þar sem ég tel sýna svart á hvítu að gróflega er brotið á fiknisjúklingum. Ég skrifa niður nokkra lagagreinar Alþingis og vitna ég í þær til að rökstyðja mál mitt varðandi brot gagnvart fíknisjúklingum.

Ég ætla að reyna að túlka þau lagabrot sem mér finnst ekki vera virt gagnvart þessum sjúklingum, en um leið vil ég taka skýrt fram ég er ekki lögmaður, einungis leikmanneskja og vona ég að þið virðið það.

Lög um réttindi sjúklinga 28. maí 1997 nr. 74

Greinar: 3 gr-22gr-23gr.

Grein 3:

Sjúklingur á rétt á fullkomnustu heilbrigðisþjónustu sem á hverjum tíma er völ á að veita.

Fíknsjúklingur fær ekki að njóta fullkominni heilbrigðisþjónustu miðað við ástand hans og horfur á hverjum tíma og ekki þá bestu þekkingu sem völ er á.

Sjúklingur á rétt á samfelldri þjónustu og samstarf ríki milli allra heilbrigðisstarfsmanna og stofnanna sem hana veita.

Undir þriðju grein bættust tveir nýir töluliðir nr. 41/2007, þeir eru:

6. liður; þar er talað um óvænt atvik, þau eru þannig skilgreind:

Óhappatilvik, mistök, vanræksla eða önnur atvik í heilbrigðisþjónustu, sem valdið eða hefðu getað valdið sjúklingi tjóni.

7. liður; Alvarleg atvik: Óvænt atvik í heilbrigðisþjónustu, sem valdið hefur eða hefði getað valdið sjúkling varanlegu tjóni, svo sem dauða eða varanlegum örkumlum.

Fullkomin heilbrigðisþjónusta er t.d það að fíknisjúklingar fái sama val og aðrir sjúklingahópar hafa. Það er að m.a að fara erlendis í meðferð með styrk sjúkratrygginga. Mikið af þeim aðgerðum sem framkvæmdar eru hér heima og eru með langa biðlista hafa það val.

Meirihluti þessara aðgerða er ekki bið uppá líf og dauða eins og fyrir fíknisjúkling. Úrræðaleysi ykkar getur þarafleiðandi valdið dauða.

Samfelld þjónusta sjúklings á að vera utanumhald og eftirfylgni. Sem dæmi má nefna fær krabbameinsjúklingur strax utanumhald ef hann veikist aftur, en fíknisjúklingur semveikist aftur getur ekki fengið hjálp strax þó hann vilji það, en eitt aðaleikenna fíknisjúkdóms er svokallað bakfall.

Samfelld þjónusta er utanumhald um þá fíknisjúklinga sem eru greindir með margþættan vanda og eru til dæmis misþroska eða með geðhvarfasýki svo eitthvað sé nefnt. Ég veit um fleira en eitt tilfelli þar sem að sjúklingur er útskrifaður án heimilis og beint á götuna. Á sinum tíma tókuð þið þá snilldarlegu ákvörðun að loka Gunnarsholti og Viðinesi, heimilum sem rekin voru af geðsviði LSH og þar bjuggu m.a sjúklingar með ofantaldar greiningar og áttu vísan samastað. Þetta er gróft brot á fárveiku fólki i andlegu ójafnvægi. Það þarf að fjölga fyrstahúss úrræðum. Úrræðaleysi ykkar getur valdið dauða.

Ég tel gróflega brotið á syni mínum þegar hann varðfárveikur í fráhvörfum, hann fékk ekki og fær ekki sömu meðferð og aðrir dauðveikir sjúklingar því fráhvörf geta verið uppá líf og dauða. Ég get ekki sent hann í sjúkrabíl á bráðamóttöku geðsviðs. því þar get ég ekki treyst á innlögn.Læknar mega ekki lengur gefa lyfjaskammt eins og mátti hér áður fyrr á göngudeild fíknigeðdeildar. Ég verð að taka skellinn og gerist óheiðarleg og kaupi lyf á svarta markaðnum til að hjálpa fárveikum syni mínum. Afskiptaleysi ykkar getur valdið dauða.

Fíknisjúklingur sem fær verki getur hvorki fengið verkjalyf né róandi lyf hjá lækni af þvi hann er flaggaður rauður í kerfinu. Það er gróft brot á fíknisjúkling, hann getur fengið verki og orðið slæmur á taugum þrátt fyrir að vera fíknisjúklingur, þetta hefur sonur minn reynt á eigin skinni.Það er brot gagnvart sjúkling sem þarf að fá þjáningar sínar linaðar.

22 grein:

Við útskrift af heilbrigðisstofnun skulu aðstæður sjúklings kannaðar.

Ég vísa í það sem ég skrifa hér að ofan um fíknisjúklinga, sem eru ekki í andlegu ástandi til að takast á við eðlilegt líf sökum geðsjúkdóms eða eru jafnvel misþroska. Í flestum tilfellum þarf ekki þessa greiningar við vegna þess að fiknisjúklingur getur verið það langt leiddur í sínum veikindum að hann er ófær um það að takast á við daglegt líf og á kannski ekki heimili.

Hafi heilbrigðisstofnun unnið sitt starf, þá á starfandi félagsfræðingur að finna viðeigandi úrræði við útskrift. Eins og ég hef áður minnst á verður oftast gatan, þvi úrræði eru ekki til, þið takið ekki abyrgð! Sinnuleysi ykkar getur valdið dauða.

Grein 23:

Lina skal þjáningar sjúklings eins og þekking á hverjum tíma frekast leyfir.

Þá vísa ég í dæmið sem ég hef nefnt í þessum pistli um fráhvörf sonar míns. Ég fæ enga hjálp þrátt fyrir fullkomna þekkingu heilbrigðisyfirvalda á lækningu við ástandi hans. Þið bregðist algerlega lagabókstafnum um að það eigi að notast við þá þekkingu sem völ er á hverju sinni. Þið bindið hendur lækna, þ.e.a.s þeir mega ekki skrifa viðeigandi lyf og þeir mega ekki nota þekkingu sína. Fíknisjúklingur fær enga lausn, hann getur ekki hringt á vakthafandi lækni.

Á læknavakt má ekki ávísa viðeigandi lyfi.þar afleiðandi útilokar ástand sjúklings í fráhvörfum; að hann komist framúr og leyti sér hjálpar. Þið eruð endalaust að brjóta á veiku fólki.

Fíknisjúklingur þarfnast þeirrar virðingar og kærleiks sem þið sýnið þeim ekki. Þeir verða að , ósjálfbjarga fárveikum einstaklingum, veikir likamlega og andlega. Við aðstandendur tökum á okkur skellinn en ekki þið, sem eigið að bera með okkur. Við gleymumst, við sem erum á 24 stunda vaktinni og við endum oftar en ekki óvinnufær, sjúklingar á sál og líkama.

Það er lagaleg skylda ykkar að annast fíknisjúklinga sem sjúklinga, ekki sem úrhrök sem þið viljið að deyji sem fyrst svo vandamálið hverfi. Þá er einum færra hjá ykkur, en einum of mikið hjá okkur, sem elskum fólkið okkar, Við erum alltaf að reyna að gera það besta fyrir þau i hvert skipti. Á meðan ég stend í fæturna, skal ég standa upp fyrir syni mínum sem og öðrum í sömu stöðu.

Ég vona að frumvarp um umboðsmann sjúklinga nái fram að ganga og það geti breytt einhverju fíksjúklingum og aðstandendum til handa.

Við stofnuðum samtök SAF, samtök aðstandenda og fíknisjúkra þann 24.11 2023. Til að opinbera samtökin byrjuðum á því að hittast á Austurvelli til þess að almenningur gæti líka tekið þátt. Ennfremur til að ýta í leiðinni við ykkur vegna ykkar skilnings-og aðgerðarleysis gagnvart fíknisjúklingum og aðstandendum. það á enginn að þurfa fara á Austurvöll til að vekja athygli á sjúkdómi, sem er það alvarlegur að hann leiðir til geðveiki og/eða dauða. Ég lagði rós á tröppur Alþingis fyrir minn heittelskaða frænda og að auki fyrir aðra til að heiðra minningu þeirra sem sem eru veikir af þessum sjúkdómi og hafa látist úr honum. Frændi minn bar nafn. Hann hét Smári og fyrir mér var það tilfinningalega þrungin stund, en veit ekki hversu mikið það hreyfði við ykkur!

Willum!

Þér var boðið en lést ekki sjá þig. Þú hefðir betur komið og hlustað á móður sem missti son sinn, systur sem missti bróður sinn og á ennfremur son sem er með fíknisjúkdóm. Að auki mætti fólk á fundin og bar sorgir sínar á torg. Það á enginn að þurfa bera raunir sínar á torg frammi fyrir alþjóð! En kannski berðu kinnroða vegna framkvæmdaleysis í garð okkar og vilt ekki mæta.

Það er kominn tími til að við sem köllum okkur velferðar þjóðfélag standi undir þeirri skilgreiningu.

Það er kominn timi til þið axlið ykkar ábyrgð með okkur!

Gleðilegt ár til ykkar og vonandi getið þið með glöðu geði litið til baka og glaðst yfir aðgerðaleysi ykkar í okkar garð.

Með virðingu og vinsemd.

Höfundur er aðstandandi.