Ljós við enda ganganna en niðurskurður eina leiðin eins og er Fanndís Birna Logadóttir skrifar 17. apríl 2023 23:00 Svandís Svavarsdóttir matvælaráðherra segist vongóð um að með þróun á verndandi arfgerð á næstu árum og áratugum gæti riða heyrt sögunni til. Vísir/Vilhelm Sauðfjárbændur í Miðfirði skora á stjórnvöld að leita annarra lausna en að aflífa allt fé á bæ þar sem riða kom upp. Ráðherra segir niðurskurð einu lausnina í þessu tilviki en að áhersla sé lögð á að rækta upp stofn án riðu í framtíðinni. Ljóst er að kostnaðurinn við riðutilvikin verði umtalsverður en fyrst og fremst sé um samfélagslegt áfall að ræða. Riða greindist á bænum Bergstöðum í Miðfirði fyrr í mánuðinum og aflífa þurfti þar allt fé, ríflega 700 kindur. Fyrir helgi greindist síðan riða á nágrannabænum Syðri-Urriðaá og stendur nú til að aflífa svipaðan fjölda kinda þar. Á almennum fundi sauðfjárbænda í Miðfjarðarhólfi í gærkvöldi var ályktun samþykkt þar sem skorað er á matvælaráðherra Svandísi Svavarsdóttur að innleiða nú þegar viðauka við ESB reglugerð, sem innleidd var að hluta hér á landi árið 2012, sem snýr að aðgerðum vegna riðu. „Algerlega ótækt er að engin framþróun hafi orðið í viðbrögðum vegna riðusmita á Íslandi síðustu áratugina, sérstaklega þegar litið er til þeirrar rannsóknarvinnu sem átt hefur sér stað í Evrópu og víðar,“ segir í erindinu sem sent var á ráðherra í dag. Vísað er til straumhvarfa í baráttunni gegn riðu þegar verndandi arfgerðin ARR fannst í íslenskum stofni í fyrra. Grundvöllur útrýmingar sjúkdómsins séu að verndandi arfgerðir verði ræktaðar upp mjög hratt. Sauðfjárbændur sendu áskorun til ráðherra í dag. „Bændur krefjast þess að fallið veðri frá hefðbundnum niðurskurðaraðgerðum í Miðfjarðarhólfi og aðferðir sem notaðar eru í Evrópu og tilgreindar í viðauka VII verði teknar upp í hólfinu í staðinn,“ segir í erindinu sem á fimmta tug bónda skrifa undir. „Ég hef móttekið þetta erindi og það skiptir miklu máli að horfa til þessa til lengri tíma. En til skemmri tíma þá segir mér yfirdýralæknir að þetta sé eina leiðin, að skera niður á hverjum bæ fyrir sig þegar þetta kemur upp, en að hins vegar sé ljós við endann á göngunum að því er varðar þessa verndandi arfgerð,“ segir Svandís Svavarsdóttir matvælaráðherra. Mikil óvissa var til staðar um hvort og hvenær það væri hægt að aflífa kindurnar á Syðri-Urriðaá, þar sem förgunarleið lá ekki fyrir. Í kvöld bárust þær fréttir að ákvörðun hafi verið tekin en hræin verða urðuð, að því er segir í frétt mbl.is. Kanna hvort hægt sé að kanna arfgerðina betur Fleiri hafa kallað eftir því að aukinn þungi sé settur í rannsóknir á arfgerðinni en formaður Bændasamtakanna sagði í viðtali við fréttastofu um helgina að best væri að taka sýni úr tuttugu til þrjátíu þúsund lömbum strax í vor til að kanna hvort arfgerðin finnist víðar. Svandís segir þetta fyrst og fremst vísindalegt verkefni, sem yfirdýralæknir Matvælastofnunar leiði. „Mér er kunnugt um það að hún sendi Landbúnaðarháskólanum erindi núna um helgina þar sem það var óskað upplýsinga um það með hvaða hætti það væri hægt að bregðast við með enn þá skýrari hætti að því er varðar arfgerðirnar. Það er bara eitthvað sem er til vinnslu og ég vænti þess að fá svör og upplýsingar um það fyrr en seinna,“ segir Svandís. „Þetta er viðfangsefni sem að gefur okkur von og gefur sauðfjárræktinni von um að þetta geti á næstu árum og áratugum heyrt sögunni til.“ Sömuleiðis hefur verið bent á að Miðfjarðarhólfið hafi áður verið talið hreint fyrir riðu en margir hafa bent á að varnarhólf og girðingar hafi mögulega brugðist. Svandís segir að það eitthvað sem þurfi sífellt að skoða. Þá sé verið að endurskoða regluverk, meðal annars með tilliti til fjármagns, sem er komið til ára sinna. „Þetta verkefni hefur verið í endurskoðun í dágóðan tíma og það þarf að halda því áfram, þetta tengist auðvitað líka regluverkinu í kringum búvörusamninga og ýmislegt sem að lýtur að sauðfjárrækt almennt. Þannig þetta er allt saman undir á þessum tímum en núna er það mikilvægast af öllu að bregðast hratt og vel við þessari stöðu sem að upp er komin í Miðfirði,“ segir Svandís. Kostnaðurinn talsverður og áfallið mikið Hvað kostnað við atvik sem þessi varðar er kveðið á um það í lögum um dýrasjúkdóma og varnir gegn þeim að eigendur búfjár sem fargað er samkvæmt fyrirmælum yfirvalda eigi rétt á bótum úr ríkissjóði sem svara til verðgildis afurða og rekstrartaps sem leiðir af eyðingu dýranna. Tvö ár þurfa að líða frá því að aðgerðum er lokið, dýrunum hefur verið fargað og svæðið hreinsað, þar til nýr fjárstofn er tekinn frá ósýktu svæði. Þannig eru áhrifin umfangsmikil en ekki liggur fyrir hver kostnaðurinn verði í Miðfirði, þó hann verði líklega talsverður. „Við eigum eftir að sjá eftir því sem þessari stöðu vindur fram hver kostnaðurinn verður, en hann verður reiddur fram eftir því sem þarf. En við þurfum auðvitað að sjá ef að þetta er enn þá útbreiddara heldur en þessir tveir bæir, þá er þetta viðfangsefni náttúrulega miklu stærra,“ segir Svandís en Matvælastofnun stefnir á að aflífa um tuttugu gripi sem hafa komið frá sýkta býlinu og senda sýni frá þeim til rannsóknar. „En þetta áfall er auðvitað ekki áfall sem að peningar einir bæta og þess vegna þarf að styðja bændur og sveitarfélagið allt í framhaldinu vegna þess að þetta er fyrst og fremst mikið samfélagslegt áfall,“ segir hún enn fremur. Riða í Miðfirði Dýr Dýraheilbrigði Húnaþing vestra Landbúnaður Ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur Tengdar fréttir Ná ekki að aflífa féð í dag og tíminn á þrotum Fé frá Syðri-Urriðaá, þar sem riða greindist fyrir helgi, verður ekki aflífað í dag þar sem förgunarstaður hefur ekki enn fundist. Takist það ekki á morgun þarf að fresta aðgerðum fram yfir sauðburð. Yfirdýralæknir hjá Matvælastofnun segir það einnig á dagskrá að aflífa og taka sýni úr um tuttugu gripum sem komið hafa frá bænum á aðra bæi. 17. apríl 2023 14:08 Hefur fulla trú á Kára í baráttunni gegn riðu Þingmaður og fyrrverandi bóndi fagnar mjög mögulegri aðkomu Íslenskrar erfðagreiningar að greiningu sýna úr íslensku sauðfé - og leitinni að verndandi arfgerð gegn riðu. Ef haldið sé rétt á spöðunum væri jafnvel hægt að vænta niðurstöðu í haust. 16. apríl 2023 13:24 Samfélagið slegið vegna riðutilfella og bændur uggandi Riðutilfelli sem hafa nú greinst á tveimur bæjum í Miðfirði eru mikið áfall fyrir samfélagið að sögn sveitarstjóra Húnaþings vestra. Boðað hefur verið til íbúafundar í næstu viku til að fara yfir stöðuna en margir eru uggandi um framhaldið. Stórauka þurfi fé í riðuvarnir og rannsóknir að mati sveitarstjóra. 15. apríl 2023 13:27 Skera niður allt fé á öðrum bæ í Miðfirði Við rannsókn á sýnum úr kindum sem keyptar voru af bænum Bergstöðum í Miðfirði, þar sem riða greindist á dögunum, greindist ein kind á bænum Syðri-Urriðaá með riðu. Allt fé á bænum verður skorið niður. 14. apríl 2023 17:28 Uggandi vegna mögulegrar dreifingar riðunnar Búið er að aflífa um sjö hundruð kindur á bænum Bergsstöðum í Vestur-Húnaþingi vegna riðu sem kom þar upp. Tuttugu kindur úr hjörðinni höfðu verið fluttar á nokkra bæi í nágrenninu og yfirdýralæknir segir í forgangi að greina sýni úr þeim. Reynist þær sýktar þarf að aflífa fé á þeim bæjum. 11. apríl 2023 12:03 Mest lesið Hafa þurft að skrúfa fyrir vatnið víða vegna leka Innlent Hafa fundið fimm af sex sem er saknað úr sokknu snekkjunni Erlent Stálu íslensku grjóti en sáu að sér Innlent Kallar eftir þjóðarátaki gegn nikótínvánni Innlent Lést af völdum voðaskots á gæsaveiðum Innlent Ítrekaði mikilvægi samkomulags um vopnahlé við Netanjahú Erlent Áfram stöðugur vöxtur í Skaftá Innlent Félagsheimilið lagt í rúst um hábjartan dag Innlent Hvetja fólk til að láta vita af lekum Innlent Kyrrðar- og minningarstund vegna slyssins við Hálslón Innlent Fleiri fréttir Hvetja fólk til að láta vita af lekum Áfram stöðugur vöxtur í Skaftá Hafa þurft að skrúfa fyrir vatnið víða vegna leka Stálu íslensku grjóti en sáu að sér Ólympíufara fagnað á Selfossi Kallar eftir þjóðarátaki gegn nikótínvánni Kyrrðar- og minningarstund vegna slyssins við Hálslón Óvenjuleg björgunaraðgerð um borð í Herjólfi Mikil þensla kemur í veg fyrir lækkun vaxta Forsætisráðherra segir sátt ríkja um samgöngusáttmála Sköpunarverk föður hans lifnar við í Vesturbænum Leiguverð hefur hækkað um rúm 15 prósent milli ára Krefjast þess að ráðherra dragi fyrirmæli sín til lögreglu til baka Samgöngusáttmáli, stýrivextir og nikótínrisar Borgarlína í grunninn bara betri strætó Miklabraut í jarðgöng, Sæbraut í stokk og óbreytt Borgarlínuáform Félagsheimilið lagt í rúst um hábjartan dag Stefna á skóflustungu að nýrri bálstofu í haust Fær Amsterdam-reiðuféð ekki til baka frá lögreglu Hafa ekki fundið árásarmennina í Eyjum Engin salernisaðstaða við Kerið þrátt fyrir hagnað og ellefu ára gjaldtöku Nú má heita Arló og Marló en ekki Salvarr Bein útsending: Samgöngusáttmálinn uppfærður Skaftárhlaup í hægum vexti og íbúar varaðir við hættu Eitrað fyrir ketti í Sandgerði Kjarasamningar ekki enn skilað minni verðbólgu Vextirnir lækka ekki í bráð og heita vatnið tekið að streyma Faraldur innbrota í hjólreiðabúðir Hafa áhyggjur af því að hraun muni ná inn fyrir varnargarða Göngutúr í góða veðrinu varð að martröð Sjá meira
Riða greindist á bænum Bergstöðum í Miðfirði fyrr í mánuðinum og aflífa þurfti þar allt fé, ríflega 700 kindur. Fyrir helgi greindist síðan riða á nágrannabænum Syðri-Urriðaá og stendur nú til að aflífa svipaðan fjölda kinda þar. Á almennum fundi sauðfjárbænda í Miðfjarðarhólfi í gærkvöldi var ályktun samþykkt þar sem skorað er á matvælaráðherra Svandísi Svavarsdóttur að innleiða nú þegar viðauka við ESB reglugerð, sem innleidd var að hluta hér á landi árið 2012, sem snýr að aðgerðum vegna riðu. „Algerlega ótækt er að engin framþróun hafi orðið í viðbrögðum vegna riðusmita á Íslandi síðustu áratugina, sérstaklega þegar litið er til þeirrar rannsóknarvinnu sem átt hefur sér stað í Evrópu og víðar,“ segir í erindinu sem sent var á ráðherra í dag. Vísað er til straumhvarfa í baráttunni gegn riðu þegar verndandi arfgerðin ARR fannst í íslenskum stofni í fyrra. Grundvöllur útrýmingar sjúkdómsins séu að verndandi arfgerðir verði ræktaðar upp mjög hratt. Sauðfjárbændur sendu áskorun til ráðherra í dag. „Bændur krefjast þess að fallið veðri frá hefðbundnum niðurskurðaraðgerðum í Miðfjarðarhólfi og aðferðir sem notaðar eru í Evrópu og tilgreindar í viðauka VII verði teknar upp í hólfinu í staðinn,“ segir í erindinu sem á fimmta tug bónda skrifa undir. „Ég hef móttekið þetta erindi og það skiptir miklu máli að horfa til þessa til lengri tíma. En til skemmri tíma þá segir mér yfirdýralæknir að þetta sé eina leiðin, að skera niður á hverjum bæ fyrir sig þegar þetta kemur upp, en að hins vegar sé ljós við endann á göngunum að því er varðar þessa verndandi arfgerð,“ segir Svandís Svavarsdóttir matvælaráðherra. Mikil óvissa var til staðar um hvort og hvenær það væri hægt að aflífa kindurnar á Syðri-Urriðaá, þar sem förgunarleið lá ekki fyrir. Í kvöld bárust þær fréttir að ákvörðun hafi verið tekin en hræin verða urðuð, að því er segir í frétt mbl.is. Kanna hvort hægt sé að kanna arfgerðina betur Fleiri hafa kallað eftir því að aukinn þungi sé settur í rannsóknir á arfgerðinni en formaður Bændasamtakanna sagði í viðtali við fréttastofu um helgina að best væri að taka sýni úr tuttugu til þrjátíu þúsund lömbum strax í vor til að kanna hvort arfgerðin finnist víðar. Svandís segir þetta fyrst og fremst vísindalegt verkefni, sem yfirdýralæknir Matvælastofnunar leiði. „Mér er kunnugt um það að hún sendi Landbúnaðarháskólanum erindi núna um helgina þar sem það var óskað upplýsinga um það með hvaða hætti það væri hægt að bregðast við með enn þá skýrari hætti að því er varðar arfgerðirnar. Það er bara eitthvað sem er til vinnslu og ég vænti þess að fá svör og upplýsingar um það fyrr en seinna,“ segir Svandís. „Þetta er viðfangsefni sem að gefur okkur von og gefur sauðfjárræktinni von um að þetta geti á næstu árum og áratugum heyrt sögunni til.“ Sömuleiðis hefur verið bent á að Miðfjarðarhólfið hafi áður verið talið hreint fyrir riðu en margir hafa bent á að varnarhólf og girðingar hafi mögulega brugðist. Svandís segir að það eitthvað sem þurfi sífellt að skoða. Þá sé verið að endurskoða regluverk, meðal annars með tilliti til fjármagns, sem er komið til ára sinna. „Þetta verkefni hefur verið í endurskoðun í dágóðan tíma og það þarf að halda því áfram, þetta tengist auðvitað líka regluverkinu í kringum búvörusamninga og ýmislegt sem að lýtur að sauðfjárrækt almennt. Þannig þetta er allt saman undir á þessum tímum en núna er það mikilvægast af öllu að bregðast hratt og vel við þessari stöðu sem að upp er komin í Miðfirði,“ segir Svandís. Kostnaðurinn talsverður og áfallið mikið Hvað kostnað við atvik sem þessi varðar er kveðið á um það í lögum um dýrasjúkdóma og varnir gegn þeim að eigendur búfjár sem fargað er samkvæmt fyrirmælum yfirvalda eigi rétt á bótum úr ríkissjóði sem svara til verðgildis afurða og rekstrartaps sem leiðir af eyðingu dýranna. Tvö ár þurfa að líða frá því að aðgerðum er lokið, dýrunum hefur verið fargað og svæðið hreinsað, þar til nýr fjárstofn er tekinn frá ósýktu svæði. Þannig eru áhrifin umfangsmikil en ekki liggur fyrir hver kostnaðurinn verði í Miðfirði, þó hann verði líklega talsverður. „Við eigum eftir að sjá eftir því sem þessari stöðu vindur fram hver kostnaðurinn verður, en hann verður reiddur fram eftir því sem þarf. En við þurfum auðvitað að sjá ef að þetta er enn þá útbreiddara heldur en þessir tveir bæir, þá er þetta viðfangsefni náttúrulega miklu stærra,“ segir Svandís en Matvælastofnun stefnir á að aflífa um tuttugu gripi sem hafa komið frá sýkta býlinu og senda sýni frá þeim til rannsóknar. „En þetta áfall er auðvitað ekki áfall sem að peningar einir bæta og þess vegna þarf að styðja bændur og sveitarfélagið allt í framhaldinu vegna þess að þetta er fyrst og fremst mikið samfélagslegt áfall,“ segir hún enn fremur.
Riða í Miðfirði Dýr Dýraheilbrigði Húnaþing vestra Landbúnaður Ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur Tengdar fréttir Ná ekki að aflífa féð í dag og tíminn á þrotum Fé frá Syðri-Urriðaá, þar sem riða greindist fyrir helgi, verður ekki aflífað í dag þar sem förgunarstaður hefur ekki enn fundist. Takist það ekki á morgun þarf að fresta aðgerðum fram yfir sauðburð. Yfirdýralæknir hjá Matvælastofnun segir það einnig á dagskrá að aflífa og taka sýni úr um tuttugu gripum sem komið hafa frá bænum á aðra bæi. 17. apríl 2023 14:08 Hefur fulla trú á Kára í baráttunni gegn riðu Þingmaður og fyrrverandi bóndi fagnar mjög mögulegri aðkomu Íslenskrar erfðagreiningar að greiningu sýna úr íslensku sauðfé - og leitinni að verndandi arfgerð gegn riðu. Ef haldið sé rétt á spöðunum væri jafnvel hægt að vænta niðurstöðu í haust. 16. apríl 2023 13:24 Samfélagið slegið vegna riðutilfella og bændur uggandi Riðutilfelli sem hafa nú greinst á tveimur bæjum í Miðfirði eru mikið áfall fyrir samfélagið að sögn sveitarstjóra Húnaþings vestra. Boðað hefur verið til íbúafundar í næstu viku til að fara yfir stöðuna en margir eru uggandi um framhaldið. Stórauka þurfi fé í riðuvarnir og rannsóknir að mati sveitarstjóra. 15. apríl 2023 13:27 Skera niður allt fé á öðrum bæ í Miðfirði Við rannsókn á sýnum úr kindum sem keyptar voru af bænum Bergstöðum í Miðfirði, þar sem riða greindist á dögunum, greindist ein kind á bænum Syðri-Urriðaá með riðu. Allt fé á bænum verður skorið niður. 14. apríl 2023 17:28 Uggandi vegna mögulegrar dreifingar riðunnar Búið er að aflífa um sjö hundruð kindur á bænum Bergsstöðum í Vestur-Húnaþingi vegna riðu sem kom þar upp. Tuttugu kindur úr hjörðinni höfðu verið fluttar á nokkra bæi í nágrenninu og yfirdýralæknir segir í forgangi að greina sýni úr þeim. Reynist þær sýktar þarf að aflífa fé á þeim bæjum. 11. apríl 2023 12:03 Mest lesið Hafa þurft að skrúfa fyrir vatnið víða vegna leka Innlent Hafa fundið fimm af sex sem er saknað úr sokknu snekkjunni Erlent Stálu íslensku grjóti en sáu að sér Innlent Kallar eftir þjóðarátaki gegn nikótínvánni Innlent Lést af völdum voðaskots á gæsaveiðum Innlent Ítrekaði mikilvægi samkomulags um vopnahlé við Netanjahú Erlent Áfram stöðugur vöxtur í Skaftá Innlent Félagsheimilið lagt í rúst um hábjartan dag Innlent Hvetja fólk til að láta vita af lekum Innlent Kyrrðar- og minningarstund vegna slyssins við Hálslón Innlent Fleiri fréttir Hvetja fólk til að láta vita af lekum Áfram stöðugur vöxtur í Skaftá Hafa þurft að skrúfa fyrir vatnið víða vegna leka Stálu íslensku grjóti en sáu að sér Ólympíufara fagnað á Selfossi Kallar eftir þjóðarátaki gegn nikótínvánni Kyrrðar- og minningarstund vegna slyssins við Hálslón Óvenjuleg björgunaraðgerð um borð í Herjólfi Mikil þensla kemur í veg fyrir lækkun vaxta Forsætisráðherra segir sátt ríkja um samgöngusáttmála Sköpunarverk föður hans lifnar við í Vesturbænum Leiguverð hefur hækkað um rúm 15 prósent milli ára Krefjast þess að ráðherra dragi fyrirmæli sín til lögreglu til baka Samgöngusáttmáli, stýrivextir og nikótínrisar Borgarlína í grunninn bara betri strætó Miklabraut í jarðgöng, Sæbraut í stokk og óbreytt Borgarlínuáform Félagsheimilið lagt í rúst um hábjartan dag Stefna á skóflustungu að nýrri bálstofu í haust Fær Amsterdam-reiðuféð ekki til baka frá lögreglu Hafa ekki fundið árásarmennina í Eyjum Engin salernisaðstaða við Kerið þrátt fyrir hagnað og ellefu ára gjaldtöku Nú má heita Arló og Marló en ekki Salvarr Bein útsending: Samgöngusáttmálinn uppfærður Skaftárhlaup í hægum vexti og íbúar varaðir við hættu Eitrað fyrir ketti í Sandgerði Kjarasamningar ekki enn skilað minni verðbólgu Vextirnir lækka ekki í bráð og heita vatnið tekið að streyma Faraldur innbrota í hjólreiðabúðir Hafa áhyggjur af því að hraun muni ná inn fyrir varnargarða Göngutúr í góða veðrinu varð að martröð Sjá meira
Ná ekki að aflífa féð í dag og tíminn á þrotum Fé frá Syðri-Urriðaá, þar sem riða greindist fyrir helgi, verður ekki aflífað í dag þar sem förgunarstaður hefur ekki enn fundist. Takist það ekki á morgun þarf að fresta aðgerðum fram yfir sauðburð. Yfirdýralæknir hjá Matvælastofnun segir það einnig á dagskrá að aflífa og taka sýni úr um tuttugu gripum sem komið hafa frá bænum á aðra bæi. 17. apríl 2023 14:08
Hefur fulla trú á Kára í baráttunni gegn riðu Þingmaður og fyrrverandi bóndi fagnar mjög mögulegri aðkomu Íslenskrar erfðagreiningar að greiningu sýna úr íslensku sauðfé - og leitinni að verndandi arfgerð gegn riðu. Ef haldið sé rétt á spöðunum væri jafnvel hægt að vænta niðurstöðu í haust. 16. apríl 2023 13:24
Samfélagið slegið vegna riðutilfella og bændur uggandi Riðutilfelli sem hafa nú greinst á tveimur bæjum í Miðfirði eru mikið áfall fyrir samfélagið að sögn sveitarstjóra Húnaþings vestra. Boðað hefur verið til íbúafundar í næstu viku til að fara yfir stöðuna en margir eru uggandi um framhaldið. Stórauka þurfi fé í riðuvarnir og rannsóknir að mati sveitarstjóra. 15. apríl 2023 13:27
Skera niður allt fé á öðrum bæ í Miðfirði Við rannsókn á sýnum úr kindum sem keyptar voru af bænum Bergstöðum í Miðfirði, þar sem riða greindist á dögunum, greindist ein kind á bænum Syðri-Urriðaá með riðu. Allt fé á bænum verður skorið niður. 14. apríl 2023 17:28
Uggandi vegna mögulegrar dreifingar riðunnar Búið er að aflífa um sjö hundruð kindur á bænum Bergsstöðum í Vestur-Húnaþingi vegna riðu sem kom þar upp. Tuttugu kindur úr hjörðinni höfðu verið fluttar á nokkra bæi í nágrenninu og yfirdýralæknir segir í forgangi að greina sýni úr þeim. Reynist þær sýktar þarf að aflífa fé á þeim bæjum. 11. apríl 2023 12:03