Út­lendinga­stofnun vísar frá­sögn flótta­konu frá Úkraínu á bug

Rætt var við Olenu Jadallah í helgarblaði Fréttablaðsins en hún kom til Íslands í febrúar með tveimur börnum sínum og pal­est­ínsk­um eig­in­mann­i. Þar segir hún að fjölskyldan hafi dvalið í Reykjavík í tvo mánuði áður en þau hafi verið flutt gegn vilja sínum á Ásbrú í Reykjanesbæ.

Hún lýsir því að einn dag hafi verið bankað á hurðina á herberginu sem þau dvöldu í á Hótel Sögu og þeim tjáð að þau ættu að fara á Ásbrú.

„Við sögð­um þeim að við vild­um ekki yf­ir­gef­a hót­el­ið. Við vild­um fá að fara dag­inn eft­ir,“ sagði hún í samtali við Fréttablaðið og bætir við að við­brögð starfs­fólks­ins hafi þá ver­ið að kall­a til lög­regl­u sem hafi komið og flutt­i þau nauð­ug úr her­berg­in­u.

„Ég var í á­fall­i. Ég var með svo mik­inn far­ang­ur sem ég átti eft­ir að pakk­a og svo börn­in. Þau vökn­uð­u auð­vit­að við þett­a,“ sagði Olena. Henni finnist óskiljanlegt hvers vegna ekki hafi verið hringt í þau og tilkynnt um flutninginn með meiri fyrirvara.

„Við hefð­um get­að ver­ið til­bú­in. Við vor­um mjög hiss­a á þess­um við­brögð­um og við­horf­um starfs­fólks­ins.“

Hafi látið alla vita

Þórhildur Ósk Hagalín, upplýsingafulltrúi Útlendingastofnunar, vísar þessari frásögn Olenu á bug í skriflegu svari til Vísis og segir að allir flóttamenn hafi verið látnir vita af flutningnum með fyrirvara.

„Lýsingar sem koma fram í viðtalinu á aðdraganda þess að lögregla var kölluð til við flutning fjölskyldunnar á Ásbrú eru ekki réttar. Um var að ræða flutning af Hótel Rauðará, ekki Hótel Sögu, sem var tilkominn vegna þess að stjórnvöld voru að skila af sér hótelinu.

Öllum íbúum var gerð grein fyrir því að flutningarnir stæðu til með fyrirvara, bæði með símtölum auk þess sem úkraínskumælandi starfsmaður gekk á öll herbergi og útskýrði stöðuna fyrir íbúum,“ segir í svari Útlendingastofnunar.

Í gær birti Fréttablaðið svo myndskeið sem er sagt sýna frá því þegar eiginmaður hennar John M. F. S. Jadallah var handtekinn af lögreglu og fluttur nauðugur af hótelinu.

Ekki veitt alþjóðleg vernd

Olena gagnrýnir aðstæður á Ásbrú í samtali við Fréttablaðið og gerir meðal annars athugasemd við að fólk sem hafi flúið stríðsaðstæður þurfi ítrekað að heyra í herþotum og farþegaflugvélum. Þá skorti ýmsan aðbúnað og íbúar þurfi að ganga í um 40 mínútur til að komast í matvöruverslun.

Olena og fjölskylda sóttu um alþjóðlega vernd þegar þau komu til Íslands því þá var ekki búið að innleiða ákvæði um tímabundna vernd samkvæmt 44. grein útlendingalaga. Þeirri umsókn var hafnað að sögn Olenu.

Fram kemur í svari Útlendingastofnunar að Rauði krossinn hafi nýverið gert úttekt á aðstæðum og aðbúnaði umsækjenda um vernd á Ásbrú og félag- og vinnumarkaðsráðuneytið vinni nú að úrbótum á grundvelli úttektarinnar.

Dapurlegt að heyra af upplifun Olenu

„Starfsfólk Útlendingastofnunar hefur ásamt mörgum öðrum aðilum lyft grettistaki við móttöku fordæmalauss fjölda umsækjenda um vernd á undanförnum þremur mánuðum, án þess að viðbúnaður væri til staðar í landinu. Taka hefur þurft í gagnið nýtt húsnæði og útvega nauðsynlegan búnað fyrirvaralítið,“ segir í svarinu.

„Óhjákvæmilega hefur vantað upp á að aðbúnaður væri eins og best verður á kosið en gengið hefur verið í það hratt og örugglega að tryggja að nauðsynlegur búnaður væri til staðar sem fyrst. Þá hefur sameiginlegt átak Útlendingastofnunar, lögreglunnar, Landlæknisembættisins og Þjóðskrár Íslands leitt til þess að flóttafólk frá Úkraínu er nú alla jafna komið með íslenska kennitölu og öll þau réttindi sem því fylgja innan sólarhrings frá komunni til landsins. Í ljósi þessa er verulega dapurlegt að heyra af upplifun Olenu Jadallha af móttöku flóttafólks hér á landi.“

Segist vita af minnst tíu fjölskyldum í sömu stöðu

Olena hafnar svörum Útlendingastofnunnar og segir í svari við fyrirspurn Vísis að hún viti af minnst tíu öðrum fjölskyldum sem vissu ekki af ætluðum flutningi frá Foss hótel fyrr en á föstudag.