Algjörlega óraunhæft að komast niður í 500 smit

„Trúir því nokkur maður að það náist með þessum takmörkunum?“ spurði Ragnar Freyr Ingvarsson, læknir á Landspítala og fyrrverandi yfirlæknir Covid-göngudeildarinnar, í Pallborðinu á Vísi í dag. 

Kollegi hans, Tómas Guðbjartsson hjartaskurðlæknir, tók undir þetta: „Það getur verið að það sé ofætlað, ég tek alveg undir það.“

„Hvaða ályktun ætlum við þá að draga? Ætlum við að setja allt í lás með tilheyrandi fórnarkostnaði? Árin sem voru hérna á undan 2021 og 2020 voru ekki að kostnaðarlausu. Ísland er mjög skuldsett eftir þetta allt saman,“ hélt Ragnar svo áfram. 

Hann vilji áfram geta veitt sem allra besta þjónustu á Landspítalanum en ef alltaf sé verið að hræra í samfélagsskipaninni þá kosti það sitt líka. 

„Ég meina einhvers staðar verðum við að finna harmóníu um það hvernig við ætlum að haga seglum eftir vindi.“

Í gær greindust 1.383 með Covid-19 innanlands, sem er næsthæsti fjöldi nýgreindra á einum degi, frá upphafi faraldursins. Í máli sóttvarnalæknis í dag kom þá fram að upp undir helmingur þess fjölda væru börn undir sautján ára aldri.

Þeir Ragnar og Tómas ræddu þessi mál í Pallborðinu í dag. Þar var farið um víðan völl; nýja ómíkron-afbrigðið rætt, staðan á spítalanum og samkomutakmarkanir. Í spilaranum að neðan er hægt að horfa á þáttinn í heild sinni:

Ólíklegt að aðgerðir skili árangri

Ragnar Freyr hefur undanfarið kallað eftir nýrri nálgun á faraldurinn. Staðan í dag sé allt önnur eftir að ómíkron-afbrigðið kom fram, sem veldur mun sjaldnar alvarlegum veikindum en fyrri afbrigði veirunnar. 

Innlagnatíðni smitaðra inn á spítala hefur snarlækkað á síðustu vikum og mánuðum; var um 2,5 prósent í byrjun september, reiknað var með 0,7 prósentum í byrjun janúar en er í dag hlutfallið komið niður í 0,2 prósent.

Ragnar segir faraldurinn borinn upp að langstærstum hluta af börnum, sem voru um helmingur þeirra sem greindust smituð í gær, ungu fólki og síðan foreldrum þeirra. 

„Og þegar maður sér síðan til hvers gripið er til, að loka krám, spilakössum og draga úr aðgengi að veitingastöðum… Er þetta líklegt til þess að skila okkur í mark? Þegar faraldurinn er svona útbreiddur eins og raun ber vitni þá finnst manni það ólíklegt,“ segir Ragnar.

Hann á þar við um hertar samkomutakmarkanir sem tóku gildi fyrir helgi þar sem ákveðið var að færa samkomutakmarkanir úr 20 manns niður í 10, loka börum og banna stóra hraðprófsviðburði. 

Höfum ekkert lært af fimm bylgjum

Svo útbreiddur sé faraldurinn orðinn í dag að Ragnar efast um að þessar samkomutakmarkanir, skimanir og rakning, sem gögnuðust svo vel við að hemja útbreiðslu fyrri afbrigða, gagnist okkur í dag.

Hann segir að eitt PCR próf kosti 11 þúsund krónur í framkvæmd. „Þannig við erum að eyða hérna á bilinu 80 til 120 milljónum á dag. Á hverjum einasta degi bara í PCR-próf og þá á eftir að reikna með alla rakninguna og öll hraðprófin,“ segir Ragnar.

Hann vill beina þessu fjármagni annað; gera neyðarsamning við heilbrigðisstarfsfólk og lokka fleiri í störf þeirra ásamt því að styrkja kerfið. 

„Síðustu 20 mánuði þá virðumst við ekki hafa dregið neinn sérstakan lærdóm af ekki bara einni, tveimur, þremur, fjórum, heldur fimm bylgjum,“ segir Ragnar.

Ef við ætluðum okkur að ná almennilegum tökum á faraldrinum aftur þyrftum við að skima um 25 þúsund manns á dag, svo útbreiddur sé hann í samfélaginu. 

Er Tómas sammála þessu? Væri þessu fjármagni betur varið annars staðar í heilbrigðiskerfinu?

„Já, ég bara skil ekki hvernig bæði stjórnvöld og spítalinn hafa verið svona lengi að koma með þessar álagsgreiðslur,“ segir hann.

„Og ég er algjörlega sammála Ragnari þarna. Þetta er eitt af því sem er mest krefjandi og það eru til dæmis tugir af gjörgæsluhjúkrunarfræðingum og svæfingarhjúkrunarfræðingum úti í bæ sem hafa valið sér annan starfsvettvang; eru nú flugliðar, kennarar eða annað. Það þarf að lokka þetta fólk til baka og gera bæði vinnustaðinn og launin meira aðlaðandi,“ segir Tómas.

Þó greini hann og Ragnar á um tímasetningu þessara skilaboða um að breyta algjörlega um kúrs þegar spítalinn hefur starfað á neyðarstigi í um heilan mánuð.