Heilbrigt líferni og öflugt ónæmiskerfi í stað bólusetningar Samúel Karl Ólason skrifar 7. ágúst 2021 14:15 Nökkvi Fjalar Orrason. Nökkvi Fjalar Orrason segist ekki vera á móti bólusetningum. Hann ætli þó í það minnsta í bili að treysta á að heilbrigt líferni og öflugt ónæmiskerfi geti verið ein öflugasta vörnin gegn Covid-19. Þetta segir Nökkvi, sem er athafnamaður og áhrifavaldur, í færslu sem hann birti á Facebook í gær, þar sem hann vildi gera grein fyrir þeirri ákvörðun sinni að láta ekki bólusetja sig. Hann byrjar færsluna á því að taka fram að hann sé ekki mótfallinn bólusetningum og segir greinilegt að bóluefnin hjálpi í baráttunni við veiruna. Færsla Nökkva er á persónulegum nótum og segist hann hafa orðið fyrir mikilli gagnrýni síðan hann svaraði spurningu á Instagram og sagðist ekki hafa verið bólusettur. Sjá einnig: Auddi skýtur á Nökkva Fjalar fyrir að vilja ekki bólusetningu „Ég lærði sl. daga að það er krefjandi fyrir einstaklinga í samfélaginu okkar að hafa aðra skoðun heldur en flestir. Ég lærði að fólk í samfélaginu okkar þorir ekki að tjá sig vegna þess að það óttast að lenda í því sem ég lenti í, að vera dæmt af stórum hluta samfélagsins,“ skrifar Nökkvi. „Sem betur fer er ég með margra ára þjálfun í því að taka gagnrýni og hefur gagnrýnin eingöngu styrkt mig.“ Hann segist hafa skrifað færsluna í gær til að hvetja fólk til að tala upphátt og segja hvað því liggur á hjarta. Í færslunni ítrekar Nökkvi að ákvörðun hans um að láta ekki bólusetja sig sé ekki endanleg og hann sé sífellt að afla sér frekari upplýsinga. Héraðsmiðillinn Al.com birti í síðasta mánuði viðtal við lækni í Alabama í Bandaríkjunum sem sagðist hafa sett margt ungt og heilbrigt fólk í öndunarvél. Í mörgum tilfellum hefðu þau grátbeðið hana um bólusetningu áður en þau voru barkaþrædd. „Þau gráta og þau segja mér að þau hafi ekki vitað nóg. Þau töldu þetta vera gabb. Þau töldu þetta vera pólitískt. Þau héldu að þar sem þau væru með sérstakan blóðflokk, eða litarhátt að þau yrðu ekki veik. Þau héldu að þetta væri bara flensa. Þau höfðu rangt fyrir sér,“ sagði Brytney Cobia. Nökkvi segir einnig að það sé staðreynd að bóluefni verði á rannsóknarstigi til ársins 2023 og engar langtímaprófanir á áhrifum þeirra. Þó þau virðist örugg sé ekki nóg vitað og ómögulegt sé að segja til um áhrif til lengri tíma. Það er rétt að mörg bóluefni eru skráð á tilraunastigi næstu árin en það er ekki þó þau hafi verið samþykkt til notkunar. Þess í stað er það hefðbundið við þróun bóluefna að fylgjast með þeim. Þá er afar ólíklegt að bóluefni valdi langvarandi afleiðingum. Í lang flestum tilvikum komi fylgikvillar, ef þeir stinga yfir höfuð upp kollinum, á fyrstu vikunum eftir bólusetningu. Bóluefnin sjálf eru í líkömum þeirra sem eru bólusettir í skamma stund. Það sem þau gera er að kenna ónæmiskerfum að bregðast fljótt við smitum. Engin óþekkt efni í bóluefnum Björn Rúnar Lúðvíksson, prófessor í ónæmisfræði og yfirlæknir ónæmislækninga á Landspítalanum, sagði nýverið frá því að engin óþekkt efni væru í bóluefnum. Þarna væru efni sem notuð hefðu verið lengi í lyf. Nökkvi sagði einnig að ljóst sé að bólusettur einstaklingur geti smitað aðra eins og óbólusettur einstaklingur. Þá segir hann vísbendingar um að það að huga að heilsu og lífsstíl dragi úr líkum á alvarlegum veikindum. Þá nefnir hann nokkur atriðið sem hann telji hjálpa sér við að viðhalda góðu líferni og verjast smiti og veikindum. Þar á meðal eru öndunaræfingar, vatnsdrykkja, föstur, hreyfing, hugleiðsla, dagbókarskrif, félagsleg tengsl, útivera og það að fara í kaldan pott. Veita mikla vörn gegn alvarlegum veikindum Það er rétt hjá Nökkva að öflug ónæmiskerfi séu mikilvæg þó þau komi ekki endilega í veg fyrir smit eða alvarleg veikindi og jafnvel dauða. Það er sömuleiðis rétt að bólusettir geti smitast af Covid-19 eins og aðrir, og smiti aðra eins og aðrir. Það á sérstaklega við Delta-afbrigðið, sem varð eins og öll afbrigði, til við stökkbreytingu við smit og greindist fyrst á Indlandi. Bólusetningar veita þó gífurlega mikla vernd gegn alvarlegum veikindum. Til marks um það má benda á að í júní voru 99,2 prósent þeirra sem dóu vegna Covid-19 í Bandaríkjunum óbólusettir. Undanfarnar vikur hefur nýja kórónuveiran dreifst hratt í Bandaríkjunum og þá sérstaklega milli óbólusettra. Með meiri dreifingu veirunnar aukast líkur á stökkbreytingum, í einföldu máli sagt, og veirur geta stökkbreyst á þann veg að þær verði hættulegri. Faraldur kórónuveiru (COVID-19) Mest lesið Einmanalegt áhugamál fjögurra íslenskra stráka Lífið Marjane Satrapi er látin „úr sorg“ Menning „Þetta skiptir okkur mjög miklu máli“ Lífið Krónprinsessan inn og út af sjúkrahúsi Lífið „Við höfum oftar en einu sinni fundið hann í fjöru“ Lífið „Núna stjórna stelpur landinu og strákar klippa hár“ Lífið Biðst afsökunar á áratugagömlu gríni með „blackface“ Bíó og sjónvarp 007 First Light: Bond hefur aldrei verið betri Leikjavísir Tíu hlutir sem þú vissir ekki um Hildi Björnsdóttur Lífið Uppgötvuð á götum Barcelona Lífið Fleiri fréttir „Þetta skiptir okkur mjög miklu máli“ Einmanalegt áhugamál fjögurra íslenskra stráka Krónprinsessan inn og út af sjúkrahúsi „Við höfum oftar en einu sinni fundið hann í fjöru“ „Núna stjórna stelpur landinu og strákar klippa hár“ Uppgötvuð á götum Barcelona Hvað veistu um... Snæfellsnes? Leikritið eigi sérstaklega erindi nú Manst þú eftir þessum sígildu sumarleikjum? Matthildur Margrét og Sigurður Hrannar eiga von á barni „Við notum þetta orð yfir sundið, kaffið, og ástina okkar“ Getur hermt fullkomlega eftir tugum fugla Myndaveisla: Tárin streymdu þegar Áslaug kvaddi Valin versti ljósmyndari heims Tíu hlutir sem þú vissir ekki um Hildi Björnsdóttur Vegglistaverkið í Vesturbæ stækkað Stjörnufans í eins árs afmæli „Rosaleg skömm fyrir mig á sínum tíma“ Ágústa Eva setur 170 milljónir á einbýlishúsið í Hveragerði Mætti á 95 ára Chevrolet og tók sæti á þingi Léttist um átján kíló á ógnarhraða með hjálp gervigreindar Bar upp bónorðið á Bæjarins beztu Krefst þess að Applegate haldi sig fjarri henni Allir héldu Michelin-stjörnunni Stjörnukokkar landsins gætu fengið fleiri Michelin-stjörnur Halla T og Björk í stuði á Listahátíð Efnir til styrktarlottós: Hefur glímt við krabbamein nánast alla ævi „Heima beið hvolpur sem ég gæti alveg vanist“ Stóð uppi sem ófrísk ekkja 29 ára gömul Stjörnulífið: Þakklátur „LadyBoy ársins“ Sjá meira
Þetta segir Nökkvi, sem er athafnamaður og áhrifavaldur, í færslu sem hann birti á Facebook í gær, þar sem hann vildi gera grein fyrir þeirri ákvörðun sinni að láta ekki bólusetja sig. Hann byrjar færsluna á því að taka fram að hann sé ekki mótfallinn bólusetningum og segir greinilegt að bóluefnin hjálpi í baráttunni við veiruna. Færsla Nökkva er á persónulegum nótum og segist hann hafa orðið fyrir mikilli gagnrýni síðan hann svaraði spurningu á Instagram og sagðist ekki hafa verið bólusettur. Sjá einnig: Auddi skýtur á Nökkva Fjalar fyrir að vilja ekki bólusetningu „Ég lærði sl. daga að það er krefjandi fyrir einstaklinga í samfélaginu okkar að hafa aðra skoðun heldur en flestir. Ég lærði að fólk í samfélaginu okkar þorir ekki að tjá sig vegna þess að það óttast að lenda í því sem ég lenti í, að vera dæmt af stórum hluta samfélagsins,“ skrifar Nökkvi. „Sem betur fer er ég með margra ára þjálfun í því að taka gagnrýni og hefur gagnrýnin eingöngu styrkt mig.“ Hann segist hafa skrifað færsluna í gær til að hvetja fólk til að tala upphátt og segja hvað því liggur á hjarta. Í færslunni ítrekar Nökkvi að ákvörðun hans um að láta ekki bólusetja sig sé ekki endanleg og hann sé sífellt að afla sér frekari upplýsinga. Héraðsmiðillinn Al.com birti í síðasta mánuði viðtal við lækni í Alabama í Bandaríkjunum sem sagðist hafa sett margt ungt og heilbrigt fólk í öndunarvél. Í mörgum tilfellum hefðu þau grátbeðið hana um bólusetningu áður en þau voru barkaþrædd. „Þau gráta og þau segja mér að þau hafi ekki vitað nóg. Þau töldu þetta vera gabb. Þau töldu þetta vera pólitískt. Þau héldu að þar sem þau væru með sérstakan blóðflokk, eða litarhátt að þau yrðu ekki veik. Þau héldu að þetta væri bara flensa. Þau höfðu rangt fyrir sér,“ sagði Brytney Cobia. Nökkvi segir einnig að það sé staðreynd að bóluefni verði á rannsóknarstigi til ársins 2023 og engar langtímaprófanir á áhrifum þeirra. Þó þau virðist örugg sé ekki nóg vitað og ómögulegt sé að segja til um áhrif til lengri tíma. Það er rétt að mörg bóluefni eru skráð á tilraunastigi næstu árin en það er ekki þó þau hafi verið samþykkt til notkunar. Þess í stað er það hefðbundið við þróun bóluefna að fylgjast með þeim. Þá er afar ólíklegt að bóluefni valdi langvarandi afleiðingum. Í lang flestum tilvikum komi fylgikvillar, ef þeir stinga yfir höfuð upp kollinum, á fyrstu vikunum eftir bólusetningu. Bóluefnin sjálf eru í líkömum þeirra sem eru bólusettir í skamma stund. Það sem þau gera er að kenna ónæmiskerfum að bregðast fljótt við smitum. Engin óþekkt efni í bóluefnum Björn Rúnar Lúðvíksson, prófessor í ónæmisfræði og yfirlæknir ónæmislækninga á Landspítalanum, sagði nýverið frá því að engin óþekkt efni væru í bóluefnum. Þarna væru efni sem notuð hefðu verið lengi í lyf. Nökkvi sagði einnig að ljóst sé að bólusettur einstaklingur geti smitað aðra eins og óbólusettur einstaklingur. Þá segir hann vísbendingar um að það að huga að heilsu og lífsstíl dragi úr líkum á alvarlegum veikindum. Þá nefnir hann nokkur atriðið sem hann telji hjálpa sér við að viðhalda góðu líferni og verjast smiti og veikindum. Þar á meðal eru öndunaræfingar, vatnsdrykkja, föstur, hreyfing, hugleiðsla, dagbókarskrif, félagsleg tengsl, útivera og það að fara í kaldan pott. Veita mikla vörn gegn alvarlegum veikindum Það er rétt hjá Nökkva að öflug ónæmiskerfi séu mikilvæg þó þau komi ekki endilega í veg fyrir smit eða alvarleg veikindi og jafnvel dauða. Það er sömuleiðis rétt að bólusettir geti smitast af Covid-19 eins og aðrir, og smiti aðra eins og aðrir. Það á sérstaklega við Delta-afbrigðið, sem varð eins og öll afbrigði, til við stökkbreytingu við smit og greindist fyrst á Indlandi. Bólusetningar veita þó gífurlega mikla vernd gegn alvarlegum veikindum. Til marks um það má benda á að í júní voru 99,2 prósent þeirra sem dóu vegna Covid-19 í Bandaríkjunum óbólusettir. Undanfarnar vikur hefur nýja kórónuveiran dreifst hratt í Bandaríkjunum og þá sérstaklega milli óbólusettra. Með meiri dreifingu veirunnar aukast líkur á stökkbreytingum, í einföldu máli sagt, og veirur geta stökkbreyst á þann veg að þær verði hættulegri.
Faraldur kórónuveiru (COVID-19) Mest lesið Einmanalegt áhugamál fjögurra íslenskra stráka Lífið Marjane Satrapi er látin „úr sorg“ Menning „Þetta skiptir okkur mjög miklu máli“ Lífið Krónprinsessan inn og út af sjúkrahúsi Lífið „Við höfum oftar en einu sinni fundið hann í fjöru“ Lífið „Núna stjórna stelpur landinu og strákar klippa hár“ Lífið Biðst afsökunar á áratugagömlu gríni með „blackface“ Bíó og sjónvarp 007 First Light: Bond hefur aldrei verið betri Leikjavísir Tíu hlutir sem þú vissir ekki um Hildi Björnsdóttur Lífið Uppgötvuð á götum Barcelona Lífið Fleiri fréttir „Þetta skiptir okkur mjög miklu máli“ Einmanalegt áhugamál fjögurra íslenskra stráka Krónprinsessan inn og út af sjúkrahúsi „Við höfum oftar en einu sinni fundið hann í fjöru“ „Núna stjórna stelpur landinu og strákar klippa hár“ Uppgötvuð á götum Barcelona Hvað veistu um... Snæfellsnes? Leikritið eigi sérstaklega erindi nú Manst þú eftir þessum sígildu sumarleikjum? Matthildur Margrét og Sigurður Hrannar eiga von á barni „Við notum þetta orð yfir sundið, kaffið, og ástina okkar“ Getur hermt fullkomlega eftir tugum fugla Myndaveisla: Tárin streymdu þegar Áslaug kvaddi Valin versti ljósmyndari heims Tíu hlutir sem þú vissir ekki um Hildi Björnsdóttur Vegglistaverkið í Vesturbæ stækkað Stjörnufans í eins árs afmæli „Rosaleg skömm fyrir mig á sínum tíma“ Ágústa Eva setur 170 milljónir á einbýlishúsið í Hveragerði Mætti á 95 ára Chevrolet og tók sæti á þingi Léttist um átján kíló á ógnarhraða með hjálp gervigreindar Bar upp bónorðið á Bæjarins beztu Krefst þess að Applegate haldi sig fjarri henni Allir héldu Michelin-stjörnunni Stjörnukokkar landsins gætu fengið fleiri Michelin-stjörnur Halla T og Björk í stuði á Listahátíð Efnir til styrktarlottós: Hefur glímt við krabbamein nánast alla ævi „Heima beið hvolpur sem ég gæti alveg vanist“ Stóð uppi sem ófrísk ekkja 29 ára gömul Stjörnulífið: Þakklátur „LadyBoy ársins“ Sjá meira