„Ef kallinu er ekki svarað þegar neyðin er mest, hvenær þá?“

Stjórnvöld samþykktu aðgerðir sem ætlað er að mæta þörfum námsmanna vegna afleiðinga heimsfaraldurs kórónuveiru. Áætlað er að kostnaður vegna viðbótarstuðningsaðgerðanna geti numið allt að fimm hundruð milljónum króna.

Meðal annars er boðuð tímabundin hækkun grunnframfærslu námsmanna í formi tímabundins viðbótarláns vegna skólaársins 2021-22. Lánið getur numið sex prósenta álagi á grunnframfærslu framfærslulána en er aðeins í boði til handa þeim námsmönnum sem ekki hafa verið með tekjur yfir heimiluðu frítekjumarki á árinu 2020. Frítekjumarkið miðast við 1,41 milljón króna.

„Kjarni málsins er auðvitað sá að við höfum verið að kalla eftir hækkun grunnframfærslunnar þannig að hún samsvari að lágmarki dæmigerðu neysluviðmiði félagsmálaráðuneytisins og höfum verið að gera það í langan tíma. Það voru rosaleg vonbrigði í fyrra þegar úthlutunarreglurnar voru samþykktar og það var ekki að finna hækkun og svo aftur núna í ár þegar þær voru samþykktar fyrir næsta skóla ár, 1. apríl, og það var ekki heldur að finna hækkunina,“ segir Isabel í samtali við Vísi. 

Segir um skammtímalausn að ræða

Stúdentar hafa kallað eftir að lágmarki 17% hækkun á grunnframfærslu framfærslulána hjá Menntasjóði námsmanna.

„Staðreyndin er sú að þessar aðgerðir ná bara til ákveðins hóps og það er ekki það sem við höfum verið að tala um. Hérna er um að ræða tímabundna hækkun sem er aðeins til þeirra sem þéna minna en frítekjumarkið. Þannig að aðeins til ákveðins hóps stúdenta en ekki allra þeirra sem eru að taka framfærslulán,“ bætir hún við.

„Við lítum svo á að þetta sé enn og aftur, því miður, skammtímalausn og áttum okkur ekki alveg á því af hverju það hefur ekki verið hlustað á raddir stúdenta í gegnum þennan faraldur. Grunnframfærslan er auðvitað eitthvað sem við höfum verið að berjast fyrir í fjölda ára og við veltum fyrir okkur, ef kallinu er ekki svarað þegar neyðin er mest, hvenær þá? Hvað þetta varðar, námslánakerfið, þá erum við ekki sátt. Við getum ekki sagt það.“

Sumarlán einnig í boði

Í öðru lagi hafa stjórnvöld ákveðið að bjóða upp á sumarlán hjá Menntasjóði námsmanna, sambærilegt þeirri ráðstöfun sem einnig var boðið upp á í fyrra þar sem lánað var fyrir allt niður í eina ECTS einingu.

„Við fögnum því að það sé þarna veitt ákveðið svigrúm og að stúdentar geti tekið sumarnám og hafi kost á því að vera á lánum og það sé þetta svigrúm hjá Menntasjóði námsmanna. En það þarf einhvern veginn að halda því til haga að upphæð lánsins er háð fjölda eininga sem að stúdent klárar, þó svo að lágmarksframvindukrafan sé ein eining. Sumarnámið þarf að vera einingabært og námsframboðið þarf að vera nægjanlegt, þannig að stúdent geti náð viðunandi framfærslu. Okkur þykir ekki rétt að líta á sumarnámið sem einhverja lausn við atvinnuleysi,“ segir Isabel.

„Við erum ánægð með að það séu einhverjir sem að geta nýtt sér þessi úrræði en þetta er samt alls ekki að grípa allan stúdentahópinn.“

Vilja að sumarstörf séu kynnt fyrr og séu lengur í boði

Loks stendur til að hið opinbera skapi nokkur þúsund störf ætluð námsmönnum sem gert er ráð fyrir að muni kosta um 2,3 milljarða í launagreiðslur til þeirra sem ráðast í störfin. Isabel segir stúdenta fagna þessu úrræði, aftur á móti hafi Stúdentaráð gert athugasemdir við það í fyrra hve ströng hæfnisskilyrði hafi í mörgum tilfellum verið gerð fyrir störfin.

„Og það sem að við vorum að tala um var að framkvæmdin þyrfti að vera betri. Það þyrfti að kynna þessi störf miklu fyrr,“ segir Isabel. Þá hefði hún viljað sjá að störfin væru í boð til lengri tíma en tveggja mánaða líkt og var í fyrra en í ár hefur verið boðað að störfin verði til tveggja og hálfs mánaðar.

„Að sjálfsögðu er það gott skref að við teljum, að það sé verið að bæta við tveimur vikum. Þetta er samt ekki fullnægjandi að okkar mati. Við vildum þrjá mánuði og við erum búin að vera að tala um það í ár,“ segir Isabel.

Hún segir að stúdentaráð muni leggjast betur yfir aðgerðirnar eftir helgi þegar frekari upplýsingar hafa borist.