Fóru ekki eftir til­lögum fyrr­verandi yfir­læknis um brjósta­skimun

Krabbameinsskimanir voru í byrjun árs færðar frá Krabbameinsfélaginu til heilsugæslu og Landspítala. Konum verður þannig ekki boðið upp á brjóstaskimanir fyrr en við fimmtugt í stað fertugt eins og hafði verið gert hjá Krabbameinsfélaginu. Þetta hefur gagnrýnt harðlega. Efnt hefur verið til undirskrifasöfnunar þar sem farið er fram á að þessar nýju reglur verði endurskoðaðar þar sem þær leggi konur í óþarfa hættu. Rúmlega átta þúsund manns hafa nú skrifað undir.

Formaður skimunarráðs sagði í samtali við fréttastofu í gær að rökin fyrir breytingunni væru fyrst og fremst þau að að fleiri konur fái falskt jákvæða niðurstöðu á þessum aldri en þær sem greinast með krabbamein. Þetta sé ekki ný ákvörðun heldur hafi hún verið tekin árið 2016 en Krabbameinsfélagið hafi ekki farið eftir henni.

Ágúst Ingi Ágústsson, fyrrverandi yfirlæknir og sviðsstjóri leitarsviðs Krabbameinsfélagsins, segist ekki geta svarað því hvers vegna Krabbameinsfélagið hafi haldið sig við að byrja að skima konum um fertugt, þar sem hann hafi hafið störf hjá félaginu tveimur árum eftir að sú ákvörðun var tekin.

„Þetta mál var ekki til umræðu eftir að ég kom til starfa þannig það komu engin fyrirmæli um þetta frá ráðuneytinu eða ítrekun.“

Hafa ekki viljað breyta þessu í Svíþjóð

Ágúst Ingi telur að það sé ekki óeðlilegt að ákveðið hafi verið að fylgja alþjóðlegum leiðbeiningum sem segi það gera mest gagn að skima konur eftir fimmtugt. Það séu veikari rök fyrir því að skima aldurshópinn 40-50 ára.

„En við höfum til dæmis horft til Svíþjóðar og þar er skimað frá 40 ára aldri og þeir hafa ekki viljað breyta þessu. Það sem maður getur sagt er að ástæðan fyrir því að menn eru að halda að sér höndum þar er að það eru víða rannsóknir í gangi sem miða að því að finna út hvernig er hægt að skima út frá áhættu hverrar konu.“

Niðurstöður þeirra rannsókna liggi ekki fyrir.

„Ég hef verið beðinn álits hjá skimunarráði og mín afstaða er sú að það ætti að gera þetta hægar og fylgja þeim konum eftir sem eru byrjaðar skimun í staðinn fyrir að skilja þær eftir í lausu lofti,“ segir Ágúst.

„Mér hefði þótt heppilegra að þær konur sem eru byrjaðar í skimun að þeim væri fylgt eftir en það væri ekki verið að bjóða nýju árgöngum inn í skimunina í samræmi við þessar alþjóðlegu leiðbeiningar. En síðan eins og ég segi hljótum við á einhverjum tímapunkti að fá niðurstöður.“