Haraldur hættir sem ríkislögreglustjóri

Haraldur Johannessen hættir sem ríkislögreglustjóri um áramótin. RÚV greinir frá og vísar í tölvupóst sem Haraldur sendi á kollega sína í morgun. Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir hefur boðað til blaðamannafundar klukkan 13 þar sem málefni lögreglunnar eru á dagskrá. Fundurinn verður í beinni útsendingu á Vísi.

Í tölvupóstinum segist Haraldur hafa óskað eftir því að hann taki að sér sérstaka ráðgjöf við ráðherra á sviði löggæslumála eftir að hann lýkur störfum sem ríkislögreglustjóri um áramótin.

Hann segist stíga sáttur frá borði eftir 22 ár í starfinu. Rétt sé að hleypa nýju fólki að nú þegar ráðherra sé að vinna að allsherjarbreytingum á skipulagi löggæslu í landinu. Hann sé boðinn og búinn til að aðstoða ráðherra varðandi framtíðarskipulag lögreglunnar.

Haraldur vildi ekki veita fréttastofu viðtal vegna málsins.

Starfsánægjukönnun liggur fyrir en óbirt

Mannauðsfyrirtækið Attentus skilaði á dögunum niðurstöðu úr starfsánægjukönnun sem fyrirtækið framkvæmdi hjá ríkislögreglustjóra. Fréttastofa hefur kallað eftir niðurstöðu könnunarinnar frá dómsmálaráðuneytinu en ekki fengið. Samkvæmt heimildum Vísis mun stærstur hluti samstarfsfólks Haraldar hjá embætti ríkislögreglustjóra ekki gefa samskiptunum við fráfarandi ríkislögreglustjóra háa einkunn.

Átta af níu lögreglustjórum á landinu lýstu yfir vantrausti á Harald í september síðastliðnum.

„Viðtal sem tekið var við ríkislögreglustjóra fyrir rúmri viku síðan er eitthvað sem lögreglustjórar sætta sig ekki við þegar við erum að tala um ríkislögreglustjóra þjóðarinnar,“ sagði Úlfar Lúðvíksson formaður Lögreglustjórafélags Íslands í viðtali við fréttastofu.

Sagðist ætla að upplýsa um valdabaráttu

Vísaði hann til viðtals í Morgunblaðinu við Harald. Í viðtalinu sagði Haraldur meðal annars að ef til starfsloka kæmi af hans hálfu myndi það kalla á enn ítarlegri umfjöllun af hans hálfu um valdabaráttu á bak við tjöldin. 

Dómsmálaráðherra sagðist sömuleiðis vera ósátt við viðtalið.

„Að okkar mati talar hann mjög óábyrgt, hann talar um spillingu og gefur sitt lítið af hverju í ljós. Hann talar um að segja frá einhverju sem enginn veit hvað er. Ég tek það fram að lögreglustjórar þekkja ekki þessa umræðu, [hann hefur] aldrei rætt þetta við okkur svo að ég viti.“

Úlfar sagði lögreglustjórana afar ósátta við störf Haralds og hafi sú óánægja staðið lengi.

„Samskipti við ríkislögreglustjóra hafa í langan tíma ekki verið eins og við viljum sjá. Samskiptaleysi get ég talað um og vandinn er djúpstæður.“

Viðtalið við Úlfar má sjá hér að neðan.

Ámælisverð bréfasending

Segja má að spjótin hafi staðið á Harald á þessu ári. Hann slapp við áminningu frá dómsmálaráðherra eftir að hafa gengist við misgjörðum í samskiptum við rithöfund og fjölmiðlamann. Notaði Haraldur bréfsefni embættisins þegar hann sakaði mennina tvo um að bera ábyrgð á ólögmætri meingerð gegn embættinu.

Ráðuneytið taldi það hafa verið ámælisvert af Haraldi að senda bréfin á bréfsefni embættisins. Í bréfi sem dómsmálaráðuneytið sendi umboðsmanni með skýringum sínum segir að óljóst hafi verið hvort verið væri að gæta hagsmuna embættisins eða persónu þeirra sem skrifuðu undir þau.

„Þá var framsetning þeirra enn fremur villandi þar sem tveir fyrrverandi starfsmenn embættis ríkislögreglustjóra skrifuðu undir bréfin,“ segir í bréfi ráðuneytisins.

Kvartað undan einelti

Fréttablaðið greindi frá því í lok september að tveir sérsveitarmenn hefðu kvartað undan einelti af hálfu Haraldar. Kvartanirnar hefðu borist alla leið inn í dómsmálaráðuneytið þar sem málin væru til skoðunar. Munu kvartanirnar snúa einkum að framkomu ríkislögreglustjóra í garð lögreglumannanna.

Þá voru möguleg starfslok Haraldar rædd í sumar, þegar Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir hélt utan um dómsmálin tímabundið, en samkomulag á milli hans og ráðuneytisins um starfslok varð að engu.

Haraldur var spurður út í möguleg starfslok í viðtalinu umtalaða við Morgunblaðið.

„Ég á þrjú ár eftir af mínum skipunartíma, þetta er fimmta tímabilið sem ég er skipaður til fimm ára, þ.e.a.s. ég hef verið hér í 22 ár og á þrjú ár eftir af skipunartímanum. Ég ætla mér ekki að vera lengur í þessu starfi en það, að minnsta kosti, en ef núverandi ráðherra myndi vilja gera starfslokasamning á þeim nótum sem mér myndi hugnast, þá myndi ég skoða það í fullri alvöru. En það leysir engan vanda að ég hverfi af vettvangi. Það er vegna þess að ríkislög­reglustjórinn Haraldur Johannessen og persóna hans er ekki höfuðvandinn heldur er vandinn kerfislæg­ur. Fyrst og fremst stjórnskipulag lögreglunn­ar og stofnanauppbygging en kannski líka sá að það eru of margir stjórnendur hjá hinu opinbera sem veigra sér við því að taka á erfiðum málum.“

Ljúft og skylt að aðstoða ráðherra

„Ég hef óskað eftir því við dómsmálaráðherra að láta af embætti ríkislögreglustjóra um næstu áramót og hefur ráðherra fallist á lausnarbeiðni mína,” segir Haraldur í bréfinu.

„Ég stíg sáttur frá borði eftir að hafa gegnt þessu ábyrgðarmikla starfi í 22 ár. Nú þegar boðaðar eru breytingar á yfirstjórn lögreglumála í landinu tel ég rétt að hleypa að nýju fólki og er mér ljúft og skylt að vera ráðherra í framhaldinu til ráðgjafar um framtíðarskipulag löggæslunnar.”

Eðli máls samkvæmt gusti um ríkislögreglustjóra hverju sinni. Hann hafi fundið fyrir því.

„Þetta er það umhverfi sem embættið býr við og við því er ekkert að segja. Nýleg gagnrýni mín á tiltekna þætti í starfsemi og skipulagi lögreglunnar hefur ekki verið öllum að skapi,“ segir í bréfinu. 

Hann væntir þess að í vinnu við framtíðarskipulag lögreglunnar verði ábendingar teknar til skoðunar. Að mörgu þurfi að hyggja. Hann telur ríkislögreglustjóra standa sterkt eftir 22 ár með hann í brúnni. Embættinu hafi verið treyst fyrir nýjum og þýðingarmiklum verkefnum.

„Það verður undir næsta ríkislögreglustjóra komið að takast á við framtíðaráskoranir embættisins og frá mér fær hann hvatningu og óskir um velgengni. Eftirmaður minn getur reitt sig á öflug­an hóp starfsmanna og yfirstjórn embættisins sem drifið hefur starfsemina af eljusemi og faglegum metnaði.“

Bréfið í heild má sjá hér að neðan.

Ágætu starfsmenn.

Ég hef óskað eftir því við dómsmálaráðherra að láta af embætti ríkislögreglustjóra um næstu áramót og hefur ráðherra fallist á lausnarbeiðni mína.  Um leið hefur verið óskað eftir að ég taki að mér sérstaka ráðgjöf við ráðherra á sviði löggæslumála, sem m.a. lýtur að framtíðarskipulagi löggæslunnar.

Ég stíg sáttur frá borði eftir að hafa gegnt þessu ábyrgðarmikla starfi í 22 ár. Nú þegar boðaðar eru breytingar á yfirstjórn lögreglumála í landinu tel ég rétt að hleypa að nýju fólki og er mér ljúft og skylt að vera ráðherra í framhaldinu til ráðgjafar um framtíðarskipulag löggæslunnar. 

Þótt margt hafi á viðburðaríka daga drifið hefur mér alla tíð verið hugleikið að efla lögregluna í landinu almenningi til heilla. Þar hef ég meðal annars horft til skipulagsbreytinga sem gætu leitt til öflugri löggæslu. Ég tel eðlilegt að í okkar tiltölulega fámenna samfélagi sé heillavænlegt og í raun óhjákvæmilegt að stefna að því að landið verði eitt löggæsluumdæmi, eitt embætti, einn lögreglustjóri. Það er sú sýn sem ég hef á skipan lögreglumála og sem ég tel að myndi stuðla að meiri skilvirkni í störfum lögreglunnar og betri nýtingu á því skattfé sem rennur til löggæslunnar í landinu.

Eðli málsins samkvæmt gustar um þann sem gegnir starfi ríkislögreglustjóra og hef ég ekki farið varhluta af því. Þetta er það umhverfi sem embættið býr við og við því er ekkert að segja. Nýleg gagnrýni mín á tiltekna þætti í starfsemi og skipulagi lögreglunnar hefur ekki verið öllum að skapi. Ég vænti þess að í vinnu um framtíðarskipulag lögreglunnar verði ábendingar mínar teknar til skoðunar eins og svo fjölmargt annað sem þarf að gaumgæfa.

Á þessum tímamótum stendur eftir sterkt embætti ríkislögreglustjóra sem í gegnum árin hefur verið treyst fyrir nýjum og þýðingarmiklum verkefnum. Það verður undir næsta ríkislögreglustjóra komið að takast á við framtíðaráskoranir embættisins og frá mér fær hann hvatningu og óskir um velgengni. Eftirmaður minn getur reitt sig á öflugan hóp starfsmanna og yfirstjórn embættisins sem drifið hefur starfsemina af eljusemi og faglegum metnaði. 

Ég hef eignast trausta vini og samstarfsfólk sem ég kveð sæll og þakklátur fyrir það traust sem það hefur sýnt mér í áratugi um leið og ég bið þau að hafa hugfast að störf þeirra felast fyrst og síðast í að þjóna fólkinu í landinu og réttarríkinu.

Haraldur Johannessen

ríkislögreglustjóri

Fréttin var síðast uppfærð klukkan 13:39 með viðbrögðum frá Haraldi og tölvupósti hans í heild.