Svolítið hryggur yfir niðurstöðunni

Tollur á innflutta lambahryggi verður ekki lækkaður eins og ráðgjafanefnd um inn- og útflutning landbúnaðarvara lagði til við landbúnaðarráðherra í síðustu viku í því skyni að bregðast við skorti á markaði. Ráðherra segir að afurðarstöðvar hafi farið fram úr sér með útflutningi á liðnum vetri og vill einfalda regluverkið.

Aðspurður segist Ólafur Stephensen, framkvæmdastjóri Félags atvinnurekenda, svolítið hryggur vegna niðurstöðunnar en hann vonar að menn læri af henni.

„Þessi niðurstaða hún þýðir ekkert að það hafi aukist birgðir af lambakjöti í landinu. Það er áfram vöntun á lambakjöti í búðunum og hefur verið vikum og mánuðum saman og verðið hefur hækkað. Það væri ekkert vandamál ef þetta væri einhver annar bransi en íslenskur landbúnaður.“

Neytendur hafa kvartað undan háu verði á lambakjöti og á sama tíma eru sauðfjárbændur að kvarta undan lágu verði fyrir hvern skrokk. Er þetta til marks um það að milliliðirnir eru að fá of stóran bita af kökunni?

„Ég held einfaldlega að markaðslögmálin hafi ekki fengið að gilda um þessa búgrein, ekki frekar en margar aðrar. Það myndi örugglega vera bæði bændum og neytendum til hagsbóta að skera upp þetta kerfi og auka markaðsfrelsi í því,“ svarar Ólafur.

Hvað sem skorti líður þá er slátrun við það að hefjast og menn ætla að fara fyrr af stað og hafa tilkynnt það í dag. Hefði ekki verið hægt að taka þetta samtal fyrr svona þegar í ljós kom í hvað stefndi?

„Samtalið hefur verið tekið alveg frá því í vor. Það liggur fyrir að það var fluttur út of stór hluti framleiðslu síðasta árs sem bjó til skort. Það var ekki hægt að flytja inn til að auka framboðið vegna hárra tolla en síðan eru það afurðarstöðvarnar sem með samstilltum aðgerðum, núna síðustu daga, hafa komið í veg fyrir að ákvæði búvörulaganna, um útgáfu skortkvóta, virkist og ég myndi nú halda að samkeppnisyfirvöld hafi eitthvað við þær samstilltu aðgerðir að athuga sem augljóslega miða af því að draga úr framboði og hækka verð á vörum.“

Nú eru loftslagsmálin í algleymingi. Er ekki tímaskekkja að vera að berjast fyrir auknum innflutningi á lambakjöti með því kolefnisspori sem innflutningnum fylgir?

„Það má líka snúa þessari spurningu við og spyrja hvort það sé þá ekki tímaskekkja að vera að flytja út lambakjöt eða bara allan fiskinn okkar.“

Skilyrði fyrir opnun tollkvóta ekki uppfyllt

Rannsókn ráðgjafanefndar leiddi í ljós að skilyrði búvörulaga um opnun tollkvóta á erlendu lambakjöti hafi ekki verið uppfyllt.

Í síðustu viku lagði ráðgjafanefnd um inn- og útflutning landbúnaðarvara til við Kristján Þór Júlíusson, landbúnaðarráðherra, að opna tollkvóta á lambahryggjum, það er að tollur á innfluttu kjöti yrði lækkaður tímabundið - til að bregðast við skorti á hryggjum í verslunum og þannig kæmi það neytendum til góða.

Í kjölfar þess að kaupum Kaupfélags Skagfirðinga á tveimur tonnum af lambahryggjum frá Fjallalambi óskaði ráðherra eftir því að nefndin myndi endurmeta hvort þörf væri á því að opna tollkvóta á lambahryggjum tímabundið en samkvæmt búvörulögum þarf að liggja fyrir skortur hjá að minnsta kosti tveimur aðskildum framleiðendum svo heimila megi innflutning.

Vegna fregna af yfirvofandi skorti á lambahryggjum hefur sláturhús Kaupfélags Vestur-Húnvetninga brugðist við og ætlar að hefja slátrun í næstu viku en hún átti að hefjast um miðjan mánuðinn.

Ráðgjafanefndin kom aftur saman í dag og hefur snúið við tillögu sinni um að opna á lækkun tollkvóta. Rannsókn nefndarinnar í gær og í fyrradag hafi leitt í ljós að skilyrði 65. gr. a búvörulaga eru ekki uppfyllt.

Segir afurðarstöðvarnar hafa farið fram úr sér

Ráðherra segir að hafa megi ýmis orð um það hvort skortur sé á lambakjöti hér á landi.

„Það er alveg augljóst í mínu huga að afurðastöðvarnar fóru töluvert fram úr sér með þessum útflutningi til útlanda á liðnum vetri. Það var umtalsvert mikið magn. Þeir komu sjálfir fyrir atvinnuveganefnd þingsins í febrúar og töluðu þá um skort, að hann væri yfirvofandi og síðan eru þeir  að vinna með sín mál  núna eftir þessa fyrri athugun nefndarinnar og allt gefur þetta tilefni til ákveðinnar gagnrýni og í mínum huga gefur þetta fullkomlega tilefni  til þess að þetta regluverk verði allt endurskoðað og reynt að einfalda það til muna,“ sagði Kristján Þór Júlíusson.