Embættismenn skili hagsmunaskráningu í Reykjavík

Ólíkar reglur gilda milli ríkis og sveitarfélaga um hagsmunaskráningu og móttöku gjafa kjörinna fulltrúa og embættismanna. Hagsmunaskráningarkerfi hins opinbera er til endurskoðunar og til greina kemur að setja ný lög um hagsmunaskráningu æðstu handhafa framkvæmdarvalds.

Borgarráð samþykkti í gær tillögu Mörtu Guðjónsdóttur, borgarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins, um að háttsettum embættismönnum verði gert að skila hagsmunaskráningu líkt og kjörnum fulltrúum ber að gera. Enn eftir á að útfæra hvernig þeirri skráningu verður háttað. „Næst þarf því að skilgreina hvaða embættismenn Reykjavíkurborgar falla þar undir, hvaða upplýsingar skuli veita og eftir atvikum birta opinberlega, hver skuli halda utan um upplýsingarnar og að öðru leyti um það hversu langt slíkar reglur eiga að ná,“ segir meðal annars í sameiginlegri bókun borgarráðs um tillöguna.

Allur gangur er á því hvaða reglur gilda um hagsmunaskráningu og móttöku gjafa kjörinna fulltrúa og embættismanna hjá ríki og sveitarfélögum. Sveitarfélög setja sér sjálf slíkar reglur en þegar litið er til sveitarfélaganna á höfuðborgarsvæðinu gilda í þeim flestum einhvers konar reglur um hagsmunaskráningu eða upplýsingaskyldu kjörinna fulltrúa og starfsmanna, sem þó liggja misjafnlega skýrt fyrir.

Í Reykjavík, Hafnarfirði og Mosfellsbæ er hagsmunaskráning kjörinna fulltrúa birt opinberlega en í öðrum ekki. Siðareglur um mótttöku gjafa ná í flestum tilfellum aðeins til þess þegar um einhvers konar viðskiptatengsl er að ræða eða þegar hægt er að túlka gjöf sem greiðslu eða greiða. Gjarnan er í reglum kveðið á um upplýsingaskyldu vegna gjafa til starfsfólks eða kjörinna fulltrúa.

Í framhaldi fimmtu úttekt GRECO, samtaka ríkja Evrópuráðsins gegn spillingu, var komið á hagsmunaskráningu fyrir ráðuneytisstjóra og aðstoðarmenn ráðherra. Starfshópur forsætisráðherra um eflingu trausts á stjórnmálum hefur einnig mælt með því að settar verði skýrar og samræmdar reglur um hagsmunaskráningu ráðherra og eru þær tillögur nú til skoðunar í forsætisráðuneytinu. 

Samkvæmt svari ráðuneytisins við fyrirspurn fréttastofu kemur fram að vinnsla frumvarps um hagsmunaskráningu æðstu handhafa framkvæmdarvaldsins komi til greina eða að gerðar verði breytingar á siðareglum ráðherra og starfsmanna Stjórnarráðsins.