Þáttur Kelta virðist hafa verið vanmetinn í landnámi Íslands

Norrænir menn voru 57 prósent landnámsmanna Íslands, - heldur lægra hlutfall en almennt hefur verið ályktað út frá fornsögunum, - en 43 prósent voru af keltneskum uppruna. Þetta sýnir ný rannsókn vísindmanna Íslenskrar erfðagreiningar á tönnum landnámsmanna, sem birtist í vísindatímaritinu Science í dag. Greint var frá þessu í fréttum Stöðvar 2. 

Áhuginn á nýjum fróðleik um uppruna Íslendinga sýndi sig í þeim fjölda sem mætti í sal Íslenskrar erfðagreiningar síðdegis til að heyra um nýjustu uppgötvanir vísindamanna fyrirtækisins. Þeir Agnar Helgason og Kári Stefánsson birtu fyrir átján árum frægar niðurstöður um að 62 prósent landnámskvenna hefðu komið frá Bretlandseyjum en 75 prósent karla frá Noregi. Þá notuðu þeir arfgerðir núlifandi Íslendinga til að álykta um uppruna landnámsmanna.

Sunna Ebenesersdóttir er núna komin til liðs við þá Agnar og Kára og að þessu sinni fara þau beint í sjálfa landnámsmennina með því að nýta sér líkamsleifar sem fornleifafræðingar hafa fundið í kumlum og elstu kirkjugörðum, en tennurnar varðveita erfðaefnið best. Tekist hefur að raðgreina erfðamengi úr tönnum 25 einstaklinga frá landnámsöld.

„Þetta er svona eins og að vera með hálfgerða tímavél. Við getum farið aftur og skoðað einstaklingana sem voru uppi á þessum tíma,” segir Sunna, sem er líffræðilegur mannfræðingur. 

Út frá Íslendingasögunum höfum við ályktað að Íslendingar væru að stærstum hluta norræn þjóð að uppruna og kannski að einhverju leyti keltnesk. Hópurinn sem kom frá Bretlandseyjum virðist hins vegar hafa verið býsna stór, eða 43 prósent, samkvæmt rannsókn Íslenskrar erfðagreiningar. Landnámsmenn af norrænum uppruna reyndust 57 prósent. 

En svo breyttist erfðamengi þjóðarinnar og núna er norræn uppruni í 70 prósentum Íslendinga. 

„Við höfum breyst við það að það hefur orðið töluvert mannfall vegna smitsjúkdóma, vegna eldgosa, og svo framvegis. Og við þetta mannfall þá myndast þær kringumstæður að genaflökt getur breytt þjóðinni töluvert. Og hér sitjum við uppi núna, ellefuhundruð árum síðar, og við höfum breyst meira heldur en Bretarnir hafa breyst á sínu landi, þrátt fyrir það að við séum svona einangruð,” segir Kári. 

Rannsóknirnar styðja líka vel við sögurnar af norrænum víkingum sem blönduðust á Bretlandseyjum.

„Við sjáum núna að það hafa komið hingað til Íslands blandaðar fjölskyldur. Þannig að það hafa komið einstaklingar sem hafa blandast, - þá líklega bara á leiðinni hingað til Íslands, til dæmis á Bretlandseyjum. Það eru náttúrlega ágætis líkur á því,” segir Sunna. 

Kannski er stóra fréttin sú að þáttur Kelta hefur verið vanmetinn í landnáminu. 

„Ég held að Keltarnir hafi átt stóran þátt í sögu þessarar þjóðar. Ég held að það sé fullt í eiginleikum íslenskrar þjóðar sem megi rekja til Keltanna frekar heldur en Norðmannanna. Þannig að ég held að við séum ósköp hamingjusöm blanda af þessum tveimur þjóðum,” segir Kári.

Hér má sjá frétt Stöðvar 2: