48 dagar í HM: Skoraði síðasta gullmark HM og sneri sér svo að listdansi á skautum

Gullmark og silfurmark voru hugtök sem ekki allir voru ánægðir með í fótboltanum, en gullmarkið var innleitt af FIFA árið 1993 og notað á HM 1998 í Frakklandi og á HM 2002 í Japan og Suður-Kóreu.

Nokkur gullmörk voru skoruð á þessum tveimur heimsmeistaramótum en þau voru aldrei jafn afdrifarík og á Evrópumeistaramótinu þar sem úrslitaleikirnir árin 1996 og 2000 réðust á gullmarki.

Fyrsta gullmarkið á HM skoraði franski varnarmaðurinn Laurent Blanc í 16 liða úrslitum HM 1998 á móti Paragvæ á leið Frakkanna að heimsmeistaratitlinum á heimavelli. Síðasta gullmarkið skoraði Tyrki nokkur að nafni Ilhan Mansiz á móti Senegal í átta liða úrslitum HM 2002 í Japan og Suður-Kóreu.

Mansiz tók aðeins þátt á einu heimsmeistaramóti með Tyrklandi en hann gerði það á eftirminnilegan hátt með þessu marki, stoðsendingu í öðru sögulegu marki og eftirminnilegum tilþrifum þar sem að hann fíflaði einn besta bakvörð sögunnar upp úr skónum.

Hann átti svo eftir að snúa sér að allt öðrum hlutum þegar að fótboltaferlinum lauk.

Markahæstur og landsliðssæti

Ilhan Mansiz fæddist ekki í Tyrklandi heldur Vestur-Þýskalandi árið 1975. Hann fékk sitt fyrsta tækifæri sem unglingur hjá Köln en fór þá „heim“ til Tyrklands og varð að alvöru fótboltamanni hjá Samsunspor undir lok síðasta áratugs síðustu aldar.

Mansiz var nokkuð öflugur markaskorari og árið 2001 fékk hann stóra tækifærið þegar að Besiktas keypti hann frá Samsunspor. Hann spilaði í þrjú ár með þessu tyrkneska stórveldi og skoraði 36 mörk í 66 deildarleikjum. Þessi eldfljóti framherji varð markakóngur tyrknesku úrvalsdeildarinnar tímabilið 2001/2002.

Þessi árangur hans skilaði honum landsliðssæti og plássi í HM-hópi Tyrklands árið 2002 en á þeim tíma var tyrkneska landsliðið afskaplega gott og líklegt til afreka á HM 2002 í Japan og Suður-Kóreu. Það stóð líka undir væntingum og náði í bronsið.

Mansiz byrjaði alla leikina nema einn á HM á bekknum enda spilaði Tyrkland bara með einn framherja og á undan honum var Hakan Sukur. Einn besti leikmaður í sögu Tyrklands.

Eftirminnilegt mót

Tyrkir rétt skröltu upp úr C-riðlinum með fjögur stig, jafnmörg og Kosta Ríka en fóru áfram á betri markatölu. Þeir lögðu Japan, 1-0, í 16 liða úrslitum og mættu svo spútnikliði mótsins, Senegal, í átta liða úrslitum.

Senegal var búið að öðlast heimsfrægð fyrir sigur á heimsmeisturum Frakklands í fyrstu umferð riðlakeppninnar. Senegal komst einmitt í átta liða úrslitin með sigur á Svíþjóð í 16 liða úrslitum en sigurmarkið var gullmark Henri Camara í framlengingu.

Harður leikur liðanna endaði með markalausu jafntefli eftir 90 mínútur og þurfti að grípa til framlengingar. Hún entist ekki lengi því að Mansiz, sem kom inn á sem varamaður fyrir Hakan Sukur á 67. mínútu, skoraði sigurmarkið á fjórðu mínútu framlengingarinnar og liðið komið áfram.

Þetta var síðasta gullmarkið í sögu HM þar sem að það var afnumið í karlafótbolta eftir keppnina en notað á einu HM til viðbótar hjá konunum. Silfurmarkið var prófað í nokkur ár eftir þetta en það lifði ekki nógu lengi til að vera notað á HM 2006 í Þýskalandi.

Mansiz var ekki hættur að láta til sín taka því að hann átti þátt í HM-meti sem stendur enn þann dag í dag. Hann fékk nefnilega byrjunarliðssæti í leiknum um bronsið á móti Suður-Kóreu og lagði upp fyrsta markið fyrir Hakan Sukur eftir ellefu sekúndur sem er fljótasta mark í sögu HM.

Í undanúrslitunum bauð Mansiz upp á rosaleg tilþrif þar sem að hann fíflaði Roberto Carlos upp úr skónum en það var bara smá kirsuber á annars gómsæta HM-köku Ilhan Mansiz árið 2002.

Úr takkaskóm á skauta

„Ætlarðu út í þjálfun?“ er spurning sem fótboltamenn fá gjarnan þegar að ferlinum lýkur. Ljóst er að svar Ilhan Mansiz var svo sannarlega nei. Hann hætti í fótbolta árið 2007 og þá tóku allt aðrir hlutir við.

Hann samþykkti að taka þátt í tyrkneskum sjónvarpsþætti ásamt kærustunni sinni þar sem frægir lærðu listdans á skautum og kepptu sín á milli. Þetta fannst parinu svo gaman og þau voru það góð að turtildúfurnar gerðu tilraun til að komast á Vetrarólympíuleikana í Sochi árið 2014 og Evrópumeistaramótið sama ár. Það tókst því miður ekki.

Mansiz er stórstjarna í heimalandinu og keppti meðal annars í Survivor en fótboltaferilinn nánast dó árið 2004 þegar að hann var aðeins 29 ára og Besiktas lét hann fara.

Tyrkinn var sjóðheit söluvara eftir HM 2002 en þrátt fyrir hæfileikana var hann greindur með sjúkdóm sem kom í veg fyrir að hann gæti beitt sér almennilega inn á vellinum. Fótboltaferilinn var svo endanlega búinn þegar að keyrt var á hann sem gangandi vegfaranda og hann varð fyrir alvarlegum hnémeiðslum árið 2007.

Ilhan Mansiz staldraði stutt við á toppnum og í sviðsljósinu en hans verður um aldir alda minnst sem mannsins sem skoraði síðasta gullmarkið á HM.

Vísir telur niður fyrir HM í knattspyrnu sem hefst í Rússlandi þann 14. júní. Íþróttafréttamenn Vísis munu fylgja íslenska landsliðinu eftir hvert fótmál ytra.