Forsetinn setur Bandaríkin í fyrsta sæti

Ég heiti því að gegna embætti forseta Bandaríkjanna af trúfestu og að framfylgja, verja og vernda stjórnarskrá Bandaríkjanna eftir minni bestu getu.“

Þessi orð lét Donald J. Trump, forseti Bandaríkjanna, loks falla í gær á tröppum þinghússins í Washington, höfuðborgar Bandaríkjanna. John Roberts, forseti hæstaréttar Bandaríkjanna, fór með Trump yfir forsetaeiðinn.

Varð Trump þar með 45. forseti Bandaríkjanna og tók hann við af Barack Obama sem yfirgaf svæðið í þyrlu stuttu síðar með konu sinni Michelle.

Skömmu áður hafði Mike Pence svarið varaforsetaeiðinn og tók hann þar með við af Joe Biden.

„America first“

Innsetningarræða Trumps kallaðist á við þær fjölmörgu framboðsræður sem hann flutti í harðri kosningabaráttu. Kom hann í ræðunni inn á það leiðarstef sitt að Bandaríkin og bandaríska þjóðin ættu að vera í fyrsta sæti í forgangsröð forseta.

„Við höfum gert aðrar þjóðir ríkar á meðan auður okkar, styrkur og sjálfstraust hefur horfið. Ein af annarri hafa verksmiðjur yfirgefið landið. Auður millistéttarinnar hefur verið rifinn af heimilum þeirra og honum dreift um hnöttinn. Frá og með deginum í dag munu Bandaríkin verða í fyrsta sæti,“ sagði forsetinn.

Hann sagði að áhersla yrði lögð á að koma fólki af bótum og út á vinnumarkaðinn. Farið yrði eftir tveimur einföldum reglum. Að kaupa bandarískt og ráða Bandaríkjamenn.

Trump kom einnig inn á þau skilaboð sem ef til vill skiluðu honum sigri í Michigan, Pennsylvaníu og Wisconsin: „Yfirgefnar verksmiðjur standa á víð og dreif eins og legsteinar um landið. Þetta bandaríska blóðbað hættir hér og nú.“

Af ræðunni virðist ljóst að Trump hyggst ekki víkja frá þeirri einangrunarstefnu sem hann boðaði í kosningabaráttunni. Hann hyggst koma í veg fyrir að verksmiðjur yfirgefi Bandaríkin og ætlar þannig að sjá verkamönnum í Miðvesturríkjunum fyrir atvinnu. Þá hefur hann boðað háa tolla á vörur fyrirtækja sem yfirgefið hafa Bandaríkin.

Þess ber einnig að geta að þau tvö orð sem heyrðust oftast í ræðu Trumps voru annars vegar Bandaríkin og hins vegar Bandaríkjamenn. Næst á eftir komu hugtök á borð við ríki og þjóð.

Í lokaorðum ræðunnar fór Trump fyrirsjáanlega með slagorð sitt úr kosningabaráttunni: „Make America great again!“

Vill sameina sundraða þjóð

Hinn nýi og umdeildi forseti leitaðist í ræðu sinni við að græða sár andstæðinga sinna og sameina þjóðina eftir einstaklega sundrandi kosningabaráttu. Hundruð þúsunda Bandaríkjamanna hafa mótmælt kjöri hans frá því í nóvember, meðal annars í höfuðborginni í gær. Þó var ekki að merkja neina truflun á athöfninni sjálfri þegar horft var á útsendingar bandarískra sjónvarpsstöðva.

Í sameiningarskilaboðum sínum höfðaði Trump til föðurlandsástarinnar. „Þegar þið opnið hjarta ykkar fyrir föðurlandsást er ekkert pláss eftir fyrir fordóma,“ sagði forsetinn.

„Endurnýjað þjóðarstolt mun lyfta okkur upp og lækna sárin. Núna er tíminn til að hafa í huga þau spakmæli sem hermenn okkar gleyma aldrei. Hvort sem við erum svört, brún eða hvít blæðir okkur öllum sama rauða föðurlandsvinarblóðinu.“

Höfðaði til þeirra gleymdu

Forsetinn var umkringdur stjórnmálamönnum á sviðinu. Honum á vinstri hönd voru meðal annars fyrrverandi forsetarnir Barack Obama, George W. Bush, Bill Clinton og Jimmy Carter. Með Bill var andstæðingur Trumps í kosningabaráttunni, Hillary Clinton.

Þrátt fyrir félagsskapinn veigraði Trump sér ekki við því að gagnrýna stjórnmálamenningu Bandaríkjanna. „Við munum færa völdin frá Washington og aftur til fólksins. Undanfarið hefur Washington blómstrað en almenningur ekki fengið sinn skerf,“ sagði Trump.

„Þetta er ykkar dagur, ykkar fögnuður. Þetta land, Bandaríkin, er ykkar land. Hinir gleymdu menn og konur þessa lands munu ekki lengur falla í gleymsku. Nú hlusta allir á ykkur. Það sem skiptir mestu máli er ekki hvaða flokkur fer með völdin. Heldur hvort almenningur fái að stjórna.“

Trump sagðist ætla að berjast til síðasta blóðdropa fyrir þjóð sína. Bandaríkin myndu sigra á ný og sigra sem aldrei fyrr. „Við munum sameina hinn vestræna heim gegn hryðjuverkum öfgaíslamista. Við munum uppræta þau af yfirborði jarðar,“ sagði hann enn fremur.

Stríðsöxin grafin

Undanfarin átta ár hafa Trump og fyrirrennari hans, Barack Obama, eldað grátt silfur. Í gær mátti þó ekki sjá annað en velvild þeirra hvor í annars garð á þessum síðasta degi Obama í embætti og fyrsta degi Trumps.

Á árum áður hefur Obama sagt Trump stórkostlega vanhæfan og Trump sagt slíkt hið sama um Obama. Aukinheldur var Trump einn helsti forsprakki þeirra sem kröfðust þess að fá að sjá fæðingarvottorð Obama vegna gruns um að hann sé ekki fæddur í Bandaríkjunum.

„Þau hafa verið stórkostleg,“ sagði Trump um Obama-hjónin. „Vel gert, vel gert,“ mátti lesa af vörum Obama þegar Trump fór með lokaorð ræðu sinnar.

Ólíklegt afrek kórónað

Innsetningin markaði lokapunkt ótrúlegs kosningasigurs Trumps og upphaf valdatíðar hans. Vegna umdeildra ummæla um ólöglega innflytjendur, múslima, konur og aðra mætti Trump miklu mótlæti í kosningabaráttunni.

Varla væri hægt að telja þann fjölda frétta og skoðanagreina þar sem bandarískir stjórnmálagreinendur lýstu því yfir að Trump ætti enga möguleika á því að hreppa útnefningu Repúblikana til forsetaframboðs, hvað þá verða forseti.

Í hvert sinn sem Trump talaði af sér birtust slíkar greinar. Það gerðist strax í upphafi kosningabaráttunnar þegar hann lýsti ólöglegum, mexíkóskum innflytjendum sem glæpamönnum. Einnig gerðist það þegar hann sagði dómara vanhæfan til að dæma í máli sínu vegna þjóðernis, þegar hann talaði um að banna múslimum að koma til Bandaríkjanna og þegar upptaka birtist þar sem heyra mátti forsetann tala um að grípa í kynfæri kvenna.

Að morgni kosningadags mátti svo sjá reiknilíkön fjölmiðla spá Clinton sigri. New York Times sagði 85 prósent líkur á sigri Clintons, Huffington Post gaf Clinton 98 prósent líkur og FiveThirtyEight sagði 72 prósent líkur á sigri Clintons.

Allt kom þó fyrir ekki og vann Trump afgerandi sigur. Vann hann stuðning 306 kjörmanna samanborið við 232 kjörmenn Clintons þrátt fyrir að hafa fengið mun færri atkvæði en Clinton á landsvísu.

Fréttin birtist fyrst í Fréttablaðinu