Norræna byggðin á Grænlandi lét eftir sig glæsileg mannvirki Kristján Már Unnarsson skrifar 11. desember 2016 08:15 Edda Lyberth fararstjóri leikur söguna með tilþrifum við Þjóðhildarkirkju í Brattahlíð, landnámsjörð Eiriks rauða á Grænlandi. Kirkjan var reist í tilefni afmælis landafundanna árið 2000 í mynd upphaflegar kirkju Þjóðhildar, eiginkonu Eiríks. Stöð 2/Kristján Már Unnarsson. Norræna byggðin, sem myndaðist á Grænlandi með landnámi Eiríks rauða og mörghundruð Íslendinga fyrir um þúsund árum, skyldi eftir sig stærri steinbyggingar en varðveist hafa á Íslandi frá miðöldum. Rústir stórrar dómkirkju að Görðum, veglegs biskupsseturs og tveggja fjósa, sem gátu hýst um eitthundrað kýr, eru vitnisburður um þvílíkt ríkidæmi að illskiljanlegt er hversvegna byggðin eyddist og fólkið hvarf. Í næstum tveimur þáttum Landnemanna á Stöð 2 verður fjallað um íslenska landnámið á Grænlandi og hinar fornu byggðir heimsóttar. Saga Eiríks rauða verður skoðuð og reynt að grafast fyrir um hvað varð um norræna fólkið. Við Hvalseyjarkirkju á Grænlandi. Eiríkur Hilmisson hljóðmaður og Friðrik Þór Halldórsson kvikmyndatökumaður við upptökur.Stöð 2/Kristján Már Unnarsson.Síðustu heimildir um byggðina eru frá brúðkaupi í Hvalseyjarkirkju árið 1408 og þá virtist allt með felldu. Síðan hefur ekkert spurst til þjóðarinnar. Hvalseyjarkirkja stendur enn að mestu uppi sem veglegasti minnisvarðinn um hina horfnu byggð, sannkallað krúnudjásn. Dómkirkjan að Görðum var hins vegar mun stærri og er talin hafa verið nokkuð heilleg fram á átjándu öld, þegar nýir norrænir landnemar í umboði dönsku krúnunnar byrjuðu að endurnýta grjóthleðslur hennar til að reisa nýjar byggingar. Eftir stendur aðeins grunnur dómkirkjunnar. Engu að síður hefur það sterk áhrif á Íslendinga nútímans að ganga um þessar minjar og kynnast sögunni. Undrun vekur hversu stór björgin eru sem höggvin voru í byggingarnar úr fjallinu fyrir ofan og ráðgáta hvernig tókst að flytja þau úr stað og stafla þeim upp.Íslenskir ferðamenn á vegum Bændaferða hlýða á fróðleiksmola fararstjóra í steikjandi hita við rústir Hvalseyjarkirkju.Stöð 2/Kristján Már Unnarsson. „Eiríkur kvað menn mjög mundu fýsa þangað ef landið héti vel,“ segir í Landnámabók um nafngift Grænlands. „Eiríkur var bara alls ekkert að gabba,“ segir Ingvi Þorsteinsson náttúrufræðingur en í þættinum verður því velt upp hvort nafngiftin hafi nokkuð verið út í hött miðað við veðursældina sem ríkir í Eystribyggð. Skammt frá Brattahlíð, landnámsbæ Eiríks rauða, má enn í dag finna iðagrænar fjallshlíðar og skógi vaxna dali.Skógi vaxnar hlíðar Eiríksfjarðar kvikmyndaðar fyrir Landnemana á Stöð 2. Þarna gæti Eirikur rauði hafa fengið hugmyndina að nafngift Grænlands,Stöð 2/Kristján Már Unnarsson.Landnemarnir eru á dagskrá á mánudagskvöld klukkan 19.20, í opinni dagskrá strax að loknum fréttum. Hér má sjá sýnishorn úr þættinum. Þeir sem misstu af síðasta þætti geta séð hann kl. 16.50 í dag en þættirnir eru endursýndir á Stöð 2 síðdegis á sunnudögum. Ferðamennska á Íslandi Grænland Landnemarnir Tengdar fréttir Landnámsöskulagið leiðrétt til ársins 877 Leiðrétta þarf helsta tímamæli landnámsins um sex ár eftir að ný rannsókn sýndi að landnámsöskulagið er ranglega tímasett. 9. desember 2016 20:00 Landnemarnir - Þrælahald og kvennabúr Geirmundar heljarskinns „Það segja vitrir menn, að hann hafi göfgastur verið allra landnámsmanna á Íslandi,“ segir Landnámabók um Geirmund heljarskinn. 11. mars 2016 14:23 Landnemarnir sigla áfram til Grænlands og Vínlands Landnám Íslendinga á Grænlandi með siglingu Eiríks rauða árið 985 og dularfullt hvarf norrænu þjóðarinnar um 500 árum síðar er meðal þess fjallað verður um í þáttaröðinni "Landnemarnir“ sem heldur áfram á Stöð 2 í vetur. 13. nóvember 2016 10:15 Voru skógarnir svona veglegir við landnám? "Ég er sannfærður um það að allt láglendi landsins hafi litið svona út eins og þessi mynd sýnir,” segir Sveinn Runólfsson, fyrrverandi landgræðslustjóri. 20. nóvember 2016 12:00 Mest lesið Albert mættur í dómsal Innlent Helgi í Góu og fyrrverandi borguðu brúsann Innlent Silja Björk biður Ingó afsökunar Innlent Skilur ekkert í niðurstöðu Guðrúnar Innlent Svarar fyrir að hafa banað syni sínum í Kópavogi Innlent Talinn hafa svipt barn frelsi sem hann grunaði um að stela veipi Innlent Gerði sér mat úr kattaráti andlega veikrar konu Erlent „Fólk fer hreinlega grátandi frá mér“ Innlent „Lærisveinn“ Pélicot sagður hafa beitt sömu aðferðum á eigin konu Erlent Sigurður Helgi Guðjónsson látinn Innlent Fleiri fréttir Vara gangnamenn við snjóflóðahættu Þarf ekki leyfi nágranna til að reka háværa daggæslu Silja Björk biður Ingó afsökunar Bjarkey undir árvökulu auga þungavigtar Sjálfstæðisflokks Helgi í Góu og fyrrverandi borguðu brúsann Löng bið barna eftir geðheilbrigðisþjónustu ekki ásættanleg Bæjarstjóri Reykjanesbæjar í veikindaleyfi Bein útsending: Málþing um jafnrétti í heilbrigðisþjónustu Dragi úr virðingu fyrir lögunum Almennt launafólk finni ekki fyrir auknum kaupmætti Fleiri fresta læknisferðum vegna langra biðlista Ríkið verði af milljörðum og óhóflegur kostnaður af heilbrigðisþjónustu Skilur ekkert í niðurstöðu Guðrúnar Vilja halda áfram sameiningarviðræðum á Suðurnesjum Svarar fyrir að hafa banað syni sínum í Kópavogi Mega nú setja svalir á hús í Norðurmýri og Rauðarárholti Albert mættur í dómsal Talinn hafa svipt barn frelsi sem hann grunaði um að stela veipi Sigurður Helgi Guðjónsson látinn Lögregla kölluð til vegna slagsmála Heildartjón á mannvirkjum áætlað allt að 16 til 17 milljarðar Lítið mál að fjölga löggum „Góði líttu þér nær!“ „Þetta er ákall frá ungmennunum sjálfum“ Tækifæri til að sammælast um breytingar á stjórnarskránni „Fólk fer hreinlega grátandi frá mér“ Hafi ekki verið að gera lítið úr öryrkjum og bölvar gallaðri reiknivél Bein útsending: Stefnuræða forsætisráðherra Tárast yfir verði á aðgerð og þúsundir barna á biðlista „Það var mikil geðshræring á heimilinu“ Sjá meira
Norræna byggðin, sem myndaðist á Grænlandi með landnámi Eiríks rauða og mörghundruð Íslendinga fyrir um þúsund árum, skyldi eftir sig stærri steinbyggingar en varðveist hafa á Íslandi frá miðöldum. Rústir stórrar dómkirkju að Görðum, veglegs biskupsseturs og tveggja fjósa, sem gátu hýst um eitthundrað kýr, eru vitnisburður um þvílíkt ríkidæmi að illskiljanlegt er hversvegna byggðin eyddist og fólkið hvarf. Í næstum tveimur þáttum Landnemanna á Stöð 2 verður fjallað um íslenska landnámið á Grænlandi og hinar fornu byggðir heimsóttar. Saga Eiríks rauða verður skoðuð og reynt að grafast fyrir um hvað varð um norræna fólkið. Við Hvalseyjarkirkju á Grænlandi. Eiríkur Hilmisson hljóðmaður og Friðrik Þór Halldórsson kvikmyndatökumaður við upptökur.Stöð 2/Kristján Már Unnarsson.Síðustu heimildir um byggðina eru frá brúðkaupi í Hvalseyjarkirkju árið 1408 og þá virtist allt með felldu. Síðan hefur ekkert spurst til þjóðarinnar. Hvalseyjarkirkja stendur enn að mestu uppi sem veglegasti minnisvarðinn um hina horfnu byggð, sannkallað krúnudjásn. Dómkirkjan að Görðum var hins vegar mun stærri og er talin hafa verið nokkuð heilleg fram á átjándu öld, þegar nýir norrænir landnemar í umboði dönsku krúnunnar byrjuðu að endurnýta grjóthleðslur hennar til að reisa nýjar byggingar. Eftir stendur aðeins grunnur dómkirkjunnar. Engu að síður hefur það sterk áhrif á Íslendinga nútímans að ganga um þessar minjar og kynnast sögunni. Undrun vekur hversu stór björgin eru sem höggvin voru í byggingarnar úr fjallinu fyrir ofan og ráðgáta hvernig tókst að flytja þau úr stað og stafla þeim upp.Íslenskir ferðamenn á vegum Bændaferða hlýða á fróðleiksmola fararstjóra í steikjandi hita við rústir Hvalseyjarkirkju.Stöð 2/Kristján Már Unnarsson. „Eiríkur kvað menn mjög mundu fýsa þangað ef landið héti vel,“ segir í Landnámabók um nafngift Grænlands. „Eiríkur var bara alls ekkert að gabba,“ segir Ingvi Þorsteinsson náttúrufræðingur en í þættinum verður því velt upp hvort nafngiftin hafi nokkuð verið út í hött miðað við veðursældina sem ríkir í Eystribyggð. Skammt frá Brattahlíð, landnámsbæ Eiríks rauða, má enn í dag finna iðagrænar fjallshlíðar og skógi vaxna dali.Skógi vaxnar hlíðar Eiríksfjarðar kvikmyndaðar fyrir Landnemana á Stöð 2. Þarna gæti Eirikur rauði hafa fengið hugmyndina að nafngift Grænlands,Stöð 2/Kristján Már Unnarsson.Landnemarnir eru á dagskrá á mánudagskvöld klukkan 19.20, í opinni dagskrá strax að loknum fréttum. Hér má sjá sýnishorn úr þættinum. Þeir sem misstu af síðasta þætti geta séð hann kl. 16.50 í dag en þættirnir eru endursýndir á Stöð 2 síðdegis á sunnudögum.
Ferðamennska á Íslandi Grænland Landnemarnir Tengdar fréttir Landnámsöskulagið leiðrétt til ársins 877 Leiðrétta þarf helsta tímamæli landnámsins um sex ár eftir að ný rannsókn sýndi að landnámsöskulagið er ranglega tímasett. 9. desember 2016 20:00 Landnemarnir - Þrælahald og kvennabúr Geirmundar heljarskinns „Það segja vitrir menn, að hann hafi göfgastur verið allra landnámsmanna á Íslandi,“ segir Landnámabók um Geirmund heljarskinn. 11. mars 2016 14:23 Landnemarnir sigla áfram til Grænlands og Vínlands Landnám Íslendinga á Grænlandi með siglingu Eiríks rauða árið 985 og dularfullt hvarf norrænu þjóðarinnar um 500 árum síðar er meðal þess fjallað verður um í þáttaröðinni "Landnemarnir“ sem heldur áfram á Stöð 2 í vetur. 13. nóvember 2016 10:15 Voru skógarnir svona veglegir við landnám? "Ég er sannfærður um það að allt láglendi landsins hafi litið svona út eins og þessi mynd sýnir,” segir Sveinn Runólfsson, fyrrverandi landgræðslustjóri. 20. nóvember 2016 12:00 Mest lesið Albert mættur í dómsal Innlent Helgi í Góu og fyrrverandi borguðu brúsann Innlent Silja Björk biður Ingó afsökunar Innlent Skilur ekkert í niðurstöðu Guðrúnar Innlent Svarar fyrir að hafa banað syni sínum í Kópavogi Innlent Talinn hafa svipt barn frelsi sem hann grunaði um að stela veipi Innlent Gerði sér mat úr kattaráti andlega veikrar konu Erlent „Fólk fer hreinlega grátandi frá mér“ Innlent „Lærisveinn“ Pélicot sagður hafa beitt sömu aðferðum á eigin konu Erlent Sigurður Helgi Guðjónsson látinn Innlent Fleiri fréttir Vara gangnamenn við snjóflóðahættu Þarf ekki leyfi nágranna til að reka háværa daggæslu Silja Björk biður Ingó afsökunar Bjarkey undir árvökulu auga þungavigtar Sjálfstæðisflokks Helgi í Góu og fyrrverandi borguðu brúsann Löng bið barna eftir geðheilbrigðisþjónustu ekki ásættanleg Bæjarstjóri Reykjanesbæjar í veikindaleyfi Bein útsending: Málþing um jafnrétti í heilbrigðisþjónustu Dragi úr virðingu fyrir lögunum Almennt launafólk finni ekki fyrir auknum kaupmætti Fleiri fresta læknisferðum vegna langra biðlista Ríkið verði af milljörðum og óhóflegur kostnaður af heilbrigðisþjónustu Skilur ekkert í niðurstöðu Guðrúnar Vilja halda áfram sameiningarviðræðum á Suðurnesjum Svarar fyrir að hafa banað syni sínum í Kópavogi Mega nú setja svalir á hús í Norðurmýri og Rauðarárholti Albert mættur í dómsal Talinn hafa svipt barn frelsi sem hann grunaði um að stela veipi Sigurður Helgi Guðjónsson látinn Lögregla kölluð til vegna slagsmála Heildartjón á mannvirkjum áætlað allt að 16 til 17 milljarðar Lítið mál að fjölga löggum „Góði líttu þér nær!“ „Þetta er ákall frá ungmennunum sjálfum“ Tækifæri til að sammælast um breytingar á stjórnarskránni „Fólk fer hreinlega grátandi frá mér“ Hafi ekki verið að gera lítið úr öryrkjum og bölvar gallaðri reiknivél Bein útsending: Stefnuræða forsætisráðherra Tárast yfir verði á aðgerð og þúsundir barna á biðlista „Það var mikil geðshræring á heimilinu“ Sjá meira
Landnámsöskulagið leiðrétt til ársins 877 Leiðrétta þarf helsta tímamæli landnámsins um sex ár eftir að ný rannsókn sýndi að landnámsöskulagið er ranglega tímasett. 9. desember 2016 20:00
Landnemarnir - Þrælahald og kvennabúr Geirmundar heljarskinns „Það segja vitrir menn, að hann hafi göfgastur verið allra landnámsmanna á Íslandi,“ segir Landnámabók um Geirmund heljarskinn. 11. mars 2016 14:23
Landnemarnir sigla áfram til Grænlands og Vínlands Landnám Íslendinga á Grænlandi með siglingu Eiríks rauða árið 985 og dularfullt hvarf norrænu þjóðarinnar um 500 árum síðar er meðal þess fjallað verður um í þáttaröðinni "Landnemarnir“ sem heldur áfram á Stöð 2 í vetur. 13. nóvember 2016 10:15
Voru skógarnir svona veglegir við landnám? "Ég er sannfærður um það að allt láglendi landsins hafi litið svona út eins og þessi mynd sýnir,” segir Sveinn Runólfsson, fyrrverandi landgræðslustjóri. 20. nóvember 2016 12:00