Enn lækkar Ís­land í nýsköpunarvísitölunni

Í fréttatilkynningu þess efnis frá Hugverkastofunni segir að Ísland haldi stöðu sinni nokkuð vel á milli ára þegar litið er til aðstæðna til nýsköpunar og sé þar í 21. sæti en hafi verið í 20. sæti í fyrra. Þegar hins vegar sé horft til afraksturs nýsköpunar hafi Ísland fallið niður í 33. sæti, úr 29. sæti í fyrra og úr 16. sæti árið 2021 og hafi aldrei verið neðar á listanum.

„Það er mjög jákvætt að sjá að aðstæður til nýsköpunar eru hér almennt taldar nokkuð góðar en það er hins vegar umhugsunarefni að góðar aðstæður og fjárfesting í nýsköpun virðast ekki skila sér nægilega vel í afurðum, fyrirtækjum og útflutningi. Nýsköpunarvísitala WIPO veitir gott tækifæri til að greina hvar skóinn kreppir, hvað við erum að gera vel og hvað við getum gert betur til að færa aðstæður og afrakstur nýsköpunar nær því sem gerist á hinum Norðurlöndunum. Það er t.d. mjög áhugavert að sjá að hlutfallslega færri háskólanemar útskrifast hér úr vísinda- og tæknigreinum en almennt gerist í þeim löndum sem við berum okkur saman við og fer frekar fækkandi. Þar eru bersýnilega tækifæri til úrbóta,“ er haft eftir Borghildi Erlingsdóttur, forstjóra Hugverkastofunnar. 

Sviss efst

Þá segir í tilkynningu að Sviss, Svíþjóð, Bandaríkin, S-Kórea, Singapore og Bretland skipi fimm efstu sæti listans í ár. Ísland sé nú í 15. sæti listans af 39 Evrópuþjóðum. Hin Norðurlöndin raðist sem fyrr hátt á listanum, þar sem Svíþjóð sé í næstefsta sæti eins og í fyrra, Finnland í 7. sæti, Danmörk í 9. sæti og Noregur í því 21.

Nýsköpunarvísitalan sé sett saman úr hátt í 80 mismunandi mælikvörðum sem tengist annars vegar aðstæðum til nýsköpunar og hins vegar afrakstri nýsköpunar. Meðal annars sé litið til útgjalda til rannsókna og þróunar, hátækni, mannauðs og hugverkaverndar. Mælikvarðarnir séu flokkaðir niður í sjö stoðir nýsköpunar; innviði, stofnanir, þróunarstig atvinnulífs, afrakstur skapandi greina, þróunarstig markaðar, mannauð og rannsóknir og afrakstur þekkingar og tækni. 

Gæta beri að því að þeir mælikvarðar sem notaðir eru við gerð nýsköpunarvísitölunnar hafi tekið breytingum á milli ára og því beri að taka samanburði á milli ára með varúð. Fyrir Ísland sé einnig nokkuð um að gögn vanti eða að byggt sé á nokkurra ára gögnum.

Innviður og stofnanir í góðum málum

Loks segir að Ísland skori hátt í ár fyrir innviði og stofnanir en hins vegar lágt fyrir mannauð og rannsóknir og fyrir afrakstur þekkingar og tækni. Helsta ástæða þess að Ísland fellur á listanum á milli ára sé lækkun á einkunn fyrir afrakstur skapandi greina, sem skýrist af lækkun einkunnar fyrir nokkra mælikvarða en einnig af því að önnur lönd hafa hækkað í einkunn.

„Þegar litið er til einstakra mælikvarða skorar Ísland hæst allra landa fyrir rafmagnsframleiðslu á íbúa, notkun á umhverfisvænni orku og fjölda höfuðléna og er í þriðja sæti fyrir fjölda samninga um áhættufjármagn miðað við landsframleiðslu og fjölda vísindagreina. Þá stendur Ísland vel að vígi varðandi stöðugt viðskiptaumhverfi (4. sæti), kvikmyndaframleiðslu (5. sæti), þekkingarfrek störf (6. sæti), útgjöld til menntamála (7. sæti) og sameiginlegar birtingar opinberra rannsóknastofnanna og atvinnulífs.“

Ísland skori hins vegar lágt fyrir stærð innanlandsmarkaðar (133. sæti), landsframleiðslu miðað við orkunotkun (130. sæti), fjölda hönnunarskráninga miðað við landsframleiðslu (107. sæti), framleiðniaukningu vinnuafls (102. sæti), hlutfall háskólanema sem útskrifast úr STEM-greinum (100. sæti), fjölbreytni innlendrar iðnaðarframleiðslu (98. sæti), hlutfall útflutnings skapandi greina af heildarviðskiptum (93. sæti), þróun snjallforrita (92. sæti), hátækniframleiðslu (82. sæti) og verðmæti einhyrninga (58. sæti).