Á Reykjavík að hafa þingmenn á Alþingi? Jón Bjarnason skrifar 17. september 2026 10:45 Höfuðborg Bandaríkjanna Washington, D,C á engan fulltrúa á Bandaríkjaþingi, hvorki í Öldungadeildinni né Fulltrúadeildinni. Hún er svo kallað " alríkishérað" þar sem miðstöð stjórnsýslu Bandaríkjanna er, höfuðborg allra Bandaríkjanna. Til þess að gæta hlutleysis og forðast beina hagsmunabaráttu inni á Bandríkja þingi gagnvart öðrum fylkjum og héruðum Bandaríkjanna var ákveðið í stjórnarskrá að borgin skyldi ekki hafa fulltrúa á þinginu. Um 700 þús manns búa á borgarsvæðinu. Engu að síður borga íbúarnir skatta til alríkisins eins og íbúar annarra fylkja. "Stórborgarsvæðið Washinton, D.C. er sjöunda stærsta borgarsvæði Bandaríkjanna. Frá 1973 hefur stjórn alríkishéraðsins verið í höndum borgarstjóra og 13 manna kjörins borgarráðs, en Bandaríkjaþing hefur heimild til að fella úr gildi lög alríkishéraðsins. Íbúar alríkishéraðsins hafa ekki kosningarétt á Bandaríkjaþingi, en kjósa sér einn áheyrnarfulltrúa án atkvæðisréttar í neðri deild þingsins. Kjósendur í borginni hafa þrjá kjörmenn í forsetakosningum samkvæmt 23. viðauka bandarísku stjórnarskrárinnar frá 1961. ( Wilkepedia) Því er þetta nefnt hér að í nýrri skýrslu og tillögum að skipan alþingis er lagt til að fækka þingmönnum á landsbyggðinni með auknu valdi til höfðuðborgarsvæðisins. Lýðræðið getur fyrir sumum verið afstætt og ekki skal lagt mat á röksemd starfshópsins. Kannski ætti að skipta landinu aftur upp í fleiri kjördæmi þannig að nánd þingmanna við land og þjóði yrði meiri frá innstu dala til ystu stranda. Öll ríki Sameinuðuþjóðanna hafa reyndar eitt atkvæði óháð stærð. Mismunandi atkvæðisrétt er verið að taka upp innan Evrópusambandsins eftir stærð þjóða. Reykjavík er höfuðborg allra landsmanna Hér væri líka ágætt að velta fyrir sér sama fyrikomulagi og í Bandaríkjunum. Reykjavík, höfðuborg landsins með alþingi, öll ráðuneyti og stjórnsýslustofnanir. Háskóla landsins og æðstu dómstóla, fjármálastofnanir og landsjúkrahús svo mætti áfram telja, væri skilgreind sem höfuðborg þjóðarinnar allrar, eins og hún er, og þá án sérstakra þingmanna á Alþingi Íslendinga eins og Bandaríkin hafa það. Nú hefur starfshópur skilað áliti um nýjan skipan alþingis. Ísland er að þróast í borgríki, ekki aðeins hvað varðar búsetu heldur einnig í þjóðfélagsvitundinni og í hugum borgarbúa sjálfra. og landsmanna allra Ekki er við einstaka borgarbúa að sakast, en það gæti verið frumlegra að skipa starfshóp, einn frá Langanesi, einn frá Höfn í Hornafirði einn frá Vestmannaeyjum og einn frá Ísafirði í að vinna tillögur um skipan kjördæma og þingmanna á alþingi Íslendinga. Menn sem vilja slá sig til riddara og sem álitsgjafa í þjóðfélagsumræðunni finnst of ágætt að tala niður til landsbyggðarinnar. Maður verður enn meir hugsi og skilur betur rökin fyrir stöðu höfuðborgar Bandaríkjanna þegar svon tillögur koma fram. Til þjóðarsáttar hefur Washington engan eigin þingmann á Bandaríkjaþingi og enginn talar um að flytja þaðan þess vegna Nýjasta þjóðaratkvæðagreiðslan um aðild að ESB og skifting atkvæða milli landsvæða sýnir því miður að bilið breikkar á milli höfuðborgar og landsbyggðar.. Talað var niður til landsbyggðarfólks sem væri ómenntaður bændalýður eða sjávarþorpsbúar sem hefðu ekkert vit á hvað þeim væri fyrir bestu og m.a. hafnað aðild að ESB.. Skattar á fjarlægðir aðal tekjustofn ríkisins Einn aðal tekjustofn ríkissjóðs eru skattar á fjarlægðir frá höfuðborginni, kílómetragjald, oliíugjöld osfv, flutningsgjöld, skólagjöld, sérhæfð læknisþjónusta. Og enn er gefið í : Því lengra frá höfuðborginni, því hærri skattlagning. Samtímis er þjónustunni safnað og safnað saman í Borgríkinu Reykjvík. Það er leitun að auglýsinga skiltum eða upplýsingum á íslensku á götum eða í búðargluggum höfuðborgarinnari. Það verður að grípa til rótækra aðgerða. Liður í því væri að fara að dæmi Bandaríkjamanna og höfuðborgin væri höfuðborg allra landsmanna og gæfi eftir fulltrúa sína á alþingi til landsbyggðarkjördæmanna á Vesturlandi, Vestfjörðum, Norðurlandi, Austurlandi og Suðurlandi. Kjördæmum mætti skipta upp í önnur minni til þess að auka nánd þingmanna við landið og þjóðina alla. Höfundur er fyrrverandi þingmaður og ráðherra. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Kjördæmaskipan Mest lesið Götu hvað? Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Kristrún: Rektu Daða Má fjármálaráðherra Einar Steingrímsson Skoðun Ert þú gervigreindarsóði? Marín Jónsdóttir Skoðun Vegna eða „vegna“ ferðamanna Ragnar Lúðvík Jónsson Skoðun Fimm mýtur um vændi Drífa Snædal Skoðun Afmælisdagur á ekki að tefja skólagöngu Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Forsætisráðherra endurskrifar söguna og snýr staðreyndum á hvolf Pétur Óskarsson Skoðun Hvað kostar að gera vinnustað mannlegri? Ragnhildur Bjarkadóttir Skoðun „Við“ skiptaráð Dofri Hermannsson Skoðun Hvað kostar samfélag? Orri Jónsson Skoðun Skoðun Skoðun Viðskiptaráð stimplar sig út Andri Snær Magnason skrifar Skoðun Kristrún: Rektu Daða Má fjármálaráðherra Einar Steingrímsson skrifar Skoðun Götu hvað? Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Afmælisdagur á ekki að tefja skólagöngu Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Fimm mýtur um vændi Drífa Snædal skrifar Skoðun Hvað kostar að gera vinnustað mannlegri? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Líknarslæving, dánaraðstoð og rétturinn til að velja Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Vegna eða „vegna“ ferðamanna Ragnar Lúðvík Jónsson skrifar Skoðun Gervigreind, til góðs?Gervigreind, til góðs? Ketill Berg Magnússon skrifar Skoðun Ert þú gervigreindarsóði? Marín Jónsdóttir skrifar Skoðun Smjörklípa Þorgerðar Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Þegar undantekningarnar verða að stefnu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Foreldraupplifun Sólný Pálsdóttir skrifar Skoðun Til varnar tímanum Eva Harðardóttir,Katrín Ólína Pétursdóttir skrifar Skoðun Forsætisráðherra endurskrifar söguna og snýr staðreyndum á hvolf Pétur Óskarsson skrifar Skoðun Það á að vera gott að eldast á Íslandi Ólafur Þór Gunnarsson,Regína Ásvaldsdóttir skrifar Skoðun Hver reiknar raunverulegan kostnað hagræðingar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Einkunnakvarði er ekki námsmat! Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Áframhaldandi skilningsleysi nýliða Kristín Helga Schiöth skrifar Skoðun Gervigreindin getur séð allt. En hver getur séð það sem hún sér? Júlíus Einar Júlíusson skrifar Skoðun Er að eignast barn samfélagsleg busun? Stefnir Húni Kristjánsson skrifar Skoðun Jöfn laun eiga ekki að ráðast af tilviljun Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Bannað að plata Ágúst Elvar Bjarnason skrifar Skoðun Kvennaknattspyrnan á Íslandi – á meðan Evrópa sækir fram stöndum við í stað Ólafur Thorarensen skrifar Skoðun Látum Loftbrúna vera Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Öryggi í umferð framtíðarinnar Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun „Við“ skiptaráð Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Bláskógaskatturinn hefur áhrif víða Sveinn Ægir Birgisson skrifar Skoðun Skrýtnir útreikningar og fjármálalæsi Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Er mynstrið þitt nægilega djúpt? Ágúst Mogensen skrifar Sjá meira
Höfuðborg Bandaríkjanna Washington, D,C á engan fulltrúa á Bandaríkjaþingi, hvorki í Öldungadeildinni né Fulltrúadeildinni. Hún er svo kallað " alríkishérað" þar sem miðstöð stjórnsýslu Bandaríkjanna er, höfuðborg allra Bandaríkjanna. Til þess að gæta hlutleysis og forðast beina hagsmunabaráttu inni á Bandríkja þingi gagnvart öðrum fylkjum og héruðum Bandaríkjanna var ákveðið í stjórnarskrá að borgin skyldi ekki hafa fulltrúa á þinginu. Um 700 þús manns búa á borgarsvæðinu. Engu að síður borga íbúarnir skatta til alríkisins eins og íbúar annarra fylkja. "Stórborgarsvæðið Washinton, D.C. er sjöunda stærsta borgarsvæði Bandaríkjanna. Frá 1973 hefur stjórn alríkishéraðsins verið í höndum borgarstjóra og 13 manna kjörins borgarráðs, en Bandaríkjaþing hefur heimild til að fella úr gildi lög alríkishéraðsins. Íbúar alríkishéraðsins hafa ekki kosningarétt á Bandaríkjaþingi, en kjósa sér einn áheyrnarfulltrúa án atkvæðisréttar í neðri deild þingsins. Kjósendur í borginni hafa þrjá kjörmenn í forsetakosningum samkvæmt 23. viðauka bandarísku stjórnarskrárinnar frá 1961. ( Wilkepedia) Því er þetta nefnt hér að í nýrri skýrslu og tillögum að skipan alþingis er lagt til að fækka þingmönnum á landsbyggðinni með auknu valdi til höfðuðborgarsvæðisins. Lýðræðið getur fyrir sumum verið afstætt og ekki skal lagt mat á röksemd starfshópsins. Kannski ætti að skipta landinu aftur upp í fleiri kjördæmi þannig að nánd þingmanna við land og þjóði yrði meiri frá innstu dala til ystu stranda. Öll ríki Sameinuðuþjóðanna hafa reyndar eitt atkvæði óháð stærð. Mismunandi atkvæðisrétt er verið að taka upp innan Evrópusambandsins eftir stærð þjóða. Reykjavík er höfuðborg allra landsmanna Hér væri líka ágætt að velta fyrir sér sama fyrikomulagi og í Bandaríkjunum. Reykjavík, höfðuborg landsins með alþingi, öll ráðuneyti og stjórnsýslustofnanir. Háskóla landsins og æðstu dómstóla, fjármálastofnanir og landsjúkrahús svo mætti áfram telja, væri skilgreind sem höfuðborg þjóðarinnar allrar, eins og hún er, og þá án sérstakra þingmanna á Alþingi Íslendinga eins og Bandaríkin hafa það. Nú hefur starfshópur skilað áliti um nýjan skipan alþingis. Ísland er að þróast í borgríki, ekki aðeins hvað varðar búsetu heldur einnig í þjóðfélagsvitundinni og í hugum borgarbúa sjálfra. og landsmanna allra Ekki er við einstaka borgarbúa að sakast, en það gæti verið frumlegra að skipa starfshóp, einn frá Langanesi, einn frá Höfn í Hornafirði einn frá Vestmannaeyjum og einn frá Ísafirði í að vinna tillögur um skipan kjördæma og þingmanna á alþingi Íslendinga. Menn sem vilja slá sig til riddara og sem álitsgjafa í þjóðfélagsumræðunni finnst of ágætt að tala niður til landsbyggðarinnar. Maður verður enn meir hugsi og skilur betur rökin fyrir stöðu höfuðborgar Bandaríkjanna þegar svon tillögur koma fram. Til þjóðarsáttar hefur Washington engan eigin þingmann á Bandaríkjaþingi og enginn talar um að flytja þaðan þess vegna Nýjasta þjóðaratkvæðagreiðslan um aðild að ESB og skifting atkvæða milli landsvæða sýnir því miður að bilið breikkar á milli höfuðborgar og landsbyggðar.. Talað var niður til landsbyggðarfólks sem væri ómenntaður bændalýður eða sjávarþorpsbúar sem hefðu ekkert vit á hvað þeim væri fyrir bestu og m.a. hafnað aðild að ESB.. Skattar á fjarlægðir aðal tekjustofn ríkisins Einn aðal tekjustofn ríkissjóðs eru skattar á fjarlægðir frá höfuðborginni, kílómetragjald, oliíugjöld osfv, flutningsgjöld, skólagjöld, sérhæfð læknisþjónusta. Og enn er gefið í : Því lengra frá höfuðborginni, því hærri skattlagning. Samtímis er þjónustunni safnað og safnað saman í Borgríkinu Reykjvík. Það er leitun að auglýsinga skiltum eða upplýsingum á íslensku á götum eða í búðargluggum höfuðborgarinnari. Það verður að grípa til rótækra aðgerða. Liður í því væri að fara að dæmi Bandaríkjamanna og höfuðborgin væri höfuðborg allra landsmanna og gæfi eftir fulltrúa sína á alþingi til landsbyggðarkjördæmanna á Vesturlandi, Vestfjörðum, Norðurlandi, Austurlandi og Suðurlandi. Kjördæmum mætti skipta upp í önnur minni til þess að auka nánd þingmanna við landið og þjóðina alla. Höfundur er fyrrverandi þingmaður og ráðherra.
Skoðun Gervigreindin getur séð allt. En hver getur séð það sem hún sér? Júlíus Einar Júlíusson skrifar
Skoðun Kvennaknattspyrnan á Íslandi – á meðan Evrópa sækir fram stöndum við í stað Ólafur Thorarensen skrifar