„Ekkert sem gat bjargað þessu“

Rætt var við Sigurð Sigurðsson byggingaverkfræðing í Reykjavík síðdegis í gær, þegar 25 ár voru upp á dag frá hryðjuverkaárásunum í New York þar sem um þrjú þúsund manns létu lífið. Allar götur síðan hafa grasserað ýmsar samsæriskenningar um árásirnar, meðal annars að sprengjur inni í turnunum hafi orðið til þess að turnarnir féllu. Sigurður gefur lítið fyrir þær kenningar.

„Þegar flugvélarnar flugu á húsin þá klipptu þær í sundur burðarbita í útveggjunum og eldsneytið fór logandi inn á hæðirnar á tveimur stöðum eftir tvær flugvélar. Og þegar eldarnir koma þarna inn á gólfin, þetta er allt stálburðarvirki, þá aflagast gólfbitarnir. Þeir eru náttúrulega miklu grennri heldur en burðarbitarnir í húsinu, þetta eru gólfbitar og nógu sverir náttúrulega en þeir lengjast við hita og byrja að toga í burðarvirki.“

Sigurður segir turnana hafa verið borna uppi af sérstökum burðarkjarna. Hann hafi samanstaðið af gríðarlega mörgum sverum súlum.

„Og þegar gólfbitarnir hitna þá byrja þeir að toga í þessar lykilsúlur og þetta var náttúrulega einhvers staðar inni í miðju húsi, það voru margar hæðir þarna fyrir ofan þannig að gríðarleg þyngsli eru fyrir ofan þetta svæði þar sem súlurnar eru, sem bogna undan gólfi.“

Eiga þessar súlur ekki að þola mikinn hita?

„Þær þola alveg endalaust álag en þær þola ekki mikinn hita því að það er náttúrulega byggingarreglugerð þarna og húsið var auðvitað byggt eftir henni. Eftir þetta ástand er gerð endurskoðun á byggingarreglugerðinni og þeir ákveða að herða ekki reglurnar þannig að það geti þolað svona flugvélar, því þetta er ástand sem gerist nánast aldrei. Svoleiðis að nýja reglugerðin, uppfærslurnar, þær ganga út á að bæta eldvörnina innanhúss og að tryggja að eldur breiðist ekki út.“

Eftir að flugvélarnar flugu á turnana hafi súlur í aðalburðarvirkinu byrjað að bogna eins og áður segir. Sigurður segir byggingaverkfræðinga reikna allt þol til hins ítrasta.

„Þetta er allt reiknað sem heildarsett. Það er umframreiknað fyrir ákveðinn umframþunga og það er ekki nóg að bara ein súla fari, mér skilst að þarna hafi upphaflega bara ein súla farið og svo hinar á eftir. Það eru þyngslin ofan á þessum súlum sem byrja síðan að berja húsið niður.“

Þannig að það hrynur í rauninni inn í sig?

„Já, þetta raunverulega verður bara eins og lofthamar. Efri hæðirnar sem eru ofan á eru svo ofboðslega þungar og hitinn náttúrulega búinn að veikja stálið, að þetta verður ekkert mikið mál hjá byggingunni að klessa þetta allt niður.“

En það sem kveikir kannski svona mestu grunsemdirnar er að þessi bygging númer sjö sem að tengdist í rauninni?

„Hún hrundi bara af sjálfu sér. En það var ekki alveg af sjálfu sér, það var rannsakað að hlutar úr norðurturninum hafi flogið yfir í þessa byggingu og kveikt í henni. Af einhverjum ástæðum var sá eldur látinn malla nægilega lengi til þess að burðarbitarnir, gólfbitarnir voru farnir að hitna.“

Maður heyrir stundum að flugvélaeldsneyti geti ekki brætt stál?

„Nei, nei, það þarf ekki að bræða stál. Það er bara nóg að hita, sko, svona stálbiti, hann er staðlaður, framleiddur miðað við ákveðinn eiginleika miðað við ákveðið hitastig og svo framvegis, þannig að ef þú hitar hann bara pínulítið þá er hann búinn að gjörbreyta öllum eiginleikum í bitanum.“

Gert sé ráð fyrir þyngslum á bitana í lóðrétti stöðu, en ekki boginni líkt og gerst hafi þann 11. september. Sigurður segir að í þannig stöðu sé allur burður farinn úr bitanum.

„Þannig að í raun og veru þá hróflast eitthvað við þessu. Það er bygging þarna núna sem er að hallast og hefur ekki orðið fyrir neinu tjóni, hún er bara að hallast. Þannig að burðarvirki í þessum húsum er mjög nákvæmt náttúrulega og áreiðanlegt skiljanlega. En þetta getur gerst, þessi hús geta fallið þó enginn fljúgi á þau.“

Sigurður bendir á að önnur hús hafi einnig orðið fyrir sama álagi þennan dag. Þau hafi ekki hrunið, heldur einungis bognað.

Þú hefur væntanlega heyrt þessar samsæriskenningar, hefurðu einhverja trú á að þarna hafi verið eitthvað gruggugt í gangi?

„Það voru margir sem flúðu niður brunastigana og það hafa verið tekin viðtöl við þetta fólk sem lifði af þarna. Ef það hefðu verið sprengingar á öllum hæðum samtímis eins og þegar þeir rífa svona turna þá hefði þetta fólk aldrei komist niður brunastigana. Það hefði verið sprengt langt fyrir neðan það. Ég man ekki hvað það hljóp niður margar hæðir, áttatíu hæðir eða eitthvað.“

Þetta var óhjákvæmilegt, að þetta myndi hrynja?

„Miðað við það sem gerist þarna þá var ekkert sem gat bjargað þessu.“