Hvað á að gera við afa?

Við lifum ekki í sama raunveruleika og fyrir hundrað eða tvö hundruð árum og fólk um allan heim stendur frammi fyrir spurningunni: Hver ætlar að hugsa um okkur þegar við eldumst?

Við eignumst færri börn en áður og fæðingartíðni hefur lækkað. Á sama tíma fjölgar eldra fólki hratt, enda lifum við lengur en fyrri kynslóðir. Þróunin er að mörgu leyti jákvæð en skapar þrýsting á öflug heilbrigðis- og velferðarkerfi, sérstaklega í fámennum löndum á borð við Ísland.

Starfsmenn heilbrigðisstofnana eldast og margir fara af vinnumarkaði, ýmist vegna aldur eða álags, á sama tíma og færri einstaklingar fæðast til að taka við þessum störfum. Þetta þýðir að heilbrigðiskerfið þarf að mæta aukinni þjónustuþörf með færra starfsfólki.

Fólk vill sjálfstæði

Það er mikill ávinningur fólginn í því að styðja fólk til þess að geta búið lengur á eigin heimilum. Flest viljum við halda sjálfstæði okkar eins lengi og mögulegt er og það sjálfstæði felst gjarnan í þeim möguleika að búa á eigin heimili sem lengst. Til þess þurfa mörg hver aukinn stuðning og nýjar lausnir.

Á sama tíma er heilbrigðiskerfið á Íslandi að gliðna undan þunga veikinda, m.a. vegna hækkandi lífaldurs. Fá úrræði eru í boði sem grípa fólk í eigin umhverfi og hjálpa þeim að búa lengur heima og því auknar líkur á að þau verji lengri tíma á heilbrigðisstofnunum en brýn þörf er á.

Tæknin veitir okkur ný tækifæri

Það eru gífurleg tækifæri fólgin í því að nýta tæknina til þess að þjónusta fólk í eigin umhverfi, þó hún taki aldrei fullkomlega við mannlegri umönnun. Tæknin er verkfæri sem getur stutt bæði einstaklinga og heilbrigðisstarfsfólk og aukið sjálfstæði, öryggi og lífsgæði, okkur öllum til bóta.

Það er mikilvægt að stjórnsýslan í landinu leiti í lausnir sem þegar eru til, með öll tilskilin leyfi og hægt að nýta á Íslandi líkt og nágrannaþjóðir okkar gera nú þegar með góðum árangri.

Það þarf heldur ekki alltaf mikið til. Einfaldar tæknilausnir hafa sýnt og sannað að þær hjálpa fólki að búa lengur heima við betri heilsu, auka öryggi og draga úr þörf fyrir innlagnir.

Önnur dæmi um tilbúnar lausnir sem flutt geta fjöll eru fjarheilbrigðislausnir sem gera heilbrigðisstarfsfólki kleift að fylgjast með einstaklingum í heimahúsi, veita ráðgjöf og bregðast fyrr við þegar breytingar verða á heilsufari og geta þannig komið í veg fyrir eða spornað við versnandi veikindum einstaklinga og gæti hjálpað samfélaginu okkar gríðarlega þegar kemur að því að fá að vera lengur heima í eftirliti sem bætir allt öryggi einstaklinga.

Slíka þjónustu veður íslenskt heilbrigðissamfélag að fara að aðlaga sig að til þess að halda í við framtíðarþróun samfélagsins.

Hvað með afa?

Þau sem vel eru að sér í íslenskri sjónvarpssögu muna eftir spurningunni „Hvað á að gera við afa?“, sem þeir Fóstbræður fleygðu fram í gríni rétt um aldamótin. Spurningin varpar samt ljósi á stærra vandamál og snýst ekki aðeins um fjölskyldu, heilbrigðisstarfsfólk eða samfélagið. Hún snýst líka um það hvernig við nýtum velferðartækni og framsýni til að tryggja að fólk geti lifað lengur heima hjá sér, við aukið öryggi og heilbrigði.

Hefur þú hugsað út í það...

Hvað á að gera við afa?

Höfundur er viðskiptastjóri og sérfræðingur í velferðartækni.