Hvetur al­menning til að vera á varð­bergi

Undirbúningur er hafinn hjá landskjörstjórn fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið sem mun fara fram laugardaginn 29. ágúst. Kosningarnar munu að mestu líkjast forsetakosningum samkvæmt landskjörstjórn þar sem kosið verður eftir kjördæmum.

Ástríður Jóhannesdóttir, framkvæmdastjóri landskjörstjórnar, segir hlutverk stjórnarinnar svipað og í öðrum kosningum fyrir utan að nú sé unnið að bæklingi og vefsíðu sem mun innihalda kynningarefni fyrir almenning.

„Það sem er ólíkt er hins vegar það að landskjörstjórn hefur það lögbundna hlutverk að standa fyrir víðtækri kynningu á því málefni sem kosið er um. Það er unnið að gerð þess efnis.“

Er ekki vandkvæðum bundið að fá hlutlaust mat á þetta allt saman?

„Það er auðvitað þetta hlutverk landskjörstjórnar. Þannig að kjósendur fái tækifæri til að kynna sér í rauninni þá spurningu og það málefni sem borið kosið er um og það verður leitast við að útskýra það sem allra best. Við munum leggja áherslu á að það nái sem mestri dreifingu og nýta mismunandi útgáfumöguleika á efni. Við hugum bæði að efni og miðlun efnisins. Við stefnum á að útskýra málið sem best,“ segir hún en stefnt er að því að kynningarefnið verði tilbúið í síðasta lagi sex vikum fyrir kjördag.

Greint var frá því á dögunum að erlend áhrif hefðu nú þegar gert vart við sig í umfjölluninni hér á landi í aðdraganda kosninganna. Til að mynda birti hjörð þjarka, eða svokallaðir viðreisnarbottar, ummæli undir tiltekinni Facebook-færslu þar sem formaður Viðreisnar var hlaðin lofi.

Ástríður segir ástæðu til að hafa áhyggjur af afskiptum erlendra aðila.

„Það er oft talað um upplýsingaóreiðu og að ógnir af ýmsu tagi fari vaxandi hvort sem það er í aðdraganda kosninga eða ekki. Þannig það er alltaf ástæða til að hafa varann á og vera gagnrýnin á það efni sem maður rekst á. Þessum málum ber að taka alvarlega.“

Hún hvetur almenning til að tilkynna það til lögreglu, fjölmiðlanefndar eða Fjarskiptastofnunar ef fólk verður vart við eitthvað misjafnt í umræðunni.

„Þau tæki og tól sem við helst höfum til að bregðast við eru í rauninni bara að vera meðvituð og hvetja til gagnrýnnar hugsunar og treysta ekki öllu sem maður sér á netinu. Það verða gefnar út leiðbeiningar til kjósenda einmitt um hvernig á að bregðast við ef þeir verða varir við eitthvað af þessu tagi.“