Virðishlutföll Úrvalsvísitölu Nasdaq Iceland (OMXI15) hafa haldist nær óbreytt samhliða áframhaldandi bata í afkomu undirliggjandi félaga vísitölunnar. Hlutfall virðis á móti hagsveifluleiðréttum hagnaði (CAPE) var 21,2 í maí samanborið við 20,9 í mars. Hlutfallið hefur verið við langtímameðaltal í hartnær fjórtán mánuði. Á sama tíma lækkaði hefðbundið hlutfall virðis gegnt raunhagnaði (VH-hlutfall) úr 13,9 í 13,6 í maí og er undir sögulegu meðaltali, 16,8.
Hagnaður félaganna í OMXI15 hefur aukist umtalsvert á sama tíma og virðishlutföllin hafa lítið breyst. Verðlagsleiðréttur skalaður tólf mánaða hagnaður hækkaði úr um 191,6 stigum í mars í um 207 í maí, eða nær 8%. Á sama tímabili hækkaði raunvirði vísitölunnar hægar eða um 5,5%. Gefa hlutföllin til kynna um 7,4% skammtíma arðsemiskröfu til hlutafjár miðað við raunhagnað síðustu tólf mánaða, en um 4,9% ef miðað er við hagsveifluleiðréttan hagnað til lengri tíma. Samhliða hefur ávöxtunarkrafa fimm ára óverðtryggðra ríkisskuldabréfa lækkað úr 7,39% í lok mars í 7,16% í lok maí. Verðbólguálag til sama meðaltíma hefur hjaðnað eða úr 4,5% í 3,9%. Til samanburðar var krafa fimm ára bandarískra óverðtryggðra ríkisskuldabréfa um 4,1% í lok maí.
Verðbólga hjaðnaði lítillega úr 5,2% í apríl í 5,1% í maí, en áfram er hún yfir efri vikmörkum Seðlabankans miðað við 2,5% markmið. Nýjasta verðbólgumæling í Bandaríkjunum, fyrir apríl, var 3,8% og hefur aukist að undanförnu. Síðastliðinn föstudag birti Hagstofa Íslands þjóðhagsreikninga fyrir fyrsta ársfjórðung þessa árs. Sýndu þeir að hagvöxtur á Íslandi nam 2,7% miðað við sama tímabil árið áður, sem er umfram væntingar helstu greiningaraðila. Með hliðsjón af niðurstöðunum mætti velta upp afleiðingum ákvörðunar Peningastefnunefndar Seðlabanka Íslands þann 20. maí síðastliðinn um að hækka meginvexti um 25 punkta í 7,75%.
Til að gæta alþjóðlegs samanburðar má nefna að CAPE-hlutfall bandarísku S&P 500 vísitölunnar hækkaði úr 36,9 í mars í 39,6 í maí samkvæmt bandaríska hagfræðingnum Robert J. Shiller. Það bendir til þess að íslenski hlutabréfamarkaðurinn sé áfram verðlagður lægra en sá bandaríski miðað við langtímahagnað að raunvirði.
Höfundur er hagfræðingur.
Nánar um CAPE:
Frá árinu 2016 hefur hagfræðingurinn Brynjar Örn Ólafsson með aðstoð og gögnum frá Nasdaq Iceland tekið að sér að reikna og birta mánaðarlega opinberlega tímaraðir fyrir svokallað CAPE (e. Cyclically Adjusted Price to Earnings) fyrir Úrvalsvísitöluna OMXI10 sem hliðstæðu við útreikninga Dr. Robert J. Shiller fyrir S&P 500 vísitöluna.
Hlutfallið sýnir virði Úrvalsvísitölunnar á móti hagsveifluleiðréttum hagnaði þeirra félaga sem mynda vísitöluna. Hefðbundið VH-hlutfall miðast við hagnað síðastliðinna tólf mánaða og í þeim tilfellum sem miklar breytingar verða á hagnaði getur reynst vandasamt að átta sig á réttmæti verðlagningar. Í tilfelli CAPE er notast við verðlagsleiðréttan sögulegan hagnað sem getur gefið vísbendingu um réttmæti verðlagningar á móti hagnaði í eðlilegu árferði.
Fyrirvari: Þessi grein er eingöngu hugsuð til fræðslu og upplýsingagjafar og felur hvorki í sér fjárfestingartillögu né fjárfestingarráðgjöf, né heldur kaup- eða sölutilboð á verðbréfum eða öðrum fjármálagerningum. Greininni er einvörðungu ætlað að varpa efnahagslegu ljósi á verðlagningu hlutabréfa í samhengi við hagsveiflu og tekur hvorki mið af markmiðum, áhættuvilja eða fjárhagsstöðu né þörfum fjárfesta.
