Látið Ljósleiðarann vera! Guðni Freyr Öfjörð skrifar 29. maí 2026 11:30 Mig langar aðeins að fara yfir hverjar helstu áhætturnar eru ef Ljósleiðarinn verður seldur til einkaaðila (eða fárra útvalda). En af hverju ættum við að hafa áhyggjur? Jú, vegna þess að við slíka sölu skapast hætta á einokun, fákeppni og hærra verði. Hér skulum við átta okkur á því að Ljósleiðarinn var stofnaður sem opinbert innviðafyrirtæki með það markmið að brjóta upp einokun á fjarskiptamarkaði og tryggja neytendum ódýrara og betra internet. Það er gert í gegnum opið kerfi þar sem öll fjarskiptafélög eins og Nova, Vodafone og Hringdu geta selt sína þjónustu. Ef Ljósleiðarinn verður seldur til einkaaðila fylgir því mikil áhætta, þar sem einkafyrirtæki starfa fyrst og fremst með það að markmiði að hámarka hagnað hluthafa. Ef innviðirnir lenda í höndum einkaaðila (eða vina og vandamanna hægrimanna), eða ef stórt fjarskiptafélag eignast hlut, er hætta á að heildsöluverðskrá til fjarskiptafélaga hækki. Það myndi á endanum skila sér í hærra mánaðargjaldi fyrir internet hjá almenningi. Sem opinbert fyrirtæki hefur Ljósleiðarinn það samfélagslega hlutverk að tryggja öllum íbúum og fyrirtækjum á þjónustusvæðinu hágæða tengingu, óháð því hvar þeir búa. Einkafyrirtæki eiga það hins vegar til að forgangsraða fjárfestingum þar sem þéttleikinn er mestur og gróðinn hraðastur, eins og í nýjum hverfum eða hjá stórfyrirtækjum. Minni áhugi gæti orðið á að viðhalda eða endurnýja kerfi í eldri eða fámennari hverfum þar sem kostnaðurinn er hár en hagnaðurinn lítill. Hér sjáum við aðra ástæðu þess að hægri stefnan býr oft til stéttarskiptingu. Við þetta bætist tap á samfélagslegum innviðum og stjórnun. Mikilvægir grunninnviðir eins og vatnsveita, rafmagn og fjarskipti (internet) eiga best heima í opinberri eigu til að tryggja almannahagsmuni. Internetið er í dag jafn nauðsynlegt og rafmagn og vatn og það varðar þjóðaröryggi! Við einkavæðingu missir almenningur (í gegnum kjörna fulltrúa í borgarstjórn) beina stjórn á því hvernig þessum mikilvægu innviðum er stýrt. Ef upp koma krísur eða þörf krefur á skyndiákvörðunum vegna þjóðaröryggis eða almannavarna, getur eignarhald einkaaðila flækt málin verulega. Ég skora á minnihlutan í borgarstjórn að gera allt í sínu valdi til þess að stöðva það að eigur borgarbúa verði einkavæddar. Sagan sýnir okkur að það boðar aldrei gott þegar Sjálfstæðisflokkurinn vill einkavæða eitthvað. Höfundur er Pírati. Greinin hefur verið uppfærð. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðni Freyr Öfjörð Mest lesið Yfir 2.000 til 3000 milljarða tap á 15 - 17 árum – og enginn ber ábyrgð Sigurður Sigurðsson Skoðun Að kveðja verðtrygginguna: Stærsta kjarabót sem íslensk heimili geta fengið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Reykjavík er frjáls Björg Magnúsdóttir Skoðun Sumarhátíðir, rándýrir vextir og óopnað umslag Pétur Marteinsson Skoðun Er það hræðsla að segja nei? Hnikarr Bjarmi Franklínsson Skoðun Tafla á villigötum Gauti Eggertsson Skoðun Hvað er mikilvægast? Jónas Hagan Guðmundsson Skoðun Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson Skoðun Meira en Kaupmannahafnarskilyrðin Erna Bjarnadóttir Skoðun Þegar nýbakaðir foreldrar lenda á vegg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Meira en Kaupmannahafnarskilyrðin Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar nýbakaðir foreldrar lenda á vegg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Er það hræðsla að segja nei? Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar Skoðun Hvað er mikilvægast? Jónas Hagan Guðmundsson skrifar Skoðun Yfir 2.000 til 3000 milljarða tap á 15 - 17 árum – og enginn ber ábyrgð Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Reykjavík er frjáls Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að kveðja verðtrygginguna: Stærsta kjarabót sem íslensk heimili geta fengið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Sumarhátíðir, rándýrir vextir og óopnað umslag Pétur Marteinsson skrifar Skoðun Innan ESB „mun Ísland stjórna fiskveiðum í Norður-Atlantshafi“ Óli Rúnar Ástþórsson skrifar Skoðun Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson skrifar Skoðun Orð skipta máli Birgitta Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Jákvæða hliðin á minkamálinu Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Viðvörunarljós í evrópsku atvinnulífi Guðrún Hafsteinsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna erum við enn að reyna að binda hendur fólks? María Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Íslenskir kjósendur eða evrópskir embættismenn? Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Tafla á villigötum Gauti Eggertsson skrifar Skoðun Já til að sjá er tálsýn Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Það sem mamma og pabbi kenndu mér Gréta María Grétarsdóttir skrifar Skoðun Byrgjum brunninn áður en barnið dettur ofan í – eflum forvarnir í raun! Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Ísland og ESB: Horft af brúnni Þorvaldur Gylfason skrifar Skoðun Aðlögun að hverju? Staða Íslands í aðildarferli Evrópusambandsins Ásta Guðrún Helgadóttir skrifar Skoðun Umræða um dánaraðstoð krefst mannúðar og varfærni Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Heimurinn bíður ekki eftir Íslandi Birgir Orri Ásgrímsson skrifar Skoðun Leiðrétting vegna greinar um Kristrúnar í breskum hlaðvarpsþætti Guðmundur Edgarsson skrifar Skoðun Vextir á villigötum Agnar Tómas Möller skrifar Skoðun Rangfærslurnar standa enn og ekkert að þeim vikið Konráð S. Guðjónsson skrifar Skoðun Hver lygi skapar skuld við sannleikann Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Hér eru sex veigamikil rök gegn inngöngu Íslands í Evrópusambandið Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Herskylduhrakspár Haraldar skekkja raunhæfa sýn á varnarmál Svanur Sigurbjörnsson skrifar Skoðun Þegar gögn verða að upplýsingaóreiðu: Nokkrum staðleysum Halldórs Jörgens Olesen svarað Kristinn Sv. Helgason skrifar Sjá meira
Mig langar aðeins að fara yfir hverjar helstu áhætturnar eru ef Ljósleiðarinn verður seldur til einkaaðila (eða fárra útvalda). En af hverju ættum við að hafa áhyggjur? Jú, vegna þess að við slíka sölu skapast hætta á einokun, fákeppni og hærra verði. Hér skulum við átta okkur á því að Ljósleiðarinn var stofnaður sem opinbert innviðafyrirtæki með það markmið að brjóta upp einokun á fjarskiptamarkaði og tryggja neytendum ódýrara og betra internet. Það er gert í gegnum opið kerfi þar sem öll fjarskiptafélög eins og Nova, Vodafone og Hringdu geta selt sína þjónustu. Ef Ljósleiðarinn verður seldur til einkaaðila fylgir því mikil áhætta, þar sem einkafyrirtæki starfa fyrst og fremst með það að markmiði að hámarka hagnað hluthafa. Ef innviðirnir lenda í höndum einkaaðila (eða vina og vandamanna hægrimanna), eða ef stórt fjarskiptafélag eignast hlut, er hætta á að heildsöluverðskrá til fjarskiptafélaga hækki. Það myndi á endanum skila sér í hærra mánaðargjaldi fyrir internet hjá almenningi. Sem opinbert fyrirtæki hefur Ljósleiðarinn það samfélagslega hlutverk að tryggja öllum íbúum og fyrirtækjum á þjónustusvæðinu hágæða tengingu, óháð því hvar þeir búa. Einkafyrirtæki eiga það hins vegar til að forgangsraða fjárfestingum þar sem þéttleikinn er mestur og gróðinn hraðastur, eins og í nýjum hverfum eða hjá stórfyrirtækjum. Minni áhugi gæti orðið á að viðhalda eða endurnýja kerfi í eldri eða fámennari hverfum þar sem kostnaðurinn er hár en hagnaðurinn lítill. Hér sjáum við aðra ástæðu þess að hægri stefnan býr oft til stéttarskiptingu. Við þetta bætist tap á samfélagslegum innviðum og stjórnun. Mikilvægir grunninnviðir eins og vatnsveita, rafmagn og fjarskipti (internet) eiga best heima í opinberri eigu til að tryggja almannahagsmuni. Internetið er í dag jafn nauðsynlegt og rafmagn og vatn og það varðar þjóðaröryggi! Við einkavæðingu missir almenningur (í gegnum kjörna fulltrúa í borgarstjórn) beina stjórn á því hvernig þessum mikilvægu innviðum er stýrt. Ef upp koma krísur eða þörf krefur á skyndiákvörðunum vegna þjóðaröryggis eða almannavarna, getur eignarhald einkaaðila flækt málin verulega. Ég skora á minnihlutan í borgarstjórn að gera allt í sínu valdi til þess að stöðva það að eigur borgarbúa verði einkavæddar. Sagan sýnir okkur að það boðar aldrei gott þegar Sjálfstæðisflokkurinn vill einkavæða eitthvað. Höfundur er Pírati. Greinin hefur verið uppfærð.
Að kveðja verðtrygginguna: Stærsta kjarabót sem íslensk heimili geta fengið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson Skoðun
Skoðun Yfir 2.000 til 3000 milljarða tap á 15 - 17 árum – og enginn ber ábyrgð Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að kveðja verðtrygginguna: Stærsta kjarabót sem íslensk heimili geta fengið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson skrifar
Skoðun Byrgjum brunninn áður en barnið dettur ofan í – eflum forvarnir í raun! Fanný Gunnarsdóttir skrifar
Skoðun Aðlögun að hverju? Staða Íslands í aðildarferli Evrópusambandsins Ásta Guðrún Helgadóttir skrifar
Skoðun Leiðrétting vegna greinar um Kristrúnar í breskum hlaðvarpsþætti Guðmundur Edgarsson skrifar
Skoðun Hér eru sex veigamikil rök gegn inngöngu Íslands í Evrópusambandið Eggert Sigurbergsson skrifar
Skoðun Þegar gögn verða að upplýsingaóreiðu: Nokkrum staðleysum Halldórs Jörgens Olesen svarað Kristinn Sv. Helgason skrifar
Að kveðja verðtrygginguna: Stærsta kjarabót sem íslensk heimili geta fengið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Hver þorir næst? Knútur Emil Jónasson,Dagmar Ýr Stefánsdóttir,Hermann Ingi Gunnarsson,Unnur Brá Konráðsdóttir,Jóhanna Hreinsdóttir,Ásta Stefánsdóttir,Aldís Hafsteinsdóttir,Bergþór Bjarnason,Haraldur Þór Jónsson Skoðun