Barn lemur sig í andlitið með hamri – hvað er til ráða? Þórdís Elva Þorvaldsdóttir og Benedikta Sörensen skrifa 26. maí 2026 13:30 Á Ísafirði hvílir örvinglaður 16 ára drengur augun á sjóndeildarhringnum og íhugar að ganga í sjóinn. Í lófa hans er sími með tugum hótana frá glæpagengi sem er að fjárkúga hann með nektarmynd sem hann taldi sig vera að senda kærustu sinni. Í Helsinki þorir 12 ára drengur af sómölskum uppruna að skrá sig á Fortnite tölvuleikjamót því skipuleggjendurnir eyða umsvifalaust athugasemdum sem innihalda n-orðið og banna rasísk ummæli í garð leikmanna. Í Árósum gengur fjórtán ára stúlka, sem hefur ekki mætt í skólann í tæpt ár, óstyrkum fótum inn í tölvuleikjasal þar sem hún mun rjúfa félagslega einangrun sína með því að spila Super Mario undir handleiðslu uppeldisfræðinga við jafnaldra sína sem glíma líka við félagsfælni og skólaforðun. Á Akureyri stendur fimmtán ára drengur fyrir framan baðherbergisspegilinn með hamar í hendinni og kvíðahnút í maganum yfir því að þurfa að berja sig í andlitið til að breyta beinabyggingu sinni að ráðleggingu áhrifavalds á TikTok, sem heldur því fram að annars eigi hann ekki séns í stelpur. Í Gautaborg horfir tuttugu og þriggja ára kona með þroskaskerðingu á myndband um nettælingu og öðlast réttu orðin til að rjúfa þögnina um að hún hafi orðið fyrir samskonar ofbeldi. Í Kaupmannahöfn er 13 ára stúlka hætt að geta borðað og sofið af ótta við að vera útskúfað úr strangtrúaðri fjölskyldu sinni eftir að fölsuðu klámmyndbandi af henni var dreift á Snapchat. Í Stokkhólmi finnur átján ára drengur samfélag á netinu fyrir unga karlmenn þar sem tilfinningar eru ræddar á opinskáan og berskjaldaðan hátt sem gerir honum loksins kleift að leita sér aðstoðar við kvíða og þunglyndi. Í Tampere flykkjast unglingar í stafræna félagsmiðstöð á TikTok því þeim finnst þau öruggari og njóta sín betur í stafrænu rými þar sem viðvera fullorðinna æskulýðsstarfsmanna er jafn áþreifanleg og í félagsmiðstöð hverfisins. Allt eru þetta raunveruleg dæmi úr stafrænum veruleika barna og ungmenna á Norðurlöndunum. Flest okkar höfum heyrt eða þekkjum til slíkra dæma og höfum jafnvel fyllst vonleysi, því fæst okkar vitum hvernig nálgast má efni til að auðvelda okkur baráttuna við að hlúa að stafrænni velferð ungs fólks. Á föstudaginn ýtir Game Changer verkefnið nýjum gagnagrunni úr vör, hinum svokallaða Nordic Navigator, en hann veitir yfirlit yfir hátt í þrjúhundruð framúrskarandi úrræði frá Danmörku, Svíþjóð, Finnlandi og Íslandi til að vinna gegn margs konar netvá, allt frá neteinelti til kynferðislegrar áreitni og áhættuhegðunar. Hvort sem um er að ræða ungmenni sem verða fyrir skaða, valda öðrum skaða eða hvort tveggja býður Nordic Navigator upp á úrræði til forvarna, íhlutunar og stuðnings í formi fræðsluefnis, leikja, stuttmynda, átaksverkefna, handbóka, hjálparlína, kennsluefnis, vefsíðna, stuðningsúrræða, hlaðvarpa, net-samfélaga og fleira. Öll eru hjartanlega velkomin í Next Level Gaming í Egilshöll á föstudag kl. 11:30 til að fá ókeypis sýnikennslu á Nordic Navigator, auk þess að hitta framúrskarandi ungt fólk sem brennur fyrir stafrænum réttindum. Þau sem komast ekki í Egilshöll geta fylgst með streymi hér. Þátttakendur verða leystir út með léttum hádegisverð, ráðstefnuglaðning – og vonandi ögn bjartari framtíð. Fyrir hönd Game Changer verkefnisins á Íslandi, Þórdís Elva Þorvaldsdóttir og Benedikta Sörensen Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Er Ísland orðið of dýrt fyrir venjulegt líf? Valerio Gargiulo Skoðun ESB fyrir elítuna – eða almenning í landinu? Dagbjört Hákonardóttir Skoðun Hvenær heyrði hann já? Helga Benediktsdóttir Skoðun Framúrakstur á ekki að ráðast af þolinmæði og heppni Hólmar Erlu Svansson Skoðun Þarf Ísland að vera dýrasta land í heimi? Þórður Snær Júlíusson Skoðun Að skrúfa í sundur flugvél á flugi Eggert Sigurbergsson Skoðun Skæri fyrir örvhenta Þórgunnur Oddsdóttir Skoðun Hér kemur staðreynd: það er ekki til neinn Evrópuher Óðinn Freyr Baldursson Skoðun Hvert er virði hins ómetanlega? - Listir varðveita mennskuna. Anna Rún Tryggvadóttir Skoðun Auðvaldið, popúlismi, hestaskeifan & ESB Kristján Reykjalín Vigfússon Skoðun Skoðun Skoðun Hvenær ber læknir ábyrgð á mistökum annarra? Það þarf að áfrýja héraðsdómi í plastbarkamálinu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Barn lemur sig í andlitið með hamri – hvað er til ráða? Þórdís Elva Þorvaldsdóttir,Benedikta Sörensen skrifar Skoðun Velsæld og hagsæld - breytum mælikvörðunum Ásgeir Brynjar Torfason,Birna Björnsdóttir,Birna Björnsdóttir,Guðmundur Steingrímsson,Hildur Harðardóttir,Kristín Vala Ragnarsdóttir,Sigríður Kristín Hrafnkelsdóttir,Silja Elvarsdóttir,Svandís Egilsdóttir,Tinna Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hvenær heyrði hann já? Helga Benediktsdóttir skrifar Skoðun Framúrakstur á ekki að ráðast af þolinmæði og heppni Hólmar Erlu Svansson skrifar Skoðun Skæri fyrir örvhenta Þórgunnur Oddsdóttir skrifar Skoðun Þegar þögn laganna verður að banni Bergur Hauksson skrifar Skoðun Ljósmyndin á öld lögvakans Kristján Loftsson skrifar Skoðun Af hverju heldur Gigtarfélagið fjölskylduhátíð? Stefán Magnússon skrifar Skoðun Er Ísland orðið of dýrt fyrir venjulegt líf? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Kosningaþynnkan: Gervigreind er svarið við hækkandi álögum Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Skoðun ESB fyrir elítuna – eða almenning í landinu? Dagbjört Hákonardóttir skrifar Skoðun Hvert er virði hins ómetanlega? - Listir varðveita mennskuna. Anna Rún Tryggvadóttir skrifar Skoðun Að skapa heilrænt samfélag einstaklinga frá mörgum löndum jarðar Matthildur Björnsdóttir skrifar Skoðun Að skrúfa í sundur flugvél á flugi Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Auðvaldið, popúlismi, hestaskeifan & ESB Kristján Reykjalín Vigfússon skrifar Skoðun Þarf Ísland að vera dýrasta land í heimi? Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Hér kemur staðreynd: það er ekki til neinn Evrópuher Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Nágrannakærleikur í arkitektúr samanber náungakærleikur Halldóra Arnardóttir skrifar Skoðun Alþjóðasamstarf í umhverfismálum: ESB sem drifkraftur lausna Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Að kjósa tækifæri, eða hafna því Sigurjón Njarðarson skrifar Skoðun ESB-Pakkinn Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Gat þess ekki að við myndum borga brúsann Hjörtur J. Guðmundsson. skrifar Skoðun Friður á Segulfirði Bjarni Karlsson skrifar Skoðun Vindorkan – ný fjármálabóla í ríkjum ESB? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Skipulag, ábyrgð og meirihlutamyndun Marta Rut Ólafsdóttir,Lárus Jónsson skrifar Skoðun Enginn kaus Bjarna eða Brynjar Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Hvað myndir þú gera við auka milljón á ári? Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Galin skattheimta ríkisstjórnarinnar Bjarnheiður Hallsdóttir skrifar Skoðun Fyrst upplýsingar og stöðugleiki, svo má kjósa Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Sjá meira
Á Ísafirði hvílir örvinglaður 16 ára drengur augun á sjóndeildarhringnum og íhugar að ganga í sjóinn. Í lófa hans er sími með tugum hótana frá glæpagengi sem er að fjárkúga hann með nektarmynd sem hann taldi sig vera að senda kærustu sinni. Í Helsinki þorir 12 ára drengur af sómölskum uppruna að skrá sig á Fortnite tölvuleikjamót því skipuleggjendurnir eyða umsvifalaust athugasemdum sem innihalda n-orðið og banna rasísk ummæli í garð leikmanna. Í Árósum gengur fjórtán ára stúlka, sem hefur ekki mætt í skólann í tæpt ár, óstyrkum fótum inn í tölvuleikjasal þar sem hún mun rjúfa félagslega einangrun sína með því að spila Super Mario undir handleiðslu uppeldisfræðinga við jafnaldra sína sem glíma líka við félagsfælni og skólaforðun. Á Akureyri stendur fimmtán ára drengur fyrir framan baðherbergisspegilinn með hamar í hendinni og kvíðahnút í maganum yfir því að þurfa að berja sig í andlitið til að breyta beinabyggingu sinni að ráðleggingu áhrifavalds á TikTok, sem heldur því fram að annars eigi hann ekki séns í stelpur. Í Gautaborg horfir tuttugu og þriggja ára kona með þroskaskerðingu á myndband um nettælingu og öðlast réttu orðin til að rjúfa þögnina um að hún hafi orðið fyrir samskonar ofbeldi. Í Kaupmannahöfn er 13 ára stúlka hætt að geta borðað og sofið af ótta við að vera útskúfað úr strangtrúaðri fjölskyldu sinni eftir að fölsuðu klámmyndbandi af henni var dreift á Snapchat. Í Stokkhólmi finnur átján ára drengur samfélag á netinu fyrir unga karlmenn þar sem tilfinningar eru ræddar á opinskáan og berskjaldaðan hátt sem gerir honum loksins kleift að leita sér aðstoðar við kvíða og þunglyndi. Í Tampere flykkjast unglingar í stafræna félagsmiðstöð á TikTok því þeim finnst þau öruggari og njóta sín betur í stafrænu rými þar sem viðvera fullorðinna æskulýðsstarfsmanna er jafn áþreifanleg og í félagsmiðstöð hverfisins. Allt eru þetta raunveruleg dæmi úr stafrænum veruleika barna og ungmenna á Norðurlöndunum. Flest okkar höfum heyrt eða þekkjum til slíkra dæma og höfum jafnvel fyllst vonleysi, því fæst okkar vitum hvernig nálgast má efni til að auðvelda okkur baráttuna við að hlúa að stafrænni velferð ungs fólks. Á föstudaginn ýtir Game Changer verkefnið nýjum gagnagrunni úr vör, hinum svokallaða Nordic Navigator, en hann veitir yfirlit yfir hátt í þrjúhundruð framúrskarandi úrræði frá Danmörku, Svíþjóð, Finnlandi og Íslandi til að vinna gegn margs konar netvá, allt frá neteinelti til kynferðislegrar áreitni og áhættuhegðunar. Hvort sem um er að ræða ungmenni sem verða fyrir skaða, valda öðrum skaða eða hvort tveggja býður Nordic Navigator upp á úrræði til forvarna, íhlutunar og stuðnings í formi fræðsluefnis, leikja, stuttmynda, átaksverkefna, handbóka, hjálparlína, kennsluefnis, vefsíðna, stuðningsúrræða, hlaðvarpa, net-samfélaga og fleira. Öll eru hjartanlega velkomin í Next Level Gaming í Egilshöll á föstudag kl. 11:30 til að fá ókeypis sýnikennslu á Nordic Navigator, auk þess að hitta framúrskarandi ungt fólk sem brennur fyrir stafrænum réttindum. Þau sem komast ekki í Egilshöll geta fylgst með streymi hér. Þátttakendur verða leystir út með léttum hádegisverð, ráðstefnuglaðning – og vonandi ögn bjartari framtíð. Fyrir hönd Game Changer verkefnisins á Íslandi, Þórdís Elva Þorvaldsdóttir og Benedikta Sörensen
Skoðun Hvenær ber læknir ábyrgð á mistökum annarra? Það þarf að áfrýja héraðsdómi í plastbarkamálinu Gunnar Ármannsson skrifar
Skoðun Barn lemur sig í andlitið með hamri – hvað er til ráða? Þórdís Elva Þorvaldsdóttir,Benedikta Sörensen skrifar
Skoðun Velsæld og hagsæld - breytum mælikvörðunum Ásgeir Brynjar Torfason,Birna Björnsdóttir,Birna Björnsdóttir,Guðmundur Steingrímsson,Hildur Harðardóttir,Kristín Vala Ragnarsdóttir,Sigríður Kristín Hrafnkelsdóttir,Silja Elvarsdóttir,Svandís Egilsdóttir,Tinna Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Kosningaþynnkan: Gervigreind er svarið við hækkandi álögum Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar
Skoðun Hvert er virði hins ómetanlega? - Listir varðveita mennskuna. Anna Rún Tryggvadóttir skrifar
Skoðun Að skapa heilrænt samfélag einstaklinga frá mörgum löndum jarðar Matthildur Björnsdóttir skrifar
Skoðun Alþjóðasamstarf í umhverfismálum: ESB sem drifkraftur lausna Sveinn Atli Gunnarsson skrifar