Höfum staðreyndir á hreinu áður en við kjósum Geir Finnsson skrifar 15. maí 2026 17:53 Í þessari kosningabaráttu hafa skipulags- og samgöngumál verið áberandi í umræðunni. Það kemur mér lítið á óvart því ákvörðun sem er tekin í dag tekur langan tíma í framkvæmd og hefur síðan áhrif á samfélagið til næstu áratuga. Að því sögðu hefur ýmislegt verið fullyrt um þessi mál sem mér þykir vert að fara sérstaklega yfir og hafa í huga þegar við göngum til kosninga á morgun: ● Reykjavík og höfuðborgarsvæðið er ansi dreifbýlt svæði nú þegar, í raun mun dreifbýlla en sambærileg svæði í nágrannaríkjum okkar. Almennt búa milljónir manns í borgum sem eru svipaðar að flatarmáli og Reykjavík. Allt tal um einhvers konar „ofurþéttingu“ á sér því ekki stoð í veruleikanum. ● Til að geta staðið undir nærþjónustu þá þarf ákveðið mikið af fólki að búa á ákveðnum radíusi. Með því að þétta byggð byggjum við hverfi þar sem við þurfum ekki að ganga lengur en í korter til að sækja alla helstu þjónustu, auk þess að búa í grennd við hágæða almenningssamgöngur sem koma okkur hratt og örugglega á milli staða. ● Við þéttum líka byggð til þess að almenningssamgöngur og aðrir virkir samgöngumátar virki almennilega en það hefur verið umkvörtunarefni margra í langan tíma. Þannig verðum við ekki öll föst í umferð á háannatímum við að komast til og frá vinnu og skóla, skutla og sækja börnum þvers og kruss, sækja nauðsynlega þjónustu, komast á fótboltaleikinn og svo framvegis. ● Ef við gerum ráð fyrir einu til jafnvel tveimur bílastæðum fyrir hvert einasta heimili á höfuðborgarsvæðinu þá verður lífið hér ekkert skárra en í menguðustu bílaborgum heimsins, þar sem nánast enga þjónustu er hægt að sækja án þess að sitja fastur í umferð klukkutímum saman. ● Um leið og við brjótum nýtt land og dreifum byggð enn frekar þá vinnum við GEGN jákvæðum áhrifum þéttingar byggðar. Þegar flokkar tala um að vilja gera bæði (þ.e.a.s að þétta byggð og að dreifa henni samtímis) þá er einfaldlega ekkert gagn í þeirri stefnu. ● Fá verkefni hafa verið jafn vel undirbúin og Borgarlínan, sem er veigamikill þáttur í samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðisins. Verkefnið var sett á laggirnar í kjölfar þess að fremstu umferðar- og skipulagssérfræðingar voru fengnir til þess að ákvarða hvers konar samgönguframkvæmdir væru æskilegastar fyrir höfuðborgarsvæðið. Einhverjir flokkar vilja „endurskoða“ Borgarlínuna, þrátt fyrir að búið sé að gera það nú þegar, með tilheyrandi töfum. Framkvæmdir eru þegar byrjaðar og því leiðir allt tal um endurskoðun til þess að við þurfum að bíða enn lengur eftir nauðsynlegum úrbótum í samgöngum. Það mun kosta sitt. ● Það er skiljanlegt að fólk kvarti yfir skorti á grænum svæðum og útsýni í þéttri byggð. Aftur á móti vil ég benda á að flestir nýir þéttingarreitir eru í grennd við græn og falleg útivistarsvæði, auk þess sem þar má víða finna stóra inngarða með leiksvæðum fyrir börn. Gleymum því síðan ekki að verið er að byggja marga af þessum reitum á bensínstöðvarlóðum. ● Þétting byggðar er að sjálfsögðu ekki gallalaust fyrirkomulag og nefni ég sérstaklega birtuskilyrði. Það má hins vegar bæta töluvert með góðri hönnun og skipulagi og vænti ég þess að nýir kjörnir fulltrúar geri kröfur um nákvæmlega það að kosningum loknum. Annars óska ég ykkur öllum gleðilegra kosninga og góðrar helgar. Höfundur er kennari og fyrrverandi varaborgarfulltrúi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Geir Finnsson Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Kosningalimran 2026 Freyr Snorrason,Arnar Ingi Ingason Skoðun Reykjavík þarf Regínu Alma D. Möller Skoðun Við bjóðum okkur fram til þess að bera ábyrgð Björg Magnúsdóttir Skoðun Fráleitar tillögur um að einkavæða orkufyrirtækin okkar Jóhann Páll Jóhannsson Skoðun Halldór 16.05.2026 Halldór Kaus áður Sjálfstæðisflokkinn, nú Pírata Ingibjörg Þóra Haraldsdóttir Skoðun Þversögn umburðarlyndis og góðmennsku Meyvant Þórólfsson Skoðun Rannsókn staðfestir fúsk Seðlabanka Íslands Örn Karlsson Skoðun Borgarlínan - hvað hefði Guðjón Samúelsson sagt? Þorsteinn Helgason Skoðun Breiðholtið þar sem hjartað mitt slær Bjarni Fritzson Skoðun Skoðun Skoðun Nei, gervigreindartónlist er ekki lýðræðisafl Mikael Lind skrifar Skoðun Viljum við efla fólk eftir áföll? Þuríður Harpa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Breytir tæknin tilveru lesblindra? Guðmundur S. Johnsen skrifar Skoðun Afhverju X við P? Unnar Þór Sæmundsson skrifar Skoðun Kosningalimran 2026 Freyr Snorrason,Arnar Ingi Ingason skrifar Skoðun Setjum X við D Guðrún Hafsteinsdóttir skrifar Skoðun Við bjóðum okkur fram til þess að bera ábyrgð Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Þversögn umburðarlyndis og góðmennsku Meyvant Þórólfsson skrifar Skoðun Daglegt líf sem virkar í Fjarðabyggð Stefán Þór Eysteinsson skrifar Skoðun Dagur óbærilegrar spennu Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Breiðholtið þar sem hjartað mitt slær Bjarni Fritzson skrifar Skoðun Kópavogur er í sókn – kjósum áfram sömu stefnu Ásdís Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Kaus áður Sjálfstæðisflokkinn, nú Pírata Ingibjörg Þóra Haraldsdóttir skrifar Skoðun Hlustið á fólkið! Viktor Orri Valgarðsson skrifar Skoðun Píratar: Rödd mannréttinda í 12 ár Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns,Hans Alexander Margrétarson Hansen skrifar Skoðun Veljum að gera betur Ingvar P. Guðbjörnsson skrifar Skoðun Áheyrn og árangur í skólamálum í Hveragerði Halldóra Jóna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Höfum staðreyndir á hreinu áður en við kjósum Geir Finnsson skrifar Skoðun Northvolt: Þegar „græna byltingin“ bítur í skottið á sér Júlíus Valsson skrifar Skoðun Síðustu hálmstrá ráðhússhersins Meyvant Þórólfsson skrifar Skoðun Geta kosningar verið máttlaus öryggisventill? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Borgarlínan - hvað hefði Guðjón Samúelsson sagt? Þorsteinn Helgason skrifar Skoðun Þegar ekki er mögulegt að fara heim Grímur Sigurðarson skrifar Skoðun Skólastarf til fyrirmyndar skrifar Skoðun Rannsókn staðfestir fúsk Seðlabanka Íslands Örn Karlsson skrifar Skoðun Hversu lengi nennir þú að bíða? Alma Ýr Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Meira af íþróttum fyrir alla í Múlaþingi Ævar Orri Eðvaldsson skrifar Skoðun Gefum íbúum rödd í Fjarðabyggð Hjördís Helga Seljan skrifar Skoðun Fréttaflutningur RÚV um „óháða“ skýrslu ísraelsks rannsóknarhóps Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Fjölskyldan í forgang Svanfríður Guðrún Bergvinsdóttir skrifar Sjá meira
Í þessari kosningabaráttu hafa skipulags- og samgöngumál verið áberandi í umræðunni. Það kemur mér lítið á óvart því ákvörðun sem er tekin í dag tekur langan tíma í framkvæmd og hefur síðan áhrif á samfélagið til næstu áratuga. Að því sögðu hefur ýmislegt verið fullyrt um þessi mál sem mér þykir vert að fara sérstaklega yfir og hafa í huga þegar við göngum til kosninga á morgun: ● Reykjavík og höfuðborgarsvæðið er ansi dreifbýlt svæði nú þegar, í raun mun dreifbýlla en sambærileg svæði í nágrannaríkjum okkar. Almennt búa milljónir manns í borgum sem eru svipaðar að flatarmáli og Reykjavík. Allt tal um einhvers konar „ofurþéttingu“ á sér því ekki stoð í veruleikanum. ● Til að geta staðið undir nærþjónustu þá þarf ákveðið mikið af fólki að búa á ákveðnum radíusi. Með því að þétta byggð byggjum við hverfi þar sem við þurfum ekki að ganga lengur en í korter til að sækja alla helstu þjónustu, auk þess að búa í grennd við hágæða almenningssamgöngur sem koma okkur hratt og örugglega á milli staða. ● Við þéttum líka byggð til þess að almenningssamgöngur og aðrir virkir samgöngumátar virki almennilega en það hefur verið umkvörtunarefni margra í langan tíma. Þannig verðum við ekki öll föst í umferð á háannatímum við að komast til og frá vinnu og skóla, skutla og sækja börnum þvers og kruss, sækja nauðsynlega þjónustu, komast á fótboltaleikinn og svo framvegis. ● Ef við gerum ráð fyrir einu til jafnvel tveimur bílastæðum fyrir hvert einasta heimili á höfuðborgarsvæðinu þá verður lífið hér ekkert skárra en í menguðustu bílaborgum heimsins, þar sem nánast enga þjónustu er hægt að sækja án þess að sitja fastur í umferð klukkutímum saman. ● Um leið og við brjótum nýtt land og dreifum byggð enn frekar þá vinnum við GEGN jákvæðum áhrifum þéttingar byggðar. Þegar flokkar tala um að vilja gera bæði (þ.e.a.s að þétta byggð og að dreifa henni samtímis) þá er einfaldlega ekkert gagn í þeirri stefnu. ● Fá verkefni hafa verið jafn vel undirbúin og Borgarlínan, sem er veigamikill þáttur í samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðisins. Verkefnið var sett á laggirnar í kjölfar þess að fremstu umferðar- og skipulagssérfræðingar voru fengnir til þess að ákvarða hvers konar samgönguframkvæmdir væru æskilegastar fyrir höfuðborgarsvæðið. Einhverjir flokkar vilja „endurskoða“ Borgarlínuna, þrátt fyrir að búið sé að gera það nú þegar, með tilheyrandi töfum. Framkvæmdir eru þegar byrjaðar og því leiðir allt tal um endurskoðun til þess að við þurfum að bíða enn lengur eftir nauðsynlegum úrbótum í samgöngum. Það mun kosta sitt. ● Það er skiljanlegt að fólk kvarti yfir skorti á grænum svæðum og útsýni í þéttri byggð. Aftur á móti vil ég benda á að flestir nýir þéttingarreitir eru í grennd við græn og falleg útivistarsvæði, auk þess sem þar má víða finna stóra inngarða með leiksvæðum fyrir börn. Gleymum því síðan ekki að verið er að byggja marga af þessum reitum á bensínstöðvarlóðum. ● Þétting byggðar er að sjálfsögðu ekki gallalaust fyrirkomulag og nefni ég sérstaklega birtuskilyrði. Það má hins vegar bæta töluvert með góðri hönnun og skipulagi og vænti ég þess að nýir kjörnir fulltrúar geri kröfur um nákvæmlega það að kosningum loknum. Annars óska ég ykkur öllum gleðilegra kosninga og góðrar helgar. Höfundur er kennari og fyrrverandi varaborgarfulltrúi.
Skoðun Píratar: Rödd mannréttinda í 12 ár Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns,Hans Alexander Margrétarson Hansen skrifar