Sjálf­stæði frá eigin stefnum – í boði Sjálf­stæðis­flokksins í Ár­borg

Þann 8. júní 2020 samþykkti bæjarstjórn Árborgar umhverfisstefnu Árborgar samhljóða. Þar kemur meðal annars fram að Sveitarfélagið Árborg vilji vera í fremstu röð meðal sveitarfélaga á Íslandi í umhverfismálum með sjálfbæra þróun að leiðarljósi og að sveitarfélagið leitist ávallt við að fylgja öllum lögum, reglugerðum og samþykktum. Umhverfisstefnan tilgreinir einnig ástæðu tilveru hennar:

„Sveitarfélagið Árborg vinnur að stöðugum úrbótum á eigin frammistöðu í umhverfislegu, efnahagslegu og félagslegu tilliti og hefur þess vegna sett sér eftirfarandi umhverfisstefnu:“.

Um er að ræða mjög svo metnaðarfulla umhverfisstefnu sem Sveitarfélagið Árborg á hrós skilið fyrir að hafa sett, undir forystu: Framsóknar, Miðflokksins, Áfram Árborgar og Samfylkingar (með Sjálfstæðisflokkinn einan í minnihluta). En það er ekki nóg að vera bara með ótrúlega flotta stefnu, það þarf líka að fara eftir henni. Af því umhverfisáhrif ráðast ekki af einhverjum orðum á blaði, þau ráðast af aðgerðum, aðgerðum sem Sjálfstæðisflokkurinn, sem handhafi bæjarstjórastólsins síðustu 4 ár, hefur ekki sýnt fram á að hann sé tilbúinn að ráðast í.

Um samgöngumál segir umhverfisstefnan:

„Öll ökutæki á vegum sveitarfélagsins verði endurnýjuð með því að skipta ökutækjum sem ganga fyrir jarðefnaeldsneyti út fyrir ökutæki sem knúin er af endurnýjanlegri orku. Þessum orkuskiptum verði að fullu lokið fyrir árslok 2025.“

Þessi endurnýjun náðist ekki fyrir árslok 2025, meðal annars vegna þess að sveitarfélagið var með þjónustusamning um akstursþjónustu í sveitarfélaginu, sem gerður var til 5 ára 2019, með möguleika á þremur framlengingum, eitt ár í senn. Sveitarfélagið ákvað að framlengja um eitt ár í ágúst 2025, en í upphafi árs 2026 var tekin ákvörðun af hálfu sveitarfélagsins að samningurinn yrði ekki framlengdur aftur og var verkið því boðið út á nýjan leik. Maður hefði haldið að það hafi verið gert með markmið umhverfisstefnunnar að leiðarljósi, en svo var alls ekki. Krafan til bílanna fór úr því að þeir máttu ekki vera eldri en 10 ára í 2019 útboðinu yfir í það að þeir máttu ekki vera eldri en 15 ára í 2026 útboðinu. Ekki nóg með það að það hafi verið slakað á aldurskröfu bílanna, að þá var ekki gerð nein krafa til bílanna út frá umhverfis sjónarmiðum.

Þarna fór Sjálfstæðisflokkurinn í Árborg ekki einungis gegn eigin umhverfisstefnu, heldur braut hann einnig gegn reglugerð varðandi vistvæn ökutæki og í staðinn fyrir að fara eftir yfirlýsingu eigin umhverfisstefnu um að fylgja ávallt reglugerðum þá ákvað Sjálfstæðisflokkurinn að fela sig á bakvið svar Fjársýslunnar að þau þyrftu í raun og veru ekkert að fara eftir samþykktum reglugerðum. Það var ekki fyrr en útboðið var kært að það var ákveðið að fara eftir lögum. En Sjálfstæðisflokkurinn sá sér ekki fært um að fara eftir umhverfisstefnu Árborgar og ákvað því einungis að fara eftir algjöru lágmarki reglugerðarinnar um vistvæn ökutæki. Það voru því engir hvatar gefnir til þess að bjóða rafmagnsbíla í þetta verk, þó svo að ekkert sveitarfélag sé betur í stakk búið fyrir þessi orkuskipti, miðað við þá hleðsluinnviði sem í því eru.

Með þessu er Sjálfstæðisflokkurinn að seinka orkuskiptunum til ársins 2031, orkuskiptum sem áttu að eiga sér stað fyrir árslok 2025. Svo blása Sjálfstæðismenn kassann út rétt fyrir kosningar og setja eftirfarandi svar í kosningapróf RÚV:

Og ég bara spyr, hvernig getur þetta kallast að efla almenningssamgöngur? Eigum við, sem íbúar Árborgar, bara að taka þessu þegjandi og hljóðalaust?

Ljós í enda gangsins

Það er þó eitt jákvætt við þetta og það er sú staðreynd að það er uppsagnarákvæði í samningnum sem er hægt að virkja eftir eitt ár. En til þess að það sé virkjað þá þarf flokk í meirihluta sem þorir að ráðast í aðgerðir í þágu umhverfismála og er hæfur um að vinna eftir stefnum sveitarfélagsins. Sjálfstæðisflokkurinn hefur sýnt fram á það að hann er ekki sá flokkur.

Fyrir mitt leiti er sá flokkur Framsókn, en ég mun setja x við B næstkomandi laugardag og ég hvet alla íbúa Árborgar sem er annt um umhverfis- og samgöngumál að gera slíkt hið sama.

Höfundur er fjármálaverkfræðingur, rekstrarstjóri hópbifreiðafyrirtækis og íbúi í Sveitarfélaginu Árborg.