Reykjavík getur verið þorpið sem við þurfum öll á að halda Viðar Gunnarsson skrifar 8. maí 2026 14:01 Hugmyndin um að það þurfi þorp til að ala upp barn er ekki bara fallegt orðatiltæki hún er lifandi leiðarljós fyrir félagshyggjuna og raunar kjarninn í þeirri framtíðarsýn sem Vinstrið stendur fyrir. Hún minnir okkur á að uppeldi er aldrei einkamál fjölskyldu. Börn og unglingar mótast af efnahag, skólanum, hverfinu, frístundum, húsnæðisöryggi og því hvernig samfélagið bregst við þegar hlutirnir ganga ekki upp. Elín – þegar húsnæðismarkaðurinn brýtur niður börn Elín hefur flutt oftar en hún getur talið. Ný íbúð, nýtt hverfi, nýr skóli – aftur og aftur. Með hverjum flutningi missir hún vini, festu og öryggi. Að lokum dregur hún sig í hlé. Þetta er ekki einstaklingsvandi. Þetta er afleiðing af húsnæðisstefnu sem setur markaðinn ofar börnum. Í borg sem virkar sem þorp er húsnæði ekki happdrætti. Það er grunnréttur. Þar hefur barn eins og Elín möguleika á að festa rætur, byggja tengsl og verða hluti af samfélagi. Það er pólitísk ákvörðun hvort við leyfum rótleysi að grafa undan börnum – eða hvort við tryggjum þeim stöðugleika. Piotr – þegar tungumálið verður ósýnileg hindrun Piotr kemur til Reykjavíkur fullur vonar en stendur fljótt frammi fyrir múr – tungumálinu. Hann vill taka þátt en skortir verkfærin. Í veikburða kerfi verður hann jaðarsettur. Í sterku þorpi er brugðist við með markvissum tungumálastuðningi, skólum sem hafa svigrúm til að mæta fjölbreytileika og frístundum sem tengja börn saman. Þetta snýst ekki bara um Piotr. Þetta snýst um hvaða samfélag við kjósum að vera: samfélag sem útilokar – eða samfélag sem tekur utan um fólk. Jónas – þegar kerfin tala ekki saman Jónas býr í stóru húsi. Utan frá séð er allt í lagi. En bak við luktar dyr glímir hann við geðrænan vanda sem hefur þróast yfir í vímuefnaneyslu. Fjölskyldan er að bugast – og yngri bróðir hans lifir í stöðugum kvíða. Í borg sem hugsar eins og þorp er þetta ekki einkamál. Þar vinna skóli, heilbrigðisþjónusta og félagsþjónusta saman. Þar er gripið inn í snemma, ekki þegar allt er komið í óefni. En það gerist ekki af sjálfu sér. Það krefst pólitískrar forgangsröðunar. Það krefst þess að við veljum að fjárfesta í geðheilbrigði barna frekar en að bregðast við afleiðingunum. Borg sem grípur – eða borg sem horfir á Sögur Elínar, Piotrs og Jónasar, eru ekki undantekningar. Þær eru spegilmynd af kerfi sem er of sundrað, of seint og of oft ósýnilegt þegar mest á reynir. Við getum haldið áfram á sömu braut:– þar sem börn falla milli kerfa– þar sem húsnæði er ótryggt– þar sem stuðningur kemur of seint En við getum valið að breyta um stefnu. Um hvað kjósum við 16 maí. Vinstrið býður upp á skýra stefnu: Vinstrið vill að heimili séu mannréttindi ekki markaðsvara. Vinstrið vill skapa samfélag sem stendur markvisst við nýja íbúa Reykjavíkur. Vinstrið vill styrkja frístundastarf barna og unglinga þar sem hægt sé að grípa strax inn í ef vandamál eru í uppsiglingu. Vinstrið vill borg þar sem velferð er réttur, ekki happdrætti. Því borg sem er góð fyrir börnin sín er ekki bara betri borg – hún er réttlátari, sterkari og mannlegri fyrir okkur öll. Veljum Vinstrið og setjum x við A. Höfundur skipar 13. sæti á lista Vinstrisins Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Nei Íslandsbanki ég er ekki 6 ára Kristján Logason Skoðun Hvar mega okkar minnstu bræður borða? Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Lífeyririnn okkar má ekki týnast Sandra B. Franks Skoðun Dregur til tíðinda Hannes Pétursson Skoðun Aldrei fleiri Ljón á Íslandi Selma Rut Þorsteinsdóttir Skoðun Valdatafl og viðskiptapólitík í lagareldi Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Matvælaverð, tollar og heimildavinna Erna Bjarnadóttir Skoðun Börnin fyrst, kerfið svo Inga Sæland Skoðun Sálin tekin úr skólunum Ingibjörg Isaksen Skoðun Borgarlínan og Línuborg Soria Þórður Már Sigfússon Skoðun Skoðun Skoðun Mannréttindi í Reykjavík í hættu Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Hvernig líður fjölskyldunni? Auður Axelsdóttir skrifar Skoðun Heilbrigðisráðherra slær eigið heimsmet Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar Skoðun Borgarlínan og Línuborg Soria Þórður Már Sigfússon skrifar Skoðun Hvaða börn koma fyrst? Lúðvík Júlíusson skrifar Skoðun Lífeyririnn okkar má ekki týnast Sandra B. Franks skrifar Skoðun Aldrei fleiri Ljón á Íslandi Selma Rut Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Mikilvægur áfangi fyrir eldri ökumenn Björn Snæbjörnsson skrifar Skoðun Nei Íslandsbanki ég er ekki 6 ára Kristján Logason skrifar Skoðun Er gervigreind örlög eða stefna? Hanna Kristín Skaftadóttir skrifar Skoðun Menningarsjá og hlutverk hennar Anna Hildur Hildibrandsdóttir ,Erna Kaaber skrifar Skoðun Líffræðileg fjölbreytni á undanþágu? Maren Davíðsdóttir skrifar Skoðun Minna fólk – aðrar þarfir Bozena Raczkowska skrifar Skoðun Fullveldi og almannaheill Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Börnin fyrst, kerfið svo Inga Sæland skrifar Skoðun Hvar mega okkar minnstu bræður borða? Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Núverandi heilbrigðiskerfi er ekki sjálfbært – aukið einkaframtak er hluti af lausninni Sævar Þór Jónsson skrifar Skoðun Valdatafl og viðskiptapólitík í lagareldi Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Sálin tekin úr skólunum Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Matvælaverð, tollar og heimildavinna Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Stefna og innleiðing hennar á óvissutímum Jóhanna Gunnþóra Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hinar myrku hliðar deilds fullveldis: Sýndaráhrif og uppgjöf smáríkis Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Stækkar skrifræðið við inngöngu í ESB? Tölurnar segja annað Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Á úfnum sjó eða lygnum Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Fæðingarorlof á ekki að kosta fólk starfið Árni B. Björnsson,Bjarki Ómarsson skrifar Skoðun Ísland fær martröð (örsaga) Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Er 25% lækkun á matvælum raunhæf með evru? Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Aðflæðisvandinn Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Milli tveggja kosta - Efnahagslegt staðreyndatékk á framtíð Íslands Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fólkið sem þurrkaði út heilbrigðiseftirlitið Pétur Halldórsson skrifar Sjá meira
Hugmyndin um að það þurfi þorp til að ala upp barn er ekki bara fallegt orðatiltæki hún er lifandi leiðarljós fyrir félagshyggjuna og raunar kjarninn í þeirri framtíðarsýn sem Vinstrið stendur fyrir. Hún minnir okkur á að uppeldi er aldrei einkamál fjölskyldu. Börn og unglingar mótast af efnahag, skólanum, hverfinu, frístundum, húsnæðisöryggi og því hvernig samfélagið bregst við þegar hlutirnir ganga ekki upp. Elín – þegar húsnæðismarkaðurinn brýtur niður börn Elín hefur flutt oftar en hún getur talið. Ný íbúð, nýtt hverfi, nýr skóli – aftur og aftur. Með hverjum flutningi missir hún vini, festu og öryggi. Að lokum dregur hún sig í hlé. Þetta er ekki einstaklingsvandi. Þetta er afleiðing af húsnæðisstefnu sem setur markaðinn ofar börnum. Í borg sem virkar sem þorp er húsnæði ekki happdrætti. Það er grunnréttur. Þar hefur barn eins og Elín möguleika á að festa rætur, byggja tengsl og verða hluti af samfélagi. Það er pólitísk ákvörðun hvort við leyfum rótleysi að grafa undan börnum – eða hvort við tryggjum þeim stöðugleika. Piotr – þegar tungumálið verður ósýnileg hindrun Piotr kemur til Reykjavíkur fullur vonar en stendur fljótt frammi fyrir múr – tungumálinu. Hann vill taka þátt en skortir verkfærin. Í veikburða kerfi verður hann jaðarsettur. Í sterku þorpi er brugðist við með markvissum tungumálastuðningi, skólum sem hafa svigrúm til að mæta fjölbreytileika og frístundum sem tengja börn saman. Þetta snýst ekki bara um Piotr. Þetta snýst um hvaða samfélag við kjósum að vera: samfélag sem útilokar – eða samfélag sem tekur utan um fólk. Jónas – þegar kerfin tala ekki saman Jónas býr í stóru húsi. Utan frá séð er allt í lagi. En bak við luktar dyr glímir hann við geðrænan vanda sem hefur þróast yfir í vímuefnaneyslu. Fjölskyldan er að bugast – og yngri bróðir hans lifir í stöðugum kvíða. Í borg sem hugsar eins og þorp er þetta ekki einkamál. Þar vinna skóli, heilbrigðisþjónusta og félagsþjónusta saman. Þar er gripið inn í snemma, ekki þegar allt er komið í óefni. En það gerist ekki af sjálfu sér. Það krefst pólitískrar forgangsröðunar. Það krefst þess að við veljum að fjárfesta í geðheilbrigði barna frekar en að bregðast við afleiðingunum. Borg sem grípur – eða borg sem horfir á Sögur Elínar, Piotrs og Jónasar, eru ekki undantekningar. Þær eru spegilmynd af kerfi sem er of sundrað, of seint og of oft ósýnilegt þegar mest á reynir. Við getum haldið áfram á sömu braut:– þar sem börn falla milli kerfa– þar sem húsnæði er ótryggt– þar sem stuðningur kemur of seint En við getum valið að breyta um stefnu. Um hvað kjósum við 16 maí. Vinstrið býður upp á skýra stefnu: Vinstrið vill að heimili séu mannréttindi ekki markaðsvara. Vinstrið vill skapa samfélag sem stendur markvisst við nýja íbúa Reykjavíkur. Vinstrið vill styrkja frístundastarf barna og unglinga þar sem hægt sé að grípa strax inn í ef vandamál eru í uppsiglingu. Vinstrið vill borg þar sem velferð er réttur, ekki happdrætti. Því borg sem er góð fyrir börnin sín er ekki bara betri borg – hún er réttlátari, sterkari og mannlegri fyrir okkur öll. Veljum Vinstrið og setjum x við A. Höfundur skipar 13. sæti á lista Vinstrisins Reykjavík.
Skoðun Núverandi heilbrigðiskerfi er ekki sjálfbært – aukið einkaframtak er hluti af lausninni Sævar Þór Jónsson skrifar
Skoðun Hinar myrku hliðar deilds fullveldis: Sýndaráhrif og uppgjöf smáríkis Eggert Sigurbergsson skrifar
Skoðun Milli tveggja kosta - Efnahagslegt staðreyndatékk á framtíð Íslands Sigurður Sigurðsson skrifar