Stöðnun? Tölum um staðreyndir Bjarni Halldór Janusson skrifar 29. apríl 2026 18:33 Að undanförnu hafa ákveðnir frambjóðendur haldið því fram að Reykjanesbær hafi setið eftir og að hér ríki stöðnun. Sú mynd stenst hins vegar illa þegar horft er til þróunar síðustu ára. Reykjanesbær hefur vaxið hratt og íbúum fjölgað um nær þúsund á ári, eða um 60% síðasta áratuginn. Þessi vöxtur hefur kallað á umfangsmikla uppbyggingu í innviðum og þjónustu, sem hefur á sama tíma mótað ný og lifandi hverfi í bæjarfélaginu. Byggð hefur verið glæsileg íþróttaaðstaða í Innri-Njarðvík, nýr skóli sem telst meðal þeirra glæsilegustu á landinu, öflugt bókasafn og vinsæl sundlaug sem nýtist samfélaginu daglega. Stórsókn hefur verið gerð í leikskólamálum með byggingu þriggja nýrra leikskóla og innritun barna hafin við 18 mánaða aldur. Þetta endurspeglar raunverulegan vöxt samfélagsins og er þó aðeins brot af því sem hefur verið gert. Allt þetta hefur verið gert á traustum grunni. Jafnvægi hefur náðst í rekstri og sveitarfélagið hefur skilað góðum afgangi ár eftir ár síðasta áratuginn, að jafnaði um einn til tvo milljarða á ári. Staðan er enn sterkari þegar horft er til samstæðunnar. Hún hefur aldrei verið jafn vel rekin og skuldahlutfallið er nú það lægsta frá aldamótum, sem það hefur verið allt kjörtímabilið. Skuldaviðmið er í kringum 100% og því vel undir lögbundnu 150% hámarki og skuldahlutfall hefur lækkað hratt frá árinu 2014. Skuldahlutfall samstæðu hefur farið úr um 250% niður í 140% og skuldahlutfall bæjarsjóðs er nú í kringum 120% samkvæmt síðasta ársreikningi. Það er ekki mynd af stöðnun heldur ábyrgri fjármálastjórn. Þetta hefur ekki gerst í tómarúmi. Á undanförnum árum hafa bæði ytri áföll og óvenjulegar aðstæður haft áhrif á samfélagið og starfsemi sveitarfélagsins, þar á meðal veirufaraldur, eldsumbrot og erfið staða í flugi. Þrátt fyrir það hefur tekist að halda rekstri sterkum og halda áfram umfangsmikilli uppbyggingu á sama tíma. Það að sveitarfélag standi í slíku álagi og haldi samt áfram með þessum hætti segir meira en óljósar fullyrðingar um stöðnun. Það vekur jafnframt athygli að þessir atburðir eru oft nefndir til að réttlæta hallarekstur fyrri ríkisstjórnar, en liðsmenn hennar viðurkenna þó ekki sömu áföll sem raunverulega áskorun fyrir sveitarfélag sem stóð í eldlínunni. Þar liggur ákveðin mótsögn. Þetta þýðir ekki að allt sé fullkomið eða að engu megi breyta í bænum. Þvert á móti. Það eru alltaf verkefni fram undan, nýjar áskoranir og svigrúm til umbóta. En ábyrg og heiðarleg umræða verður að byggja á staðreyndum og staðreyndir breytast ekki eftir flokkslitum. Einn plús einn er alltaf tveir. Við getum verið ósammála um áherslur og leiðir, en mat á stöðu sveitarfélagsins verður að byggja á raunverulegum gögnum og heildarmynd. Reykjanesbær hefur vaxið hratt, byggt upp sterka innviði og haldið fjárhagslegum aga á sama tíma. Það er sú mynd sem þarf að horfa til þegar framtíðin er mótuð. Höfundur er stjórnmálafræðingur og frambjóðandi á lista Samfylkingarinnar í Reykjanesbæ. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Bjarni Halldór Janusson Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Saklaus uns Diljá ákveður annað Íris Erlingsdóttir Skoðun Hvar eru gögnin að baki ákvörðuninni? Gréta María Grétarsdóttir Skoðun SÁÁ í uppnámi – Mín sýn sem aðstandandi Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir Skoðun Er einkavæðingin hættulegri en gervigreindin? Kristján Logason Skoðun Þegar kjarabarátta kennara bitnar á börnunum Sigvaldi Egill Lárusson Skoðun Til varnar tjáningarfrelsi Hallmundur Albertsson Skoðun „Samningsfrelsi“ braskara eða leigubremsa? Jón Ferdínand Estherarson Skoðun Af hverju er efnahagur Íslands veikur? – Hvað getum við lært af Dönum? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Þegar kerfið verður hluti af vandanum Arna Hrönn Aradóttir ,Sigríður Arndís Jóhannsdóttir Skoðun Styrkleikar barna og ungmenna – grunnur að betri líðan og námsárangri Steinn Jóhannsson Skoðun Skoðun Skoðun Styrkleikar barna og ungmenna – grunnur að betri líðan og námsárangri Steinn Jóhannsson skrifar Skoðun Hvar eru gögnin að baki ákvörðuninni? Gréta María Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er einkavæðingin hættulegri en gervigreindin? Kristján Logason skrifar Skoðun Saklaus uns Diljá ákveður annað Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Sameining lögregluumdæma – Tækifæri fyrir Búðardal Guðbrandur Tumi Gíslason skrifar Skoðun „Samningsfrelsi“ braskara eða leigubremsa? Jón Ferdínand Estherarson skrifar Skoðun Einkunnakerfi í öngstræti Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Ekki einu sinni Margrét Einarsdóttir getur fullyrt það Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Ég gerði tilraun til lýðræðislegrar uppreisnar í VG Hlynur Már Ragnheiðarson skrifar Skoðun Til varnar tjáningarfrelsi Hallmundur Albertsson skrifar Skoðun Hefur þú áhuga á námsárangri og líðan barna í Garðabæ? Almar Guðmundsson,Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Við getum í rauninni ekki tapað Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun SÁÁ í uppnámi – Mín sýn sem aðstandandi Harpa Hildiberg Böðvarsdóttir skrifar Skoðun Skaðaminnkun í sautján ár – og þörfin enn mikil Sóley Kristín Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Verður Grensásvegur hjarta tónlistar í Reykjavík? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Þegar kerfið verður hluti af vandanum Arna Hrönn Aradóttir ,Sigríður Arndís Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Aðför að ferðaþjónustunni Helgi Kjartansson skrifar Skoðun Farsæld barna verður ekki tryggð án fjármagns Jóhanna Erla Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Endurhæfum Reykjalund - Þakkir frá stjórn Hollvina Reykjalundar Júlíus Þór Jónsson,Bárður H. Tryggvason,Erna Arnardóttir,Kolbrún Þorsteinsdóttir,Örn Kjærnested skrifar Skoðun Af hverju er efnahagur Íslands veikur? – Hvað getum við lært af Dönum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Þegar kjarabarátta kennara bitnar á börnunum Sigvaldi Egill Lárusson skrifar Skoðun Reykjavík beygir af Brynhildur Bolladóttir skrifar Skoðun Einkunnaskalinn 1–10 sem byrjar á 4 Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fimm óskir á afmælisdaginn Anna Margrét Hrólfsdóttir skrifar Skoðun Seljum ekki Landsvirkjun meðan við getum ráðið því sjálf Júlíus Valsson skrifar Skoðun Umhverfi byggt af umhyggju Helga Guðrún Vilmundardóttir,Sigríður Maack,Jóhanna Höeg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hvenær ætti gjafakort að renna út? Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Góð lífskjör og öflugt atvinnulíf í Fjarðabyggð Haraldur Líndal Haraldsson skrifar Skoðun Uppbyggingarsjóður: Oft fyrsta já-ið sem kemur góðum hugmyndum af stað Díana Jóhannsdóttir,Örlygur Hnefill Örlygsson skrifar Skoðun Þakkir til kennara frá ráðherra Inga Sæland skrifar Sjá meira
Að undanförnu hafa ákveðnir frambjóðendur haldið því fram að Reykjanesbær hafi setið eftir og að hér ríki stöðnun. Sú mynd stenst hins vegar illa þegar horft er til þróunar síðustu ára. Reykjanesbær hefur vaxið hratt og íbúum fjölgað um nær þúsund á ári, eða um 60% síðasta áratuginn. Þessi vöxtur hefur kallað á umfangsmikla uppbyggingu í innviðum og þjónustu, sem hefur á sama tíma mótað ný og lifandi hverfi í bæjarfélaginu. Byggð hefur verið glæsileg íþróttaaðstaða í Innri-Njarðvík, nýr skóli sem telst meðal þeirra glæsilegustu á landinu, öflugt bókasafn og vinsæl sundlaug sem nýtist samfélaginu daglega. Stórsókn hefur verið gerð í leikskólamálum með byggingu þriggja nýrra leikskóla og innritun barna hafin við 18 mánaða aldur. Þetta endurspeglar raunverulegan vöxt samfélagsins og er þó aðeins brot af því sem hefur verið gert. Allt þetta hefur verið gert á traustum grunni. Jafnvægi hefur náðst í rekstri og sveitarfélagið hefur skilað góðum afgangi ár eftir ár síðasta áratuginn, að jafnaði um einn til tvo milljarða á ári. Staðan er enn sterkari þegar horft er til samstæðunnar. Hún hefur aldrei verið jafn vel rekin og skuldahlutfallið er nú það lægsta frá aldamótum, sem það hefur verið allt kjörtímabilið. Skuldaviðmið er í kringum 100% og því vel undir lögbundnu 150% hámarki og skuldahlutfall hefur lækkað hratt frá árinu 2014. Skuldahlutfall samstæðu hefur farið úr um 250% niður í 140% og skuldahlutfall bæjarsjóðs er nú í kringum 120% samkvæmt síðasta ársreikningi. Það er ekki mynd af stöðnun heldur ábyrgri fjármálastjórn. Þetta hefur ekki gerst í tómarúmi. Á undanförnum árum hafa bæði ytri áföll og óvenjulegar aðstæður haft áhrif á samfélagið og starfsemi sveitarfélagsins, þar á meðal veirufaraldur, eldsumbrot og erfið staða í flugi. Þrátt fyrir það hefur tekist að halda rekstri sterkum og halda áfram umfangsmikilli uppbyggingu á sama tíma. Það að sveitarfélag standi í slíku álagi og haldi samt áfram með þessum hætti segir meira en óljósar fullyrðingar um stöðnun. Það vekur jafnframt athygli að þessir atburðir eru oft nefndir til að réttlæta hallarekstur fyrri ríkisstjórnar, en liðsmenn hennar viðurkenna þó ekki sömu áföll sem raunverulega áskorun fyrir sveitarfélag sem stóð í eldlínunni. Þar liggur ákveðin mótsögn. Þetta þýðir ekki að allt sé fullkomið eða að engu megi breyta í bænum. Þvert á móti. Það eru alltaf verkefni fram undan, nýjar áskoranir og svigrúm til umbóta. En ábyrg og heiðarleg umræða verður að byggja á staðreyndum og staðreyndir breytast ekki eftir flokkslitum. Einn plús einn er alltaf tveir. Við getum verið ósammála um áherslur og leiðir, en mat á stöðu sveitarfélagsins verður að byggja á raunverulegum gögnum og heildarmynd. Reykjanesbær hefur vaxið hratt, byggt upp sterka innviði og haldið fjárhagslegum aga á sama tíma. Það er sú mynd sem þarf að horfa til þegar framtíðin er mótuð. Höfundur er stjórnmálafræðingur og frambjóðandi á lista Samfylkingarinnar í Reykjanesbæ.
Af hverju er efnahagur Íslands veikur? – Hvað getum við lært af Dönum? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Skoðun Styrkleikar barna og ungmenna – grunnur að betri líðan og námsárangri Steinn Jóhannsson skrifar
Skoðun Hefur þú áhuga á námsárangri og líðan barna í Garðabæ? Almar Guðmundsson,Margrét Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Þegar kerfið verður hluti af vandanum Arna Hrönn Aradóttir ,Sigríður Arndís Jóhannsdóttir skrifar
Skoðun Endurhæfum Reykjalund - Þakkir frá stjórn Hollvina Reykjalundar Júlíus Þór Jónsson,Bárður H. Tryggvason,Erna Arnardóttir,Kolbrún Þorsteinsdóttir,Örn Kjærnested skrifar
Skoðun Af hverju er efnahagur Íslands veikur? – Hvað getum við lært af Dönum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Umhverfi byggt af umhyggju Helga Guðrún Vilmundardóttir,Sigríður Maack,Jóhanna Höeg Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Uppbyggingarsjóður: Oft fyrsta já-ið sem kemur góðum hugmyndum af stað Díana Jóhannsdóttir,Örlygur Hnefill Örlygsson skrifar
Af hverju er efnahagur Íslands veikur? – Hvað getum við lært af Dönum? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun