30 ára aðlögun án áhrifa Ingólfur Sverrisson skrifar 18. apríl 2026 14:32 Nýjasta blótsyrði í pólitískri umræðu hér á landi er „aðlögun.” Andstæðingar þess að ræða hugsanlega fulla aðild að ESB segja að slík umræða sé ekkert annað en aðlögun að fullri þátttöku að umræddum samtökum sem þeir telja hættulegt fyrir sjálfstæði þjóðarinnar og jafnvel tilvist. Allt verði af okkur tekið þar á meðal gjöful fiskimið og orkulindir auk mannvirkja þeim tengdum. Yfir okkur dynji móðuharðindi af mannavöldum eins og sagt var þegar við samþykktum að vera með í EES-samstarfinu. Sú ákvörðun hefur þó reynst þjóðinni ákaflega farsæl og allar hrakspár reynst yfirgengilegar ýkur og alveg upp í hreint bull. Og nú er sami steinninn klappaður af ákafa; stórhættulegt svo mikið sem að ræða fulla aðild að ESB og geta nýtt þá kosti sem því muni fylgja. Nei, halda áfram eins og síðustu 30 árin að taka við reglum og fyrirmælum frá ESB og aðlaga sig að þeim án þess að koma nærri umfjöllun þeirra og mótun. Þess í stað hamrað á því að við séum svo lítil og vesæl og því verði ekki hlustað á okkur við ESB-borðið. Þá er nú betra að halda áfram eins og síðustu 30 árin að aðlaga sig að reglum sem við höfum ekkert komið nálægt að búa til vegna þess að minnimáttarkenndin þarf að fá sitt svigrúm! Þetta er nú allt sjálfstæði þessa góða fólks en útiboruhátturinn leiddur til öndvegis og þrástagast á því að við séum svo aum enda þótt oft hafi sannast að smáþjóðir hafa náð sterkri stöðu í einstaka málaflokkum í sambandinu ef þau undirbúa málflutning sinn vel og fylgja honum eftir af festu. Þegar fjallað er um meginviðfangsefni í sjávarútvegsmálum í viðræðum um hugsanlega aðild að ESB er eðlilegt að leggja ríka áherslu á að við höldum áfram fullum og óskoruðum yfirráðum yfir fiskiveiðum innan 200 mílna. Þar skiptir reglan um hlutfallslegan stöðugleika (relative stability) miklu máli fyrir okkur enda tryggir hún að þeir sem hafa veitt á tilteknum hafsvæðum geti haldið því áfram í friði og fari eftir viðurkenndum reglum sem stjórnkerfi ESB (The Common Fisheries Policy) hefur haft umsjón með undanfarin ár – bæði fyrir Ísland og ESB-ríkin. Hvernig það getur talist hættulegt fyrir Ísland að láta á þetta reyna með samningaviðræðum er næsta óskiljanlegt því ekki er verið að voga nokkrum hlut eða að taka nokkra áhættu. Nú síðast staðfesti Costas Kadis sjávarútvegsstjóri ESB að þess væru fjölmörg dæmi í fyrri samningaviðræðum að tekið hefði verið tillit til sérkenna umsóknarríkja. Ótti okkar Íslendinga og útiboruháttur má ekki vera svo yfirþyrmandi að ekki sé óhætt að tala við slíka menn. Í minni sveit var talið næsta vonlaust að ná nokkru fram ef fólk þyrði ekki að opna munninn en loka sig þess í stað inni fyrir hræðslu sakir eins og litlir hérar.Sú þjóð sem ekki treystir sér til að tala við aðrar getur tæpast kallast sjálfstæð hvað þá fullvalda. Hún er föst í heljargreipum óttans og heldur áfram næstu áratugi að aðlaga sig reglum ESB án þess að hafa áhrif á þær vegna minnimáttarkenndar. Því er ekki nema sjálfsagt að vera jákvæður þegar við verðum spurð að því í þjóðaratkvæðagreiðslu síðar á þessu ári hvort við eigum að halda áfram og ljúka samningaviðræðum við ESB um fulla aðild hins sjálfstæða og fullvalda ríkis Íslands. Eftir það getum við svo vegið og metið hvort fyrirliggjandi samningur við ESB er hagstæður okkur Íslendingum eður ei. Ekki fyrr en þá ættu helstu staðreyndir að liggja fyrir og fólkið í landinu að geta tekið afstöðu til þeirra óttalaust og upplitsdjarft. Eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðaði. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ingólfur Sverrisson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Dregur til tíðinda Hannes Pétursson Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson Skoðun Þegar strákar og menn hætta að svara Steindór Þórarinsson Skoðun Fólkið sem þurrkaði út heilbrigðiseftirlitið Pétur Halldórsson Skoðun Millistjórnendur standa frammi fyrir stærstu breytingu vinnumarkaðarins Gísli Rafn Ólafsson Skoðun Upplýsingaóreiða formanns utanríkismálanefndar Erna Bjarnadóttir Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo Skoðun Sjálfbærni sem drifkraftur verðmætasköpunar Jón Gunnarsson,Sara Júlía Baldvinsdóttir,Helga Margrét Óskarsdóttir,Júlía Huang,Jóhanna Sól Erlendsdóttir,Ólöf Helga Þórmundsdóttir,Alda Marín Jóhannsdóttir,Jóna Rut Vignir,Pétur Melax,Rakel Sara Magnúsdóttir Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Skoðun Skoðun Fólkið sem þurrkaði út heilbrigðiseftirlitið Pétur Halldórsson skrifar Skoðun Sjálfbærni sem drifkraftur verðmætasköpunar Jón Gunnarsson,Sara Júlía Baldvinsdóttir,Helga Margrét Óskarsdóttir,Júlía Huang,Jóhanna Sól Erlendsdóttir,Ólöf Helga Þórmundsdóttir,Alda Marín Jóhannsdóttir,Jóna Rut Vignir,Pétur Melax,Rakel Sara Magnúsdóttir skrifar Skoðun Upplýsingaóreiða formanns utanríkismálanefndar Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Millistjórnendur standa frammi fyrir stærstu breytingu vinnumarkaðarins Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Framtíð menntastofnana á Akureyri varðar okkur öll Berglind Ósk Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Vex Ísland í eina átt? Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Dregur til tíðinda Hannes Pétursson skrifar Skoðun Þegar strákar og menn hætta að svara Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Mikilvægir áfangar í orkumálum Vestfjarða Arna Lára Jónsdóttir skrifar Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar Skoðun Gervigreind í ráðningum - stuðningur eða staðgengill? Helga Jóhanna Oddsdóttir skrifar Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Hraðtíska kallar á aðgerðir Norðurlanda Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Framtíð heilbrigðisþjónustu á Akureyri er í sjónmáli Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Þegar orðaslagurinn stríðir við þjóðarsálina Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Gervigreind er ekki sjálfkrafa góð eða slæm. Hún er alin upp Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson skrifar Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson skrifar Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Sjá meira
Nýjasta blótsyrði í pólitískri umræðu hér á landi er „aðlögun.” Andstæðingar þess að ræða hugsanlega fulla aðild að ESB segja að slík umræða sé ekkert annað en aðlögun að fullri þátttöku að umræddum samtökum sem þeir telja hættulegt fyrir sjálfstæði þjóðarinnar og jafnvel tilvist. Allt verði af okkur tekið þar á meðal gjöful fiskimið og orkulindir auk mannvirkja þeim tengdum. Yfir okkur dynji móðuharðindi af mannavöldum eins og sagt var þegar við samþykktum að vera með í EES-samstarfinu. Sú ákvörðun hefur þó reynst þjóðinni ákaflega farsæl og allar hrakspár reynst yfirgengilegar ýkur og alveg upp í hreint bull. Og nú er sami steinninn klappaður af ákafa; stórhættulegt svo mikið sem að ræða fulla aðild að ESB og geta nýtt þá kosti sem því muni fylgja. Nei, halda áfram eins og síðustu 30 árin að taka við reglum og fyrirmælum frá ESB og aðlaga sig að þeim án þess að koma nærri umfjöllun þeirra og mótun. Þess í stað hamrað á því að við séum svo lítil og vesæl og því verði ekki hlustað á okkur við ESB-borðið. Þá er nú betra að halda áfram eins og síðustu 30 árin að aðlaga sig að reglum sem við höfum ekkert komið nálægt að búa til vegna þess að minnimáttarkenndin þarf að fá sitt svigrúm! Þetta er nú allt sjálfstæði þessa góða fólks en útiboruhátturinn leiddur til öndvegis og þrástagast á því að við séum svo aum enda þótt oft hafi sannast að smáþjóðir hafa náð sterkri stöðu í einstaka málaflokkum í sambandinu ef þau undirbúa málflutning sinn vel og fylgja honum eftir af festu. Þegar fjallað er um meginviðfangsefni í sjávarútvegsmálum í viðræðum um hugsanlega aðild að ESB er eðlilegt að leggja ríka áherslu á að við höldum áfram fullum og óskoruðum yfirráðum yfir fiskiveiðum innan 200 mílna. Þar skiptir reglan um hlutfallslegan stöðugleika (relative stability) miklu máli fyrir okkur enda tryggir hún að þeir sem hafa veitt á tilteknum hafsvæðum geti haldið því áfram í friði og fari eftir viðurkenndum reglum sem stjórnkerfi ESB (The Common Fisheries Policy) hefur haft umsjón með undanfarin ár – bæði fyrir Ísland og ESB-ríkin. Hvernig það getur talist hættulegt fyrir Ísland að láta á þetta reyna með samningaviðræðum er næsta óskiljanlegt því ekki er verið að voga nokkrum hlut eða að taka nokkra áhættu. Nú síðast staðfesti Costas Kadis sjávarútvegsstjóri ESB að þess væru fjölmörg dæmi í fyrri samningaviðræðum að tekið hefði verið tillit til sérkenna umsóknarríkja. Ótti okkar Íslendinga og útiboruháttur má ekki vera svo yfirþyrmandi að ekki sé óhætt að tala við slíka menn. Í minni sveit var talið næsta vonlaust að ná nokkru fram ef fólk þyrði ekki að opna munninn en loka sig þess í stað inni fyrir hræðslu sakir eins og litlir hérar.Sú þjóð sem ekki treystir sér til að tala við aðrar getur tæpast kallast sjálfstæð hvað þá fullvalda. Hún er föst í heljargreipum óttans og heldur áfram næstu áratugi að aðlaga sig reglum ESB án þess að hafa áhrif á þær vegna minnimáttarkenndar. Því er ekki nema sjálfsagt að vera jákvæður þegar við verðum spurð að því í þjóðaratkvæðagreiðslu síðar á þessu ári hvort við eigum að halda áfram og ljúka samningaviðræðum við ESB um fulla aðild hins sjálfstæða og fullvalda ríkis Íslands. Eftir það getum við svo vegið og metið hvort fyrirliggjandi samningur við ESB er hagstæður okkur Íslendingum eður ei. Ekki fyrr en þá ættu helstu staðreyndir að liggja fyrir og fólkið í landinu að geta tekið afstöðu til þeirra óttalaust og upplitsdjarft. Eftirlaunaþegi og fyrrum forstöðumaður samtaka fyrirtækja í málm- og skipaiðaði.
Millistjórnendur standa frammi fyrir stærstu breytingu vinnumarkaðarins Gísli Rafn Ólafsson Skoðun
Sjálfbærni sem drifkraftur verðmætasköpunar Jón Gunnarsson,Sara Júlía Baldvinsdóttir,Helga Margrét Óskarsdóttir,Júlía Huang,Jóhanna Sól Erlendsdóttir,Ólöf Helga Þórmundsdóttir,Alda Marín Jóhannsdóttir,Jóna Rut Vignir,Pétur Melax,Rakel Sara Magnúsdóttir Skoðun
Skoðun Sjálfbærni sem drifkraftur verðmætasköpunar Jón Gunnarsson,Sara Júlía Baldvinsdóttir,Helga Margrét Óskarsdóttir,Júlía Huang,Jóhanna Sól Erlendsdóttir,Ólöf Helga Þórmundsdóttir,Alda Marín Jóhannsdóttir,Jóna Rut Vignir,Pétur Melax,Rakel Sara Magnúsdóttir skrifar
Skoðun Millistjórnendur standa frammi fyrir stærstu breytingu vinnumarkaðarins Gísli Rafn Ólafsson skrifar
Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar
Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar
Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar
Millistjórnendur standa frammi fyrir stærstu breytingu vinnumarkaðarins Gísli Rafn Ólafsson Skoðun
Sjálfbærni sem drifkraftur verðmætasköpunar Jón Gunnarsson,Sara Júlía Baldvinsdóttir,Helga Margrét Óskarsdóttir,Júlía Huang,Jóhanna Sól Erlendsdóttir,Ólöf Helga Þórmundsdóttir,Alda Marín Jóhannsdóttir,Jóna Rut Vignir,Pétur Melax,Rakel Sara Magnúsdóttir Skoðun