Safnstjórinn segir þessa flug­vél merkasta gripinn

Í kvöldfréttum Sýnar og þætti Flugþjóðarinnar um litlu flugfélögin vekur Hörður Guðmundsson athygli okkar á þætti lítillar einshreyfils stélhjólsvélar í flugsögu Íslands, Cessna 180, en hann byrjaði með slíka vél hjá Flugfélaginu Erni á Ísafirði árið 1970.

„Þessar vélar brutu blað í íslenskri flugsögu á þeim tíma þegar notkun sjóflugvéla er að minnka. Þá eru þessar vélar að koma inn og það verða fleiri og fleiri litlir lendingarstaðir hringinn í kringum landið,“ segir Hörður en hér má sjá sjö mínútna upphafskafla þáttarins:

Þegar við spyrjum safnstjóra Flugsafns Íslands, Steinunni Maríu Sveinsdóttur, hvern hún telji merkasta dýrgrip safnsins, þá nefnir hún TF-HIS, Cessnu 180, sjúkraflugvél Björns Pálssonar.

„TF-HIS stendur fyrir svo margt í íslenskri flugsögu. Þannig að ef ég ætti að velja svona einn, ef þú myndir snúa upp á höndina á mér, þá myndi ég segja TF-HIS.“

„Þessi flugvél er notuð til þess að bjarga fólki í neyð á þeirra erfiðustu stundum. Þegar Björn Pálsson sjúkraflugmaður fer á henni út um allt land, og meðal annars til Grænlands líka, til þess að sækja fólk. Þá er þessi flugvél komin til bjargar,“ segir Steinunn en hér má sjá tveggja mínútna frétt Sýnar:

Hún segir Björn Pálsson hafa keypt flugvélina árið 1953 í samvinnu við Slysavarnafélag Íslands. Konur í Slysavarnafélaginu hafi safnað fé og bakað kökur fyrir kaupverðinu. Hið íslenska steinolíufélag hafi styrkt kaupin og fengið stafina TF-HIS á vélina. 

TF-HIS varð einnig til þess að flugvöllum fjölgaði mjög. Þeir Agnar Kofoed-Hansen flugmálastjóri og Björn fóru á henni um landið til að leita uppi lendingarstaði því allar sveitir vildu eiga möguleika á sjúkraflugi.

„Björn Pálsson, hinn þekkti sjúkraflugmaður, var einna fyrstur með svona vél. Tryggvi Helgason á Akureyri, eða bróðir Tryggva, hann sem fórst í Vaðlaheiði, þeir lögðu svona brautina og fóru vítt og breitt um landið og mældu út litla staði til að lenda á,“ segir Hörður.

Og það var samskonar vél sem Kolbeinn Ingi Arason flaug þegar hann hóf störf hjá Flugfélagi Austurlands á Egilsstöðum árið 1975.

„Þetta var yndisleg flugvél og hún var mjög góð náttúrulega í þessu skaki, hún er öflug vél. Þetta er ein af fáum vélum sem eru komnar af teikniborðum þannig að þær geta borið jafnþyngd sína innvortis eins og þær eru þungar,“ segir Kolbeinn.

„Þetta er alveg frábært flugtæki. Ég held að það hafi ekkert í sjálfu sér tekið þessu fram, flugeðlisfræðilega séð,“ segir Hörður.

„Þetta er fínn vængur á þessari flugvél og passar svo vel við þessar aðstæður sem við erum með,“ segir Ómar Ólafsson flugstjóri sem flaug TF-HIS þegar hann vann hjá Birni Pálssyni.

„Cessna 180 var meira að segja notuð í áætlunarflugi þótt hún tæki ekki nema þrjá farþega,“ segir Hörður.

„Þessi getur tekið sex,“ segir Kolbeinn framan við Cessnu 185, sem er öflugri. „Og þessi bar mjög vel sex farþega með öllum farangri.“

Áskrifendur geta séð alla þætti Flugþjóðarinnar í heild á streymisveitunni Sýn+.

Hér má sjá kynningarstiklu þriðju seríu Flugþjóðarinnar: