Segir áhyggju­efni að ESB hafi platað Ís­lendinga í tíu ár

Guðlaugur Þór og Dagbjört rökræddu Evrópumálin á Sprengisandi á Bylgjunni í morgun í ljósi fregna af fyrirhuguðum tollum Evrópusambandsins meðal annars á EES-ríki eins og Ísland og Noreg.

Meðal þess sem kom fram í máli Guðlaugs Þórs var að orðræða ríkisstjórnarinnar um kosti þess að ganga í Evrópusambandið vegna öryggis- og varnarmála stæðist engan veginn.

„Ég lagði gríðarlega áherslu á það og tókst mjög vel til að auka öryggis- og varnarmálin í minni tíð sem utanríkisráðherra. Hér voru stærstu heræfingar, og stærstu herframkvæmdir sem hafa verið hér nokkurn tímann, en það var mjög lítill áhugi á því. Núna skilur fólk af hverju við gerðum þetta og hversu mikilvægt þetta er.“

„Allt þetta sem við gerðum hefur ekkert með Evrópusambandið að gera. Grunnurinn að okkar vörnum er tvíhliða varnarsamningur við Bandaríkin og aðild að Nato,“ sagði Guðlaugur Þór.

Þá væri það einnig ótækt að þingmenn og þjóðin hefðu borist fregnir af fyrirhuguðum tollum í gegnum norska fjölmiðla, og þeir hafi ekkert verið ræddir á fundi utanríkismálanefndar á mánudaginn.

Evrópusambandið brjóti gegn EES-samningnum

Þá sagði Guðlaugur það áhyggjuefni að Evrópusambandið væri með það til skoðunar að brjóta gegn EES-samningnum með fyrirhuguðum tollum, og einnig væri það áhyggjuefni að ESB stigi fram og segi umsókn Íslands gilda.

„Evrópusambandið kemur og segir: Við plötuðum ykkur í tíu ár, og þið eruð með aðildarumsókn í gildi. Við höfum ekki sagt einum ráðherra frá þessu í tíu ár, fyrr en það kemur ráðherra sem er okkur þóknanlegur.“

„Þetta er það sem ég hef áhyggjur af.“

Þá sagði Guðlaugur að þegar menn væru of uppteknir af því að ganga í Evrópusambandið væri hætta á því að fólk missi sjónar á aðalatriðunum varðandi hagsmunagæslu Íslands gagnvart ESB.

Þétt samtal í gangi við fulltrúa ESB

Dagbjört Hákonardóttir segir að samkvæmt þeim upplýsingum sem hún hefur hafi verið þétt samtal í gangi við fullrúa Evrópusambandsins síðan í desember, þegar málið kom á borð ráðuneytisins.

„Hér er um að ræða mjög mikilvægt hráefni fyrir sambandið, og það eru auðvitað ekki okkar vörur sem eru að þrýsta niður verði á þessum markaði, þetta er mikilvægur varningur fyrir evrópska virðiskeðju.“

„Það hefur aldrei reynt meira á diplómasíuna en núna. Oft hefur verið mikilvægt að halda samtalinu virku og gangandi, en þegar svona kemur upp þá auðvitað verður maður að bregðast hratt við.“

Stjórnvöld eru þá að reyna vinda ofan af þessu?

„Við getum auðvitað sett það þannig upp að hérna sé í raun að hefjast ákveðinn andmælaréttur af hálfu Íslands og Noregs.“

„Hér er auðvitað gjörbreytt staða í tollamálum á heimsvísu. Það er auðvitað slæmt þegar innri markaðurinn er ekki að fúnkera eins og hann á að fúnkera, að mati íslenskra stjórnvalda að hér beri að virða fjórfrelsið meðal annars varðandi þetta, þessar hrávörur,“ segir Dagbjört.

„Það er bara hreinlega verið að reyna á íslensk stjórnvöld og norsk, að sýna fram á það hvers vegna tollar eiga að haldast óbreyttir í þeirri gjörbreyttu stöðu sem ríkir núna.“

Hægt er að hlusta á samtalið í heild sinni í spilaranum hér að ofan.