Ör­fáar raddir nýti sér Kveik sem vopn gegn skátum

Þetta segir Harpa Ósk Valgeirsdóttir skátahöfðingi í samtali við Vísi um yfirvofandi umfjöllun RÚV í fréttaskýringarþættinum Kveikur sem hún segir ekki eiga við rök að styðjast. Að mati Hörpu voru ýmis atriði dregin upp í viðtali hennar við Kveik sem voru gerð sem tortryggilegust þó að ekkert tortryggilegt hafi verið á seyði að hennar sögn. 

Gildishlaðnar spurningar án sannmælis

Stjórn Bandalags íslenskra skáta (BÍS) samþykkti ályktun um málið í gær sem var birt í dag. Þar segir að á mánudaginn hafi Harpa verið boðuð í viðtal við Kveik og að þar hafi verið bornar upp gildishlaðnar spurningar sem bentu til þess að BÍS myndu ekki njóta sannmælis í umfjölluninni. Ákvað stjórnin því að bregðast við til að segja frá hlið BÍS í viðtalsefninu.

„Skátahöfðingi var boðaður til viðtals Kveiks á þeim forsendum að ræða ætti upplifun þátttakenda á alheimsmóti skáta í Suður-Kóreu sumarið 2023 auk þess að fara yfir athugasemdir frá foreldrum,“ segir í ályktuninni en síðan er rakin saga mótsins þar sem aðstæður voru óásættanlegar en að auki gekk hitabylgja yfir sem fylgdi fellibylur sem varð til þess að mótið var rýmt. 

Í ályktuninni segir að það hafi verið ljóst af eðli spurninga að kasta ætti rýrð á heilindi skátahöfðingja. Harpa var á þeim tíma sem mótið fór fram í launaðri stöðu framkvæmdastjóra tímabundið en hún var þann mánuð að sinna aðlögun nýráðins framkvæmdastjóra. 

Í viðtali Kveiks á hún að hafa verið þráspurð um laun sín og um nákvæma verkefnastöðu þeirra sjö starfsmanna skátamiðstöðvarinnar sem komu að umsjón ferðarinnar. Undirbúningur ferðarinnar stóð yfir í tvö ár. Í ályktuninni er áréttað að skátahöfðingi og framkvæmdastjóri hafi stýrt umfangsmiklu viðbragði hér á landi til að tryggja öryggi þeirra 140 barna og ungmenna sem voru í ferðinni.

„Það var ljóst af stefnu viðtalsins að fréttafólk Kveiks hafði að engu eða takmörkuðu leyti kynnt sér þau gögn sem þeim var afhent fyrir viðtalið og komu þau aldrei til tals. Í viðtalinu var ítrekað vitnað í þá skoðun fararstjórnar ferðarinnar að umsýslukostnaður skrifstofu vegna ferðarinnar hafi verið óeðlilegur.“

Hafna alfarið ásökunum og harma umfjöllun

Stjórn BÍS og félagsforingjar hafna alfarið þeim staðhæfingum fararstjórnar og áréttar að í reglugerð um utanferðir skáta sé kveðið skýrt á um að umsýslukostnað skrifstofu skuli skrá á ferðir á vegum BÍS. Samþykkt fjárhagsáætlun ferðarinnar hafi jafnframt tekið mið af umræddum kostnaði. 

Jafnframt er ítrekað að það hafi verið boðað til sérstaks félagsforingjafundar svo að félögin gætu skoðað öll gögn vegna málsins. Ályktun þess fundar hafi verið skýr, engar heimildir hafi verið til endurgreiðslu vegna ferðarinnar og kostnaðurinn rétt skráður á ferðina.

„Ljóst er að ekki var allt eins og best verður á kosið á mótsstað í Suður Kóreu sumarið 2023. Aðstæður á mótssvæðinu voru óboðlegar og reyndu mjög á. Af hálfu BÍS var allt kapp lagt á að veita þeim börnum og ungmennum sem í ferðinni voru stuðning að heiman á meðan á ferðinni stóð. Var talin þörf á að stíga inn í þessar erfiðu aðstæður m.a. með því að fulltrúi BÍS var sendur á staðinn. Jafnframt hefur verið reynt að styðja þau sem þurftu stuðning eftir að heim var komið.“

BÍS harmar það að mál sem hafði áður fengið eðlilegan farveg innan skátahreyfingarinnar sé nú komið í umfjöllun fjölmiðla. 

Sökuð um misferli um leið og kveikt var á myndavélum

 Harpa segir í samtali við Vísi að þau hjá skátunum hafi unnið mikið með foreldrum síðasta vetur enda var fólk svekkt og mótið erfitt. Hún hafði samþykkt viðtalið á þeim forsendum að ræða óánægju foreldra og ferðina til Suður Kóreu almennt.

„Um leið og það var kveikt á myndavélunum var farið strax í það að reyna saka mig um eitthvað misferli um fjármunina sem kom mér á óvart. Við höfum verið mjög opin með okkar uppgjör og allir foreldrar hafa fengið það í hendur. Síðan kom mjög sterklega í ljós að hún vitnaði ekkert í foreldrana.

Það var ljóst að þetta kom frá einhverjum einstakling innan fararstjórnarinnar sem var ekki mjög ánægður með, ég veit ekki hvað.“

Látið líta út eins og þau væru að búa til tíma

Hún segir fréttamann Kveik hafa vitnað beint í umræddan einstakling úr fararstjórninni sem hafi brugðist trausti BÍS. 

„Þetta snerist í fyrsta lagi um það að þeim fannst ekki réttlætanlegt að þjónustugjald væri innheimt fyrir ferðina sem er gert í öllum ferðum. Við erum með skrifstofu sem sinnir bæði mótum og ferðum og það eru forsendur þess að við getum haldið úti skrifstofu að fólk fái laun og þar af leiðandi er þjónustugjald.

Það átti að líta mjög illa út. Það var mikið spurt um nákvæmlega hvað þessi manneskja var að vinna og hvað hin væri að vinna. Það var verið að láta það líta út eins og við værum að búa til þessa tíma sem er algjör frásinna.“

Höfnuðu fundarboði

Harpa furðar sig á því að það hafi jafnframt verið reynt að gera það tortryggilegt að hún hafi verið á launum á þessum tíma.

„Ég er náttúrulega skátahöfðingi sem er formannsstaða en var  að brúa bilið á milli framkvæmdastjóra. Ég var á launum þetta sumar í aðlögun því þetta er flókinn rekstur og það er ekki hægt að skilja skrifstofuna eftir án stefnu.“

Hún segir BÍS standa þétt saman og að þau ætli ekki að láta þetta á sig fá. Hún tekur fram að þau hafi boðist til að taka samtal við þá fáu sem voru óánægðir áður en þeir töluðu við Kveik. Þeir hafi þó ekki þegið fundarboð.