Sjókvíar byggingarleyfisskyldar og starfsemin sé því ólögleg Magnús Jochum Pálsson skrifar 15. febrúar 2024 19:13 Lögfræðingurinn Katrín Oddsdóttir segir að í ljósi nýjustu frétta um að sjókvíar teljist mannvirki þurfi að stöðva starfsemi fyrirtækja þar til búið sé að afla tilskilinna leyfa. Vísir/Arnar/Einar Frá og með deginum í dag verður gerð krafa um byggingarleyfi vegna sjókvía þar sem þau teljast mannvirki samkvæmt lögum. Lögfræðingur segir að stöðva þurfi starfsemi sjókvíaeldisfyrirtækja þar til búið sé að afla tilskilinna leyfa. Samfélagið hafi stórtapað á því að lögin hafi ekki verið virkjuð fyrr. Þann 13. febrúar tilkynnti Húsnæðis- og mannvirkjastofnun um breytta stjórnsýsluframkvæmd vegna veitingar byggingarleyfa fyrir sjókvíar. Stofnunin hafi haft til skoðunar að hvaða marki sjókvíar séu byggingarleyfisskyld mannvirki og hvernig framkvæmd við leyfisveitingu hins opinbera hafi verið háttað með tilliti til þessa. Það sé mat stofnunarinnar að sjókvíar sem hafi fasta staðsetningu séu byggingarleyfisskyld mannvirki samkvæmt lögum. Þrátt fyrir það hafi rekstrar- og starfsleyfi verið veitt fyrir fiskeldi í sjókvíum þó byggingarleyfis hefði ekki verið aflað. Stofnunin hafi unnið að útfærslu ferla við leyfisveitingu vegna umsókna um byggingarleyfi fyrir sjókvíar þar sem um er að ræða óhefðbundin mannvirki út frá kröfum í mannvirkjalögum og byggingarreglugerð. Einnig vinnur stofnunin að samantekt upplýsinga um sjókvíar sem sett hafi verið niður án þess að byggingarleyfis hafi verið aflað fyrir þær. Í framhaldinu verði tekin ákvörðun um málsmeðferð og niðurstaða kynnt opinberlega þegar hún liggi fyrir. Stöðva þurfi starfsemina þar til búið sé að afla leyfa Lögfræðingurinn Katrín Oddsdóttir vakti athygli á tilkynningu HMS í færslu á Facebook í dag og sagðist hafa potast í stofnuninni undanfarin ár til að ræsa út skilning þeirra á sjókvíunum. Það sé stórfrétt að lög um mannvirki eigi við um kvíarnar þó það væri skýrt samkvæmt lögum. Katrín Oddsdóttir mun funda með hópi fólks með Húsnæðis- og mannvirkjastofnun á mánudag um málið. Í ljósi þessara frétta segir hún að sækja hefði átt um byggingarleyfi fyrir allar sjókvíar á landinu. „Það hefur ekki verið gert og því eru þessar kvíar ólögmæt mannvirki að mínu mati,“ skrifar hún í færslunni. Hún segir ekki nóg að breyta stjórnsýsluframkvæmdinni eins og HMS greinir frá heldur verði að „stöðva alla starfsemi í ólögmætum sjókvíarmannvirkjum og tryggja að þau mannvirki standist lögin og fái tilskilin leyfi.“ Heimilt að herða skilyrði til að verja náttúruna Hún bendir sérstaklega á skilyrði fyrir byggingarleyfi í þrettándu grein mannvirkjalaga. Þar segir að ef óvissa sé um hvort fyrirhuguð byggingarleyfisskyld framkvæmd hafi alvarleg eða óafturkræf áhrif á vistkerfi skuli umsækjandi leyfis afla sérfræðiálits um möguleg og veruleg áhrif sem framkvæmdin kann að hafa á vistkerfi. Sömuleiðis segir þar að leyfisveitanda sé heimilt að binda byggingarleyfi skilyrðum sem þykja nauðsynleg til að draga úr slíkum áhrifum. Við mat á því hvað teljist alvarleg eða óafturkræf áhrif skuli taka mið af verndarmarkmiðum um náttúruvernd. Þær greinar í náttúruverndarlögum fjalla að sögn Katrínar um „verndun líffræðilegs fjölbreytileika, vistkerfa og að varðveita tegundir lífvera og erfðafræðilega fjölbreytni þeirra og tryggja ákjósanlega verndarstöðu þeirra þannig að tegundirnar nái að viðhalda sér í lífvænlegum stofnum til lengri tíma á náttúrulegum búsvæðum sínum.“ Mannvirkjastofnun hefði getað gripið inn í Færsla Katrínar hefur vakið töluverða athygli og meðal þeirra sem hafa skrifað ummæli við færsluna er Andrés Ingi Jónsson, þingmaður Pírata, sem segist hafa beðið um nánari upplýsingar og fund um málið í umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis. „Við erum að fara að funda nokkur sem tengjumst þessari baráttu gegn sjókvíaeldinu með HMS á mánudaginn og þá munum við reyna að hvetja til þess að öll þessi viðurlög sem eru í lögunum að þeim verði beitt,“ segir Katrín aðspurð hvað taki við í þessu máli. „Það skiptir ekki máli hvernig þetta snýr af því það er alveg ljóst að það hefði átt að sækja um þessi byggingarleyfi. Það hefur ekki verið gert og þá eru þessi mannvirki ekki lögmæt,“ bætir hún við. „Það hefði skipt verulega máli fyrir þessa iðngrein og ekki síst fyrir náttúruna að þessi lög hefðu verið virkjuð. Það hefði haft afgerandi áhrif á það núna þegar þetta slys verður þar sem öllum laxinum er sleppt út óvart. Þá hefði Mannvirkjastofnun getap haft svo mikið um þetta, gripið inn í þetta og skoðað mannvirkin. Lögreglan gerði lítið sem ekkert en það hefði kannski verið einhver betri vörn í því að hafa Mannvirkjastofnun þarna á kantinum,“ segir hún. „Við sem samfélag höfum augljóslega stórtapað á því að þessi lög hafi ekki verið virkjuð í þessu samhengi,“ segir hún að lokum. Sjókvíaeldi Umhverfismál Fiskeldi Mest lesið Albert mættur í dómsal Innlent Helgi í Góu og fyrrverandi borguðu brúsann Innlent Skilur ekkert í niðurstöðu Guðrúnar Innlent Svarar fyrir að hafa banað syni sínum í Kópavogi Innlent Silja Björk biður Ingó afsökunar Innlent Talinn hafa svipt barn frelsi sem hann grunaði um að stela veipi Innlent Gerði sér mat úr kattaráti andlega veikrar konu Erlent „Lærisveinn“ Pélicot sagður hafa beitt sömu aðferðum á eigin konu Erlent „Fólk fer hreinlega grátandi frá mér“ Innlent Sigurður Helgi Guðjónsson látinn Innlent Fleiri fréttir Silja Björk biður Ingó afsökunar Bjarkey undir árvökulu auga þungavigtar Sjálfstæðisflokks Helgi í Góu og fyrrverandi borguðu brúsann Löng bið barna eftir geðheilbrigðisþjónustu ekki ásættanleg Bæjarstjóri Reykjanesbæjar í veikindaleyfi Bein útsending: Málþing um jafnrétti í heilbrigðisþjónustu Dragi úr virðingu fyrir lögunum Almennt launafólk finni ekki fyrir auknum kaupmætti Fleiri fresta læknisferðum vegna langra biðlista Ríkið verði af milljörðum og óhóflegur kostnaður af heilbrigðisþjónustu Skilur ekkert í niðurstöðu Guðrúnar Vilja halda áfram sameiningarviðræðum á Suðurnesjum Svarar fyrir að hafa banað syni sínum í Kópavogi Mega nú setja svalir á hús í Norðurmýri og Rauðarárholti Albert mættur í dómsal Talinn hafa svipt barn frelsi sem hann grunaði um að stela veipi Sigurður Helgi Guðjónsson látinn Lögregla kölluð til vegna slagsmála Heildartjón á mannvirkjum áætlað allt að 16 til 17 milljarðar Lítið mál að fjölga löggum „Góði líttu þér nær!“ „Þetta er ákall frá ungmennunum sjálfum“ Tækifæri til að sammælast um breytingar á stjórnarskránni „Fólk fer hreinlega grátandi frá mér“ Hafi ekki verið að gera lítið úr öryrkjum og bölvar gallaðri reiknivél Bein útsending: Stefnuræða forsætisráðherra Tárast yfir verði á aðgerð og þúsundir barna á biðlista „Það var mikil geðshræring á heimilinu“ Hilmar B. Jónsson matreiðslumeistari látinn Tæplega áttatíu börn með stöðu sakbornings í ofbeldismálum Sjá meira
Þann 13. febrúar tilkynnti Húsnæðis- og mannvirkjastofnun um breytta stjórnsýsluframkvæmd vegna veitingar byggingarleyfa fyrir sjókvíar. Stofnunin hafi haft til skoðunar að hvaða marki sjókvíar séu byggingarleyfisskyld mannvirki og hvernig framkvæmd við leyfisveitingu hins opinbera hafi verið háttað með tilliti til þessa. Það sé mat stofnunarinnar að sjókvíar sem hafi fasta staðsetningu séu byggingarleyfisskyld mannvirki samkvæmt lögum. Þrátt fyrir það hafi rekstrar- og starfsleyfi verið veitt fyrir fiskeldi í sjókvíum þó byggingarleyfis hefði ekki verið aflað. Stofnunin hafi unnið að útfærslu ferla við leyfisveitingu vegna umsókna um byggingarleyfi fyrir sjókvíar þar sem um er að ræða óhefðbundin mannvirki út frá kröfum í mannvirkjalögum og byggingarreglugerð. Einnig vinnur stofnunin að samantekt upplýsinga um sjókvíar sem sett hafi verið niður án þess að byggingarleyfis hafi verið aflað fyrir þær. Í framhaldinu verði tekin ákvörðun um málsmeðferð og niðurstaða kynnt opinberlega þegar hún liggi fyrir. Stöðva þurfi starfsemina þar til búið sé að afla leyfa Lögfræðingurinn Katrín Oddsdóttir vakti athygli á tilkynningu HMS í færslu á Facebook í dag og sagðist hafa potast í stofnuninni undanfarin ár til að ræsa út skilning þeirra á sjókvíunum. Það sé stórfrétt að lög um mannvirki eigi við um kvíarnar þó það væri skýrt samkvæmt lögum. Katrín Oddsdóttir mun funda með hópi fólks með Húsnæðis- og mannvirkjastofnun á mánudag um málið. Í ljósi þessara frétta segir hún að sækja hefði átt um byggingarleyfi fyrir allar sjókvíar á landinu. „Það hefur ekki verið gert og því eru þessar kvíar ólögmæt mannvirki að mínu mati,“ skrifar hún í færslunni. Hún segir ekki nóg að breyta stjórnsýsluframkvæmdinni eins og HMS greinir frá heldur verði að „stöðva alla starfsemi í ólögmætum sjókvíarmannvirkjum og tryggja að þau mannvirki standist lögin og fái tilskilin leyfi.“ Heimilt að herða skilyrði til að verja náttúruna Hún bendir sérstaklega á skilyrði fyrir byggingarleyfi í þrettándu grein mannvirkjalaga. Þar segir að ef óvissa sé um hvort fyrirhuguð byggingarleyfisskyld framkvæmd hafi alvarleg eða óafturkræf áhrif á vistkerfi skuli umsækjandi leyfis afla sérfræðiálits um möguleg og veruleg áhrif sem framkvæmdin kann að hafa á vistkerfi. Sömuleiðis segir þar að leyfisveitanda sé heimilt að binda byggingarleyfi skilyrðum sem þykja nauðsynleg til að draga úr slíkum áhrifum. Við mat á því hvað teljist alvarleg eða óafturkræf áhrif skuli taka mið af verndarmarkmiðum um náttúruvernd. Þær greinar í náttúruverndarlögum fjalla að sögn Katrínar um „verndun líffræðilegs fjölbreytileika, vistkerfa og að varðveita tegundir lífvera og erfðafræðilega fjölbreytni þeirra og tryggja ákjósanlega verndarstöðu þeirra þannig að tegundirnar nái að viðhalda sér í lífvænlegum stofnum til lengri tíma á náttúrulegum búsvæðum sínum.“ Mannvirkjastofnun hefði getað gripið inn í Færsla Katrínar hefur vakið töluverða athygli og meðal þeirra sem hafa skrifað ummæli við færsluna er Andrés Ingi Jónsson, þingmaður Pírata, sem segist hafa beðið um nánari upplýsingar og fund um málið í umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis. „Við erum að fara að funda nokkur sem tengjumst þessari baráttu gegn sjókvíaeldinu með HMS á mánudaginn og þá munum við reyna að hvetja til þess að öll þessi viðurlög sem eru í lögunum að þeim verði beitt,“ segir Katrín aðspurð hvað taki við í þessu máli. „Það skiptir ekki máli hvernig þetta snýr af því það er alveg ljóst að það hefði átt að sækja um þessi byggingarleyfi. Það hefur ekki verið gert og þá eru þessi mannvirki ekki lögmæt,“ bætir hún við. „Það hefði skipt verulega máli fyrir þessa iðngrein og ekki síst fyrir náttúruna að þessi lög hefðu verið virkjuð. Það hefði haft afgerandi áhrif á það núna þegar þetta slys verður þar sem öllum laxinum er sleppt út óvart. Þá hefði Mannvirkjastofnun getap haft svo mikið um þetta, gripið inn í þetta og skoðað mannvirkin. Lögreglan gerði lítið sem ekkert en það hefði kannski verið einhver betri vörn í því að hafa Mannvirkjastofnun þarna á kantinum,“ segir hún. „Við sem samfélag höfum augljóslega stórtapað á því að þessi lög hafi ekki verið virkjuð í þessu samhengi,“ segir hún að lokum.
Sjókvíaeldi Umhverfismál Fiskeldi Mest lesið Albert mættur í dómsal Innlent Helgi í Góu og fyrrverandi borguðu brúsann Innlent Skilur ekkert í niðurstöðu Guðrúnar Innlent Svarar fyrir að hafa banað syni sínum í Kópavogi Innlent Silja Björk biður Ingó afsökunar Innlent Talinn hafa svipt barn frelsi sem hann grunaði um að stela veipi Innlent Gerði sér mat úr kattaráti andlega veikrar konu Erlent „Lærisveinn“ Pélicot sagður hafa beitt sömu aðferðum á eigin konu Erlent „Fólk fer hreinlega grátandi frá mér“ Innlent Sigurður Helgi Guðjónsson látinn Innlent Fleiri fréttir Silja Björk biður Ingó afsökunar Bjarkey undir árvökulu auga þungavigtar Sjálfstæðisflokks Helgi í Góu og fyrrverandi borguðu brúsann Löng bið barna eftir geðheilbrigðisþjónustu ekki ásættanleg Bæjarstjóri Reykjanesbæjar í veikindaleyfi Bein útsending: Málþing um jafnrétti í heilbrigðisþjónustu Dragi úr virðingu fyrir lögunum Almennt launafólk finni ekki fyrir auknum kaupmætti Fleiri fresta læknisferðum vegna langra biðlista Ríkið verði af milljörðum og óhóflegur kostnaður af heilbrigðisþjónustu Skilur ekkert í niðurstöðu Guðrúnar Vilja halda áfram sameiningarviðræðum á Suðurnesjum Svarar fyrir að hafa banað syni sínum í Kópavogi Mega nú setja svalir á hús í Norðurmýri og Rauðarárholti Albert mættur í dómsal Talinn hafa svipt barn frelsi sem hann grunaði um að stela veipi Sigurður Helgi Guðjónsson látinn Lögregla kölluð til vegna slagsmála Heildartjón á mannvirkjum áætlað allt að 16 til 17 milljarðar Lítið mál að fjölga löggum „Góði líttu þér nær!“ „Þetta er ákall frá ungmennunum sjálfum“ Tækifæri til að sammælast um breytingar á stjórnarskránni „Fólk fer hreinlega grátandi frá mér“ Hafi ekki verið að gera lítið úr öryrkjum og bölvar gallaðri reiknivél Bein útsending: Stefnuræða forsætisráðherra Tárast yfir verði á aðgerð og þúsundir barna á biðlista „Það var mikil geðshræring á heimilinu“ Hilmar B. Jónsson matreiðslumeistari látinn Tæplega áttatíu börn með stöðu sakbornings í ofbeldismálum Sjá meira