Hjónin hafi á­kveðið að verja lífinu á annan hátt

Þetta segir Ólafur í samtali við fréttastofu. „Guðni fór nú að hluta yfir ástæðurnar fyrir ákvörðuninni en ég held að þetta persónuleg ákvörðun hjá þeim hjónum. Þau hafi ákveðið að verja lífinu á annan hátt en að sitja annað kjörtímabil.“

Guðni greindi frá ákvörðun sinni í nýársávarpi sínu fyrr í dag og er nú ljóst að sjöundi forseti lýðveldisins verður kjörinn í forsetakosningum sem munu fara fram 1. júní næstkomandi. Nýr forseti mun svo taka við í ágúst.

Farsæll forseti

Ólafur segir Guðna hafa verið afskaplega farsælan forseta. Ekki hafi verið mikið um átakamál í kringum Guðna og hann notið fylgis á bilinu 80 til 90 prósent. 

„Við sáum það að hann var endurkjörinn síðast með yfir 90 prósent atkvæða. Hann hefur boðað frjálslynd viðhorf í þjóðmálum sem þjóðinni virðist hafa líkað mjög vel. Enda eru þar um meirihlutaviðhorf að ræða þó að einhverjir popúlistar, eða lýðhyggjumenn, hafi gagnrýnt hann. En það hafa nú bara verið einhverjar raddir í eyðimörkinni.“

Milli Ólafs Ragnars og Vigdísar

Varðandi þær breytingar sem Guðni hafi gert á forsetaembættinu vill Ólafur meina að hann hafi fært embættið nær því eins og það var í forsetatíð Vigdísar Finnbogadóttur.

„Guðni hefur ekki verið að taka pólitíska afstöðu í dægurmálum eins og Ólafur Ragnar gerði stundum. Hann hefur ekki beitt sér pólitískt eins og Ólafur gerði. Guðni hefur þó lýst því yfir – þó hann hafi ekki beitt synjunarvaldinu – að forseti sé sannarlega með synjunarvald. Að aðstæður hefðu getað komið upp þar sem hann hefði getað beitt því. 

Sömuleiðis var Guðni sama sinnis og Ólafur Ragnar varðandi það að forseti geti synjað forsætisráðherra um þingrof. Þannig að þó að það hafi ekki verið með gjörðum þá var Guðni með yfirlýsingum að staðfesta breytingar á embættinu sem Ólafur Ragnar hafði farið í. Þannig að því leyti er kannski hægt að staðsetja Guðna einhvers staðar á milli Ólafs Ragnars og Vigdísar.“

Fráleitur fjöldi

Varðandi framhaldið og yfirvofandi forsetakosningar segir Ólafur að nú munu menn ná sér eftir undrunina og svo munu fjölmargir koma fram og segja fólk hafa komið að máli við sig. 

„Tilhneigingin hefur verið að margir hafa verið í framboði þegar nýr forseti er kjörinn. Ein af ástæðum þess að einungis þarf 1.500 meðmælendur til að vera í framboði sem er sami fjöldi og var árið 1944. Í tillögum sem Katrín Jakobsdóttir var með um stjórnarskrárbreytingar var gert ráð fyrir þessu, þannig að það væri prósentutala, hlutfall af kjósendum, í stað fastrar tölu. Ef þær hefðu komust í gegn – þær komust náttúrulega ekki í gegn frekar ekki aðrar stjórnarskrárbreytingar síðustu ár – hefði þurft um sex þúsund meðmælendur. Það er eðlilegri tala. 1.500 er gjörsamlega fráleit tala og verður til þess að í hópi frambjóðenda verða einstaklingar eru ekki með nægan stuðning og eiga í raun ekki erindi.“

Ólafur segir einhverja mánuði munu líða þar til að í ljós komi hverjir verði raunverulega í framboði. 

„En það hefur oft komið verulega á óvart hvaða frambjóðendur verða fylgismiklir þegar upp er staðið. Við sáum það til að mynda þegar Ólafur Ragnar Grímsson, þá nýhættur í pólitík og formaður flokksins lengst til vinstri, bauð sig fram og stóð að lokum uppi sem forseti.“