Að takast á við höfnun í vinnunni Rakel Sveinsdóttir skrifar 2. júní 2023 07:01 Að upplifa höfnun er alltaf sár tilfinning og það er enginn undanskilinn því að upplifa ekki stundum höfnunartilfinningu eða að óttast höfnun. Að upplifa höfnun í vinnunni getur til dæmis gerst ef yfirmaður bimður annan en þig um eitthvað verkefni eða ef manni finnst allir í vinnunni rosa góðir vinir en að maður sé sjálfur ekki beint hluti af þeim vinskap. Vísir/Getty Að upplifa höfnun er ótrúlega algengt fyrirbæri. Bæði í starfi og einkalífi. Oftar en ekki er þetta höfnunartilfinning byggð á misskilningi. Eitthvað sem við ímyndum okkur sjálf, erum sannfærð um að sé rétt og túlkum rangt í samskipti eða hegðun. Að upplifa höfnunartilfinningu er hins vegar mjög mannlegt. Skýringarnar geta jafnvel átt sér langa sögu. Eitthvað sem tengist okkur í æsku, tengist áfalli sem við urðum fyrir á lífsleiðinni eða atviki sem hafði veruleg áhrif á okkur þar sem okkur var hafnað, eða við upplifðum mjög mikla höfnunartilfinningu. Og brennt barn forðast eldinn. Þannig að jafnvel smæstu atvik geta orðið til þess að við upplifum þessa tilfinningu. Það erfiða við höfnunartilfinninguna er að hún er mjög sár, getur valdið mjög mikla vanlíðan og hefur áhrif á allt sem við gerum. Sem dæmi um aðstæður þar sem fólk getur upplifað höfnun á vinnustaðnum er ef þeim finnst eins og það standi aðeins fyrir utan fyrir vinskapinn sem virðist ríkja á milli annarra vinnufélaga, ef einhver segir eitthvað um verkefni sem við höfum gert og við upplifum það sem mjög neikvæða umsögn og svo framvegis. Höfnunartilfinningin getur líka gert vart við sig ef til dæmis yfirmaður biður samstarfsfélaga okkar um að leysa úr einhverju verkefni. Hugsunin: Af hverju valdi hann hana/hann en ekki mig? gæti skotið upp kolllinum sem höfnun. Þá er ekkert óalgengt að fólk upplifi höfnun ef það sækist eftir stöðuhækkun, en annar er frekar valinn í starfið. Hér eru nokkur ráð sem gætu hjálpað. Gott er að byrja á því að skoða hvernig við erum að hugsa til okkar sjálfra. Erum við til dæmis í því niðurrifi að hugsa: Ég er ekki nógu góð/ur, þeim finnst ég ömurleg/ur, þau hafa ekki trú á mér ….. Ef þetta er eitthvað sem við samsvörum okkur við, er mjög líklegt að verkefnið okkar ætti fyrst og fremst að felast í sjálfsvinnu og að efla sjálfsmatið okkar. Næst er síðan gott að fara svolítið í rökræður við höfnunartilfinninguna. Á hún rétt á sér? Getur verið að ég sé að mistúlka og yfirmaðurinn hafi einfaldlega haldið að ég hafi svo mikið að gera að réttara væri að biðja annan um verkefnið? Eða að jú, vinnufélögunum finnst ég bara fín/n og kannski halda þau að mér finnist þau leiðinleg? Með því að skora höfnunartilfinninguna aðeins á hólm með því að spyrja gagnrýnna spurninga og velta fyrir sér hvað sé rétt og hvað sé rangt, kemur oft í ljós að við erum sjálf að oftúlka hegðun annarra: Sem snýst oftast EKKERT um okkur! Þriðja atriðið er að ræða við traustan vin um þessar tilfinningar. Því oft leiðir vinasamtals til þess að við náum frekar að horfa á málin í öðru ljósi. Þá er það líka staðreynd að það að segja hlutina upphátt hefur bæði heilunarmátt og við förum oft að sjá hlutina skýrar vegna þess að við sögðum frá þeim upphátt. Ef höfnunin sem þú ert að upplifa, stafar af hegðun eins starfsmanns á vinnustaðnum, er líka ágætt að velta fyrir sér hvernig viðkomandi er við aðra aðila. Er hann/hún að sýna fleira fólki sömu hegðun eða aðeins þér? Því ef þetta er neikvæð hegðun sem beinst að mörgum, ætti það frekar að vera sá aðili sem ætti að líta í eiginn barm. Fari svo að vanlíðanin er viðvarandi og þú ert sannfærð/ur um að hegðun viðkomandi er markvisst að beinast að þér, er rétt að leita til yfirmanns eða mannauðssviðs. Í dag eru alls kyns úrræði til fyrir vinnustaði sem hægt er að styðjast við. Til dæmis ef um einelti á vinnustað er að ræða. Rekstur hins opinbera Vinnustaðurinn Vinnustaðamenning Geðheilbrigði Tengdar fréttir Fyrir stjórnendur sem eru með nefið ofan í öllu Það telst úreld stjórnunaraðferð í dag að ofstjórna. Að vera með puttana ofan í öllu sem starfsfólk gerir, fara yfir allt sem gert er, telja sig geta gert hlutina betur eða best, að engum sé treystandi nema þú sért inn í öllu og með tak á öllu. 12. maí 2023 07:00 Yfir 50 lönd komin með fjarvinnudvalarleyfi en kröfurnar ólíkar Í kjölfar Covid fjölgar þeim löndum hratt sem gefa nú út sérstök fjarvinnudvalarleyfi sem gerir fólki kleift að búa í landinu í lengri eða skemmri tíma. Sem þýðir að fyrir þann hóp fólks sem kýs að starfa í fjarvinnu, er heimurinn að verða að valkosti sem aðsetur. 5. maí 2023 07:00 Neikvæð áhrif foreldra á viðhorf barna til vinnu Við viljum öll að börnunum okkar gangi sem best í lífi og starfi þegar þau eru orðin fullorðin. Óháð því hvaða menntun eða starfsferil þau velja sér. 10. mars 2023 07:01 Ólínulegir vinnudagar og ólínuleg verkefnavinna Það á ekki lengur við að tala bara um níu til fimm vinnu eða vaktir. 3. mars 2023 07:00 Sjö vísbendingar um að þig skorti tilfinningagreind Tilfinningagreind er sagt eitt af þeim lykilatriðum sem sífellt verður mikilvægari hjá starfsfólki. Ekki síst nú þegar gervigreindin er fyrir alvöru að sýna sig á vinnumarkaði og á án efa eftir að skáka mörgum handtökunum. 24. febrúar 2023 07:00 Mest lesið Skildu fullar körfur eftir vegna bilunar Viðskipti innlent Hagkaup hefur áfengissölu í dag Viðskipti innlent Elstu starfandi fiskbúð höfuðborgarsvæðisins skellt í lás Viðskipti innlent Draumar rætast: „Konur þurfa ekki alltaf að vera á skrilljón“ Atvinnulíf Fær bætur vegna brúnu blettanna í mottunni Neytendur Veðjuðu næst mest allra Evrópuþjóða Viðskipti innlent Vefsíðan hrundi innan tuttugu mínútna Viðskipti innlent Verðbólga fari undir fimm prósent í lok árs Viðskipti innlent Ráðinn fjárfestatengill Icelandair Viðskipti innlent Arion banki hækkar vexti hressilega Neytendur Fleiri fréttir Draumar rætast: „Konur þurfa ekki alltaf að vera á skrilljón“ Draumar rætast: „Lengi skammaðist ég mín ...“ Biskupinn á hlaupum með Bubba Morthens og Sísí með Grýlunum Tvöfalt líf Ara: „Í fyrra túraði ég í sex vikur“ Klara á Kanarí: „Fólk kom með ferðatöskur af saltfiski og seldi“ Eiginkonan kvartar undan fíflagangi á morgnana Að ná til baka tilfinningunni: Það er gaman í vinnunni Á mannamáli: „Ég er bara einhver „nobody,“ við erum ekki með nein gögn“ Góð ráð til að hvetja starfsfólk til dáða fyrir síðustu spretti ársins Að yfirstíga eitthvað rosalega vandræðalegt atvik Litlu fyrirtækin: Upplifa sjálfbærni sem aukavinnu og vesen Google leiðin: Fjögur atvinnuviðtöl yfirdrifið nóg Ný tækifæri: Til dæmis skór úr endurunnu sjávarplasti Að lifa af hræðilega þynnku í vinnunni Sjá meira
Að upplifa höfnunartilfinningu er hins vegar mjög mannlegt. Skýringarnar geta jafnvel átt sér langa sögu. Eitthvað sem tengist okkur í æsku, tengist áfalli sem við urðum fyrir á lífsleiðinni eða atviki sem hafði veruleg áhrif á okkur þar sem okkur var hafnað, eða við upplifðum mjög mikla höfnunartilfinningu. Og brennt barn forðast eldinn. Þannig að jafnvel smæstu atvik geta orðið til þess að við upplifum þessa tilfinningu. Það erfiða við höfnunartilfinninguna er að hún er mjög sár, getur valdið mjög mikla vanlíðan og hefur áhrif á allt sem við gerum. Sem dæmi um aðstæður þar sem fólk getur upplifað höfnun á vinnustaðnum er ef þeim finnst eins og það standi aðeins fyrir utan fyrir vinskapinn sem virðist ríkja á milli annarra vinnufélaga, ef einhver segir eitthvað um verkefni sem við höfum gert og við upplifum það sem mjög neikvæða umsögn og svo framvegis. Höfnunartilfinningin getur líka gert vart við sig ef til dæmis yfirmaður biður samstarfsfélaga okkar um að leysa úr einhverju verkefni. Hugsunin: Af hverju valdi hann hana/hann en ekki mig? gæti skotið upp kolllinum sem höfnun. Þá er ekkert óalgengt að fólk upplifi höfnun ef það sækist eftir stöðuhækkun, en annar er frekar valinn í starfið. Hér eru nokkur ráð sem gætu hjálpað. Gott er að byrja á því að skoða hvernig við erum að hugsa til okkar sjálfra. Erum við til dæmis í því niðurrifi að hugsa: Ég er ekki nógu góð/ur, þeim finnst ég ömurleg/ur, þau hafa ekki trú á mér ….. Ef þetta er eitthvað sem við samsvörum okkur við, er mjög líklegt að verkefnið okkar ætti fyrst og fremst að felast í sjálfsvinnu og að efla sjálfsmatið okkar. Næst er síðan gott að fara svolítið í rökræður við höfnunartilfinninguna. Á hún rétt á sér? Getur verið að ég sé að mistúlka og yfirmaðurinn hafi einfaldlega haldið að ég hafi svo mikið að gera að réttara væri að biðja annan um verkefnið? Eða að jú, vinnufélögunum finnst ég bara fín/n og kannski halda þau að mér finnist þau leiðinleg? Með því að skora höfnunartilfinninguna aðeins á hólm með því að spyrja gagnrýnna spurninga og velta fyrir sér hvað sé rétt og hvað sé rangt, kemur oft í ljós að við erum sjálf að oftúlka hegðun annarra: Sem snýst oftast EKKERT um okkur! Þriðja atriðið er að ræða við traustan vin um þessar tilfinningar. Því oft leiðir vinasamtals til þess að við náum frekar að horfa á málin í öðru ljósi. Þá er það líka staðreynd að það að segja hlutina upphátt hefur bæði heilunarmátt og við förum oft að sjá hlutina skýrar vegna þess að við sögðum frá þeim upphátt. Ef höfnunin sem þú ert að upplifa, stafar af hegðun eins starfsmanns á vinnustaðnum, er líka ágætt að velta fyrir sér hvernig viðkomandi er við aðra aðila. Er hann/hún að sýna fleira fólki sömu hegðun eða aðeins þér? Því ef þetta er neikvæð hegðun sem beinst að mörgum, ætti það frekar að vera sá aðili sem ætti að líta í eiginn barm. Fari svo að vanlíðanin er viðvarandi og þú ert sannfærð/ur um að hegðun viðkomandi er markvisst að beinast að þér, er rétt að leita til yfirmanns eða mannauðssviðs. Í dag eru alls kyns úrræði til fyrir vinnustaði sem hægt er að styðjast við. Til dæmis ef um einelti á vinnustað er að ræða.
Rekstur hins opinbera Vinnustaðurinn Vinnustaðamenning Geðheilbrigði Tengdar fréttir Fyrir stjórnendur sem eru með nefið ofan í öllu Það telst úreld stjórnunaraðferð í dag að ofstjórna. Að vera með puttana ofan í öllu sem starfsfólk gerir, fara yfir allt sem gert er, telja sig geta gert hlutina betur eða best, að engum sé treystandi nema þú sért inn í öllu og með tak á öllu. 12. maí 2023 07:00 Yfir 50 lönd komin með fjarvinnudvalarleyfi en kröfurnar ólíkar Í kjölfar Covid fjölgar þeim löndum hratt sem gefa nú út sérstök fjarvinnudvalarleyfi sem gerir fólki kleift að búa í landinu í lengri eða skemmri tíma. Sem þýðir að fyrir þann hóp fólks sem kýs að starfa í fjarvinnu, er heimurinn að verða að valkosti sem aðsetur. 5. maí 2023 07:00 Neikvæð áhrif foreldra á viðhorf barna til vinnu Við viljum öll að börnunum okkar gangi sem best í lífi og starfi þegar þau eru orðin fullorðin. Óháð því hvaða menntun eða starfsferil þau velja sér. 10. mars 2023 07:01 Ólínulegir vinnudagar og ólínuleg verkefnavinna Það á ekki lengur við að tala bara um níu til fimm vinnu eða vaktir. 3. mars 2023 07:00 Sjö vísbendingar um að þig skorti tilfinningagreind Tilfinningagreind er sagt eitt af þeim lykilatriðum sem sífellt verður mikilvægari hjá starfsfólki. Ekki síst nú þegar gervigreindin er fyrir alvöru að sýna sig á vinnumarkaði og á án efa eftir að skáka mörgum handtökunum. 24. febrúar 2023 07:00 Mest lesið Skildu fullar körfur eftir vegna bilunar Viðskipti innlent Hagkaup hefur áfengissölu í dag Viðskipti innlent Elstu starfandi fiskbúð höfuðborgarsvæðisins skellt í lás Viðskipti innlent Draumar rætast: „Konur þurfa ekki alltaf að vera á skrilljón“ Atvinnulíf Fær bætur vegna brúnu blettanna í mottunni Neytendur Veðjuðu næst mest allra Evrópuþjóða Viðskipti innlent Vefsíðan hrundi innan tuttugu mínútna Viðskipti innlent Verðbólga fari undir fimm prósent í lok árs Viðskipti innlent Ráðinn fjárfestatengill Icelandair Viðskipti innlent Arion banki hækkar vexti hressilega Neytendur Fleiri fréttir Draumar rætast: „Konur þurfa ekki alltaf að vera á skrilljón“ Draumar rætast: „Lengi skammaðist ég mín ...“ Biskupinn á hlaupum með Bubba Morthens og Sísí með Grýlunum Tvöfalt líf Ara: „Í fyrra túraði ég í sex vikur“ Klara á Kanarí: „Fólk kom með ferðatöskur af saltfiski og seldi“ Eiginkonan kvartar undan fíflagangi á morgnana Að ná til baka tilfinningunni: Það er gaman í vinnunni Á mannamáli: „Ég er bara einhver „nobody,“ við erum ekki með nein gögn“ Góð ráð til að hvetja starfsfólk til dáða fyrir síðustu spretti ársins Að yfirstíga eitthvað rosalega vandræðalegt atvik Litlu fyrirtækin: Upplifa sjálfbærni sem aukavinnu og vesen Google leiðin: Fjögur atvinnuviðtöl yfirdrifið nóg Ný tækifæri: Til dæmis skór úr endurunnu sjávarplasti Að lifa af hræðilega þynnku í vinnunni Sjá meira
Fyrir stjórnendur sem eru með nefið ofan í öllu Það telst úreld stjórnunaraðferð í dag að ofstjórna. Að vera með puttana ofan í öllu sem starfsfólk gerir, fara yfir allt sem gert er, telja sig geta gert hlutina betur eða best, að engum sé treystandi nema þú sért inn í öllu og með tak á öllu. 12. maí 2023 07:00
Yfir 50 lönd komin með fjarvinnudvalarleyfi en kröfurnar ólíkar Í kjölfar Covid fjölgar þeim löndum hratt sem gefa nú út sérstök fjarvinnudvalarleyfi sem gerir fólki kleift að búa í landinu í lengri eða skemmri tíma. Sem þýðir að fyrir þann hóp fólks sem kýs að starfa í fjarvinnu, er heimurinn að verða að valkosti sem aðsetur. 5. maí 2023 07:00
Neikvæð áhrif foreldra á viðhorf barna til vinnu Við viljum öll að börnunum okkar gangi sem best í lífi og starfi þegar þau eru orðin fullorðin. Óháð því hvaða menntun eða starfsferil þau velja sér. 10. mars 2023 07:01
Ólínulegir vinnudagar og ólínuleg verkefnavinna Það á ekki lengur við að tala bara um níu til fimm vinnu eða vaktir. 3. mars 2023 07:00
Sjö vísbendingar um að þig skorti tilfinningagreind Tilfinningagreind er sagt eitt af þeim lykilatriðum sem sífellt verður mikilvægari hjá starfsfólki. Ekki síst nú þegar gervigreindin er fyrir alvöru að sýna sig á vinnumarkaði og á án efa eftir að skáka mörgum handtökunum. 24. febrúar 2023 07:00