Segir krónutöluhækkanir gætu jafngilt kaupmáttarrýrnun hjá stórum hópum Hólmfríður Gísladóttir skrifar 23. nóvember 2022 07:53 Friðrik segir lága arðsemi háskólamenntunar mögulega eina skýringu lægra menntunarstigs þjóðarinnar. Stöð 2/Arnar Friðrik Jónsson, formaður BHM, segir kaupmátt láglaunafólks hafa hækkað sexfalt á við aðra frá gerð lífskjarasamningsins. Hann segir að ef krónutöluhækkanir verða aftur ráðandi við gerð kjarasamninga gæti það jafngilt kaupmáttarrýrnun fyrir stóran hluta launafólks. Í aðsendri grein í Fréttablaðinu segir Friðrik að á meðan kaupmáttaraukning hjá félagsfólki ASÍ í Reykjavík hafi verið um 50 prósent á tímabilinu mars 2019 til janúar 2022, hafi kaupmáttur sérfræðinga BHM hjá ríkinu aukist um 11 prósent og iðnfélaga ASÍ á almennum markaði um 8 prósent. „Fyrirséð er að sú kaupmáttaraukning muni jafnvel þurrkast út á árinu 2022,“ segir Friðrik. Hann segir vandséð að umrædd stéttarfélög fái umboð til „slíkra afarkosta“. Efling hefur krafist krónutöluhækkunar upp á 167 þúsund krónur á þremur árum fyrir alla sína félagsmenn. Ef marka má skrif Friðriks er þó síður en svo almenn sátt með það innan verkalýðshreyfingarinnar að sækja aftur krónutöluhækkun. „Meginmarkmið krónutöluhækkana lífskjarasamningsins var að leiðrétta kjör lágtekjuhópa sem höfðu borið hitann og þungann af miklum hagvexti í lágframleiðnigreinum. Að mörgu leyti nauðsynleg og skiljanleg krafa á þeim tíma en nú er enn og aftur krafist krónutöluhækkana,“ segir hann. „Vafasamar fullyrðingar fylgja um slæma stöðu launafólks á Íslandi og tekjuójöfnuð. Staðreyndin er hins vegar sú að kaupmáttarvegin meðallaun voru með þeim hæstu í heimi á árinu 2021 og hærri en á öðrum Norðurlöndum.“ Friðrik segir „einhverja“ hafa stigið fram á síðustu misserum og haft í frammi „gífuryrði um stéttastríð, sjálftöku og óhófleg kjör svokallaðs „sérfræðingaveldis“. Staðreyndin sé hins vegar sú að það sé lítið að hafa upp úr háskólamenntun á Íslandi. „Staðreyndin er hins vegar sú að það er lítið að hafa upp úr háskólamenntun á Íslandi. Arðsemi háskólamenntunar er um 40% minni hlutfallslega en að meðaltali innan OECD og mun minni en á Norðurlöndum. Sumir sérfræðingar starfa á afslætti fyrir samfélagið og þá sérstaklega í þeim störfum sem hafa enga hliðstæðu á almennum markaði,“ segir Friðrik. Að óbreyttu muni vanmat á menntun skapa samfélagsvanda á Íslandi. Það sé ekki bara vandamál BHM. Kjaramál Vinnumarkaður Háskólar Kjaraviðræður 2022 Mest lesið Ákæran á hendur Írisi Helgu: Sakaði menn um barnaníð, laug upp á börn og lét maka saur Innlent Skúli Tómas hafi svipt konuna lífi með morfíni Innlent Skemmdarvargarnir skildu eftir „manifestó“ Innlent Golfklúbbum ber að hleypa öllum inn Innlent Bæjarfulltrúi sagst vilja taka hann „bak við húsvegg og skjóta“ Innlent Innbrot og skemmdarverk hjá Stjörnugrís og dýrum sleppt Innlent Ísland hefur sagt sig frá orkusáttmálanum Innlent Kannast þú við Tommy? Innlent „Þetta er bara venjuleg taugaveiklun“ Innlent Skuggaskip sem sökk bar mögulega kjarnakljúfa handa Kim Erlent Fleiri fréttir Ráðherra segir fáheyrðar tafir á umhverfismati Sundabrautar Gaf barnabarninu vinninginn Fólk sé orðið leitt á því að sjá sömu flokkana hræra Mun lægri gjöld en úttekt Viðskiptaráðs gefur til kynna Vegfarendur verða að þola Ódrjúgshálsinn enn lengur Misánægð með þéttingu en stefnan hafi valdið hækkunum Oddvitar segja þéttingarstefnuna komna út í skurð Virti ekki endurteknar óskir konunnar um að hætta Hætta talin á ferð þegar fiskiskip fékk í skrúfuna „Þetta er bara venjuleg taugaveiklun“ Bæjarfulltrúi sagst vilja taka hann „bak við húsvegg og skjóta“ Lögregla leitar fjögurra vegna rannsóknar Sundhöllinni lokað í mánuð Ákæran á hendur Írisi Helgu: Sakaði menn um barnaníð, laug upp á börn og lét maka saur Staðan enn alvarleg fyrir farþega en lítil hætta fyrir almenning Tvennt ólíkt að vera félagi í íþróttafélagi og iðkandi Kópavogsbær segir skilaboðin ekki af pólitískum toga Gullhúðun að flugvellir þurfi starfsleyfi heilbrigðiseftirlits Vill að flokkar sýni á spilin fyrir sveitarstjórnarkosningar um sölu á orkuinnviðum Skemmdarvargarnir skildu eftir „manifestó“ Innbrot hjá Stjörnugrís og ólga meðal flugmanna Óskar sjálfur eftir brottvísun Helgi Bjartur áfrýjar til Landsréttar Skúli Tómas hafi svipt konuna lífi með morfíni Golfklúbbum ber að hleypa öllum inn Innbrot og skemmdarverk hjá Stjörnugrís og dýrum sleppt Loftleiðir á lúxusþotum á Norður-Atlantshafinu Þetta er stefna flokkanna í samgöngumálum í Reykjavík Ísland hefur sagt sig frá orkusáttmálanum Kannast þú við Tommy? Sjá meira
Í aðsendri grein í Fréttablaðinu segir Friðrik að á meðan kaupmáttaraukning hjá félagsfólki ASÍ í Reykjavík hafi verið um 50 prósent á tímabilinu mars 2019 til janúar 2022, hafi kaupmáttur sérfræðinga BHM hjá ríkinu aukist um 11 prósent og iðnfélaga ASÍ á almennum markaði um 8 prósent. „Fyrirséð er að sú kaupmáttaraukning muni jafnvel þurrkast út á árinu 2022,“ segir Friðrik. Hann segir vandséð að umrædd stéttarfélög fái umboð til „slíkra afarkosta“. Efling hefur krafist krónutöluhækkunar upp á 167 þúsund krónur á þremur árum fyrir alla sína félagsmenn. Ef marka má skrif Friðriks er þó síður en svo almenn sátt með það innan verkalýðshreyfingarinnar að sækja aftur krónutöluhækkun. „Meginmarkmið krónutöluhækkana lífskjarasamningsins var að leiðrétta kjör lágtekjuhópa sem höfðu borið hitann og þungann af miklum hagvexti í lágframleiðnigreinum. Að mörgu leyti nauðsynleg og skiljanleg krafa á þeim tíma en nú er enn og aftur krafist krónutöluhækkana,“ segir hann. „Vafasamar fullyrðingar fylgja um slæma stöðu launafólks á Íslandi og tekjuójöfnuð. Staðreyndin er hins vegar sú að kaupmáttarvegin meðallaun voru með þeim hæstu í heimi á árinu 2021 og hærri en á öðrum Norðurlöndum.“ Friðrik segir „einhverja“ hafa stigið fram á síðustu misserum og haft í frammi „gífuryrði um stéttastríð, sjálftöku og óhófleg kjör svokallaðs „sérfræðingaveldis“. Staðreyndin sé hins vegar sú að það sé lítið að hafa upp úr háskólamenntun á Íslandi. „Staðreyndin er hins vegar sú að það er lítið að hafa upp úr háskólamenntun á Íslandi. Arðsemi háskólamenntunar er um 40% minni hlutfallslega en að meðaltali innan OECD og mun minni en á Norðurlöndum. Sumir sérfræðingar starfa á afslætti fyrir samfélagið og þá sérstaklega í þeim störfum sem hafa enga hliðstæðu á almennum markaði,“ segir Friðrik. Að óbreyttu muni vanmat á menntun skapa samfélagsvanda á Íslandi. Það sé ekki bara vandamál BHM.
Kjaramál Vinnumarkaður Háskólar Kjaraviðræður 2022 Mest lesið Ákæran á hendur Írisi Helgu: Sakaði menn um barnaníð, laug upp á börn og lét maka saur Innlent Skúli Tómas hafi svipt konuna lífi með morfíni Innlent Skemmdarvargarnir skildu eftir „manifestó“ Innlent Golfklúbbum ber að hleypa öllum inn Innlent Bæjarfulltrúi sagst vilja taka hann „bak við húsvegg og skjóta“ Innlent Innbrot og skemmdarverk hjá Stjörnugrís og dýrum sleppt Innlent Ísland hefur sagt sig frá orkusáttmálanum Innlent Kannast þú við Tommy? Innlent „Þetta er bara venjuleg taugaveiklun“ Innlent Skuggaskip sem sökk bar mögulega kjarnakljúfa handa Kim Erlent Fleiri fréttir Ráðherra segir fáheyrðar tafir á umhverfismati Sundabrautar Gaf barnabarninu vinninginn Fólk sé orðið leitt á því að sjá sömu flokkana hræra Mun lægri gjöld en úttekt Viðskiptaráðs gefur til kynna Vegfarendur verða að þola Ódrjúgshálsinn enn lengur Misánægð með þéttingu en stefnan hafi valdið hækkunum Oddvitar segja þéttingarstefnuna komna út í skurð Virti ekki endurteknar óskir konunnar um að hætta Hætta talin á ferð þegar fiskiskip fékk í skrúfuna „Þetta er bara venjuleg taugaveiklun“ Bæjarfulltrúi sagst vilja taka hann „bak við húsvegg og skjóta“ Lögregla leitar fjögurra vegna rannsóknar Sundhöllinni lokað í mánuð Ákæran á hendur Írisi Helgu: Sakaði menn um barnaníð, laug upp á börn og lét maka saur Staðan enn alvarleg fyrir farþega en lítil hætta fyrir almenning Tvennt ólíkt að vera félagi í íþróttafélagi og iðkandi Kópavogsbær segir skilaboðin ekki af pólitískum toga Gullhúðun að flugvellir þurfi starfsleyfi heilbrigðiseftirlits Vill að flokkar sýni á spilin fyrir sveitarstjórnarkosningar um sölu á orkuinnviðum Skemmdarvargarnir skildu eftir „manifestó“ Innbrot hjá Stjörnugrís og ólga meðal flugmanna Óskar sjálfur eftir brottvísun Helgi Bjartur áfrýjar til Landsréttar Skúli Tómas hafi svipt konuna lífi með morfíni Golfklúbbum ber að hleypa öllum inn Innbrot og skemmdarverk hjá Stjörnugrís og dýrum sleppt Loftleiðir á lúxusþotum á Norður-Atlantshafinu Þetta er stefna flokkanna í samgöngumálum í Reykjavík Ísland hefur sagt sig frá orkusáttmálanum Kannast þú við Tommy? Sjá meira