Því lengri bið eftir svörum þeim mun fleiri afbókanir

Jóhannes Þór Skúlason, framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar segir að símtölum frá áhugasömum en áhyggjufullum ferðamönnum, um allan heim, hafi rignt yfir bæði samtökin og alla sem selja ferðaþjónustu á Íslandi frá því tilkynnt var um fyrirhugaða opnun landsins í júní.

Fólk standi á báðum áttum og íhugi hvort það eigi að afbóka sig eða láta slag standa þrátt fyrir að mörgum spurningum um fyrirkomulag opnunar sé enn ósvarað.

„Það er grunnforsenda fyrir því að þegar fólk leggur í ferðalög og pantar sér ferð, og ég tala nú ekki um í þessum aðstæðum sem eru uppi núna, að það liggi fyrir skýrar upplýsingar um það hvað gerist. Hvað ef fólk mælist jákvætt fyrir veirunni, hver borgar þá fyrir sóttkví? Þarf ferðamaðurinn að borga það sjálfur eða getur hann farið heim í sóttkví? Þarf hann að vera hér? Verða allir að setja upp þetta app? Verða allir að fara í próf? Hversu lengi mun það standa og svo framvegis? Þessum spurningum hóf að rigna yfir alla í íslenskri ferðaþjónustu daginn sem þetta var tilkynnt og nú eru liðnir þónokkuð margir dagar síðan og enn liggja engin svör fyrir.“

Jóhannes bendir á að tíminn sé á þrotum og að óvissan skemmi fyrir greininni.

„Þetta hefur verulega vond áhrif vegna þess að á meðan fólk getur ekki fengið skýrar upplýsingar aukast einfaldlega líkurnar á að það afpanti. Það líður alltaf nær og nær afbókunarfresti hjá fólki og þá vill það afbóka, eðlilega, á meðan það getur enn fengið endurgreitt, ef um það er að ræða. Þeim mun lengri tími sem líður án þess að fólk hafi skýr svör þeim mun meiri líkur eru á að það afbóki bara ferðina og komi þá ekki, jafnvel frá þeim mörkuðum sem hafa virkilegan áhuga á því að koma.“

Sumir Þjóðverjar gjaldi varhug við rakningarforritinu

Málið snýr fyrst og fremst að þeim ferðamönnum sem eiga bókaðar ferðir og áttu jafnvel bókaða ferð til landsins áður en faraldurinn kom upp.

„Þeir eru núna að velta fyrir sér hvort þeir geti nýtt þá ferð. Við erum með markaði í Þýskalandi sem eru ekki hrifnir á einhvers konar persónuupplýsingasöfnun eins og til dæmis í gegnum þetta app og ein spurningin sem við fáum er hvort fólk þurfi að setja upp þetta app,“ segir Jóhannes.

Fjöldi þeirra Þjóðverja sem áður bjuggu í austur-þýska lýðveldinu DDR gjalda varhug við söfnun hins opinbera á persónuupplýsingum borgaranna vegna sárrar reynslu af austur-þýsku leyniþjónustunni Stasi sem njósnaði og safnaði upplýsingum um íbúa.

Á fræðslufundi Íslenskrar erfðagreiningar í gær sagði Þórólfur að bannað væri, samkvæmt alþjóðalögum að senda fólk úr landi, komi í ljós að það sé sýkt af veirunni á landamærunum. Því þyrftu íslensk stjórnvöld að bjóða upp á einangrun og sóttkví fyrir hinn veika og þá sem hafa verið í tæri við viðkomandi einstakling. Því þyrfti aðstöðu fyrir smitaða í Keflavík.

„Við heyrðum til dæmis í gær á ráðstefnu íslenskrar erfðagreiningar, þar sem sóttvarnarlæknir fjallaði um þetta og lagði upp ýmsar sviðsmyndir, að það yrði hugsanlega skynsamlegt að prófa áfram í einhverja mánuði en ekkert nánar farið út í það hvernig og núna er beðið eftir minnisblað fá honum.“

Jóhannes segir að opinberar vangaveltur stjórnvalda um fyrirkomulag opnunar á landamærum geti reynst skaðlegt fyrir fyrirtæki í ferðaþjónustu.

„Ég held að það sé ekki gott ef að síðan fari að dreifast um veröldina frá íslenskum miðlum og enskum út í aðra miðla sem fylgjast mjög vel með því sem er að gerast á Íslandi, það er að segja berast einhverjar upplýsingar af svona fundum sem kannski eru svo ekki það sem á að taka ákvörðun að lokum eða einhver aðeins önnur útgáfa. Við þurfum að hafa upplýsingarnar skýrar og réttar og að þær séu tilkynntar þegar búið er að ákveða þær. Þannig þarf ferðamaðurinn að hafa það til þess að hann geti tekið ákvörðun um það hvort hann ætlar að koma eða ekki.“

Jóhannes segir að það sé mikilvægt þegar stjórnvöld ákveða næstu skref að taka mið af fyrirkomulagi í samanburðarlöndum Íslands til að vera samkeppnishæf.

„Verði það niðurstaðan hjá flestum Evrópulöndum að opna á ferðir yfir landamæri án þess að það verði skimað eða sóttkví beitt, þá verður það kannski flókið fyrir Íslendinga að halda því fram að þeir séu betri og áhugaverðari áfangastaður ef við ætlum að vera með allskonar skimanir, próf, mikla kostnaðarþátttöku og fleiri atriði sem öll flækja ákvarðanatöku og málin fyrir ferðamanninum.“