Prófessor útskýrir hvers vegna við segjum sautjánhundruð og súrkál en Færeyingar átjánhundruð og grænkál Birgir Olgeirsson skrifar 7. janúar 2019 16:46 Myndin tengist efni fréttar ekki beint. Vísir/Getty Eitt af vinsælustu tístunum á Íslandi í dag er frá ungri konu sem benti á að í Færeyjum segja menn átján hundruð og grænkál en á Íslandi er það að sjálfsögðu sautján hundruð og súrkál. Þetta varð til þess að margir fóru að velta fyrir sér uppruna þessa orðasambands en það vill svo heppilega til að á Vísindavef Háskóla Íslands er að finna svar frá íslenskufræðingnum Guðrúnu Kvaran þar sem hún svarar hvaða orðasambandið sautjánhundruð og súrkál kemur?Ég vil að allir viti að í færeysku segir maður “átjánhundruð og grænkál” í staðinn fyrir “sautjánhundruðu og súrkál” pic.twitter.com/dhZjw472Im— Eva Ragnarsd. Kamban (@evakamban) January 5, 2019 Guðrún segir í samtali við Vísi að hún ímyndi sér að þetta orðasambandið sé fengið frá Dönum en í sögulegu dönsku orðabókinni, Ordbog over det danske sprog, sem nær frá 1700 til 1950, sé að finna atten hundrede og hvidkål og er lýsingin á notkuninni svipuð á þeirri íslensku. Er gripið til þess að nota kál sem ótilgreindan lokalið árs þegar viðkomandi man ekki í bili nákvæmlega hvaða ár eitthvað gerðist. Guðrún segir Íslendinga einnig hafa notast við sextán hundruð og súrkál og fleiri ártöl og segist ímynda sér að Íslendingar hafi gripið til þess káls sem var gnótt af hverju sinni. Íslendingar þurftu að setja sitt kál í súr til að drýgja það ólíkt Dönum sem höfðu gott aðgengi að fersku hvítkáli. Guðrún bendir á að grænkál geti verið lengi í mold í Færeyjum því þar sé lítið um næturfrost fyrr en seint á vetri og mögulega það kál sem Færeyingar nýttu best. Færeyjar Mest lesið Britney Spears handtekin og í haldi yfir nótt Lífið Tóti og Ósk eiga von á túrbóbarni Lífið Poppstjarna notaði lag Bríetar: „Litla Bríet er að öskra núna“ Lífið Er Jón Gnarr búinn að horfa aðeins of oft á Pretty Woman? Lífið Vinsælustu sýningu leikhússins frestað vegna óvæntra meiðsla Lífið Lengsti klukkutími ævinnar Gagnrýni Giftu sig eftir sex mánaða bakpokaferðalag Lífið Bruce Campbell með ólæknandi krabbamein Bíó og sjónvarp Fiskur og kjöt einnig á boðstólnum hjá Sollu Lífið Apinn að vaxa upp úr apabangsanum Lífið Fleiri fréttir Tóti og Ósk eiga von á túrbóbarni Fimm hlutu bókmenntaverðlaun kvenna og kvára Britney Spears handtekin og í haldi yfir nótt Giftu sig eftir sex mánaða bakpokaferðalag Apinn að vaxa upp úr apabangsanum Vinsælustu sýningu leikhússins frestað vegna óvæntra meiðsla Poppstjarna notaði lag Bríetar: „Litla Bríet er að öskra núna“ Er Jón Gnarr búinn að horfa aðeins of oft á Pretty Woman? Tár eftir hverja sýningu „Til hamingju með daginn Brooklyn, við elskum þig svo mikið“ Fiskur og kjöt einnig á boðstólnum hjá Sollu Ómetanlegt að hafa sagt frá átröskuninni „Skelfileg væmni og tilfinningaklám“ eða „eitt það allra áhrifaríkasta“ Tóti fékk bílinn lánaðan frá Líf Magneudóttur Kattavinafélagið minnist dýravinarins Davíðs Verður að fara inn í nýjan áratug með stæl Sviðshöfundar blótuðu þorrann í góubyrjun Spurning um The Terminator upp á tvö hundruð þúsund Guðlaugur Þór kampakátur þegar listinn var kynntur „Búinn að setja miklu meira í þennan gám heldur en ég tók út“ Innlit í Klínikina: „Það er samfélagslega dýrt að gera ekkert“ „Ég verð að þakka þér fyrir að herma eftir mér“ Best að geta elt draumana saman Skilaboðaskjóðan sýnd á Selfossi Laufey og Collab í eina sæng Guðni og gellurnar mættu í kokteilboð Er Rothschild-ættin að sölsa undir sig allan heiminn? Ólga vegna brotthvarfs Sölku Sólar: „Þetta er vond ákvörðun“ Truflað hádegisdjamm í nafni mannréttinda Ástrós Trausta og Adam kveðja Fossvoginn Sjá meira
Eitt af vinsælustu tístunum á Íslandi í dag er frá ungri konu sem benti á að í Færeyjum segja menn átján hundruð og grænkál en á Íslandi er það að sjálfsögðu sautján hundruð og súrkál. Þetta varð til þess að margir fóru að velta fyrir sér uppruna þessa orðasambands en það vill svo heppilega til að á Vísindavef Háskóla Íslands er að finna svar frá íslenskufræðingnum Guðrúnu Kvaran þar sem hún svarar hvaða orðasambandið sautjánhundruð og súrkál kemur?Ég vil að allir viti að í færeysku segir maður “átjánhundruð og grænkál” í staðinn fyrir “sautjánhundruðu og súrkál” pic.twitter.com/dhZjw472Im— Eva Ragnarsd. Kamban (@evakamban) January 5, 2019 Guðrún segir í samtali við Vísi að hún ímyndi sér að þetta orðasambandið sé fengið frá Dönum en í sögulegu dönsku orðabókinni, Ordbog over det danske sprog, sem nær frá 1700 til 1950, sé að finna atten hundrede og hvidkål og er lýsingin á notkuninni svipuð á þeirri íslensku. Er gripið til þess að nota kál sem ótilgreindan lokalið árs þegar viðkomandi man ekki í bili nákvæmlega hvaða ár eitthvað gerðist. Guðrún segir Íslendinga einnig hafa notast við sextán hundruð og súrkál og fleiri ártöl og segist ímynda sér að Íslendingar hafi gripið til þess káls sem var gnótt af hverju sinni. Íslendingar þurftu að setja sitt kál í súr til að drýgja það ólíkt Dönum sem höfðu gott aðgengi að fersku hvítkáli. Guðrún bendir á að grænkál geti verið lengi í mold í Færeyjum því þar sé lítið um næturfrost fyrr en seint á vetri og mögulega það kál sem Færeyingar nýttu best.
Færeyjar Mest lesið Britney Spears handtekin og í haldi yfir nótt Lífið Tóti og Ósk eiga von á túrbóbarni Lífið Poppstjarna notaði lag Bríetar: „Litla Bríet er að öskra núna“ Lífið Er Jón Gnarr búinn að horfa aðeins of oft á Pretty Woman? Lífið Vinsælustu sýningu leikhússins frestað vegna óvæntra meiðsla Lífið Lengsti klukkutími ævinnar Gagnrýni Giftu sig eftir sex mánaða bakpokaferðalag Lífið Bruce Campbell með ólæknandi krabbamein Bíó og sjónvarp Fiskur og kjöt einnig á boðstólnum hjá Sollu Lífið Apinn að vaxa upp úr apabangsanum Lífið Fleiri fréttir Tóti og Ósk eiga von á túrbóbarni Fimm hlutu bókmenntaverðlaun kvenna og kvára Britney Spears handtekin og í haldi yfir nótt Giftu sig eftir sex mánaða bakpokaferðalag Apinn að vaxa upp úr apabangsanum Vinsælustu sýningu leikhússins frestað vegna óvæntra meiðsla Poppstjarna notaði lag Bríetar: „Litla Bríet er að öskra núna“ Er Jón Gnarr búinn að horfa aðeins of oft á Pretty Woman? Tár eftir hverja sýningu „Til hamingju með daginn Brooklyn, við elskum þig svo mikið“ Fiskur og kjöt einnig á boðstólnum hjá Sollu Ómetanlegt að hafa sagt frá átröskuninni „Skelfileg væmni og tilfinningaklám“ eða „eitt það allra áhrifaríkasta“ Tóti fékk bílinn lánaðan frá Líf Magneudóttur Kattavinafélagið minnist dýravinarins Davíðs Verður að fara inn í nýjan áratug með stæl Sviðshöfundar blótuðu þorrann í góubyrjun Spurning um The Terminator upp á tvö hundruð þúsund Guðlaugur Þór kampakátur þegar listinn var kynntur „Búinn að setja miklu meira í þennan gám heldur en ég tók út“ Innlit í Klínikina: „Það er samfélagslega dýrt að gera ekkert“ „Ég verð að þakka þér fyrir að herma eftir mér“ Best að geta elt draumana saman Skilaboðaskjóðan sýnd á Selfossi Laufey og Collab í eina sæng Guðni og gellurnar mættu í kokteilboð Er Rothschild-ættin að sölsa undir sig allan heiminn? Ólga vegna brotthvarfs Sölku Sólar: „Þetta er vond ákvörðun“ Truflað hádegisdjamm í nafni mannréttinda Ástrós Trausta og Adam kveðja Fossvoginn Sjá meira