Valdakonur vega móti karlaveldi fortíðar

„Við ákváðum að setja upp verk fjögurra núlifandi listamanna og láta þau kallast á við verk Halldórs Einarssonar sem tilheyra safneigninni,“ segir Ásdís Ólafsdóttir, sýningarstjóri nýrrar sýningar í Listasafni Árnesinga í Hveragerði.

Þar varpa verk listamannanna Önnu Hallin, Birgis Snæbjörns Birgissonar, Guðjóns Ketilssonar og Rósu Sigrúnar Jónsdóttur nýju ljósi á tréskurð og teikningar Halldórs Einarssonar (1893-1977).

„Halldór var fæddur í Brandshúsum í Flóa 1893, hann lærði tréskurð og teikningu og síðar gerði hann líka verk í marmara og stein.

Hann flutti 1922 til Vesturheims en á efri árum flutti hann heim aftur og lést árið 1977 en áður gaf hann safninu verk sín, ásamt peningum. Það var önnur tveggja stofngjafa Listasafns Árnesinga,“ segir Ásdís. Hún kveðst hafa byrjað á að velja úr verkum Halldórs, svo hafi tekið við pælingar um hvað passaði best með þeim.

„Guðjón Ketilsson er sá listamaður sem hvað mest hefur unnið í við. Hann er með gólfverk sem heitir Hár, annað verk nefnist Verkfærin og svo er skápur frá honum líka. Það passar vel, því Halldór vann við að skera út húsgögn í Bandaríkjunum. Hann skar einnig út dýr og plöntur enda bjó hann úti í skógi fyrir utan Chicago. Því var sterk náttúrutenging í að fá Rósu Sigrúnu Jónsdóttur hingað með textílverk, hún heklar meðal annars íslenskar lækningajurtir.“

Síðan er það pólitíska deildin sem Ásdís lýsir. „Þótt Halldór byggi ytra fylgdist hann með því sem gerðist á Íslandi og í kringum 1960 skar hann út litlar standmyndir af þeim 52 þingmönnum sem kosnir voru á þing lýðveldisárið 1944. Okkur fannst því tilvalið að tefla fram myndum Birgis Snæbjörns Birgissonar af þingmönnum sem settust á þing 2013. Þeir eru allir ljóshærðir og bláeygir en þó er hægt að þekkja hvern og einn. Verkið nefnist Von, það er í eigu Listasafns Íslands og við fengum það lánað.“

Salurinn er tileinkaður valdinu og lýðræðinu. Þar eru einnig myndir eftir Halldór af fyrirmönnum og ýmsu fólki. Því var Anna Hallin fengin með postulínsfígúrur og blekteikningar, að sögn Ásdísar.

„Anna gerði sérstakt verk fyrir sýninguna sem nefnist Valdakonur. Það eru brjóstmyndir af Vigdísi Finnbogadóttur, Jóhönnu Sigurðardóttur og Katrínu Jakobsdóttur. Þær vega upp á móti karlaveldinu hans Halldórs úr fortíðinni.“

Sýningin Frá mótun til muna er í hluta safnsins. Kjarni hennar er heimildarmynd um námskeið í rakúbrennslu en einnig eru verk eftir níu leirlistamenn sem allir voru þátttakendur á námskeiðinu.

Sýningarnar standa til 21. október. Þúsund gestir á öllum aldri heimsóttu þær fyrstu fjóra dagana. Nú á sunnudaginn, 26. ágúst, verður Ásdís þar með leiðsögn sem hefst klukkan 14.

Listasafn Árnesinga er opið frá 12 til 18 alla daga, þar til í október þegar vetraropnun, sem er fimmtudaga til sunnudaga, tekur við. Aðgangur er ókeypis.