Stundar lögreglan persónunjósnir?

Magnað er að lögreglan haldi skýrslur um borgarana. Stjórnmálaskoðanir þeirra, framferði og annað sem á að vera einkamál hvers og eins. Og ekki bætir það stöðuna þegar samantektarskýrsla, þar sem reynt var að hylja nöfn og númer, rennur illa gerð úr höndum lögreglunnar og er nú öllum opin, hverjum sem vill. Þetta mál er lögreglunni til skammar, jafnvel háðungar.

En það vakna spurningar, og það áleitnar. Heldur lögreglan fleiri skýrslur um okkur. Eru enn stundaðar persónunjósnir af yfirvöldum? Trúlega. Nýjasta dæmið sannar það. Og hver gætir upplýsinganna? Kannski það sama fólk og missti úr höndunum skýrslusamantekt Geirs Jóns Þórissonar um það fólk sem var nóg boðið haustið árið 2008 og fram á vetur 2009, mætti út á götur og lét flest skoðanir sínar í ljósi með friðsömum hætti?

Ef upplýsinganna er ekki gætt betur en þetta, eins og nú hefur verið upplýst, hvað hefur þá gerst áður? Hafa aðrar upplýsingar frá lögreglunni ratað hingað og þangað? Vitað er að lengi vel voru haldnar skrár um fólk, stjórnmálaskoðanir þess og atferli. Þær upplýsingar voru óhikað notaðar til að leggja steina í götu þeirra sem þóttu „óheppilegir“, ekki síst vegna pólískra skoðana. Kann að vera að hinir og þessir geti fengið upplýsingar um einn og annan? Er treystandi á að meðferð þannig upplýsinga sé vönduð. Ekki sanna dæmi það.

Sagnfræðingurinn Guðni Th. Jóhannesson skrifaði fyrir fáum árum bók um Gunnar Thoroddsen. Enginn hefur séð ástæðu til að mótmæla skrifum Guðna um persónunjósnir sem voru stundaðar á valdatíma Gunnars og hvernig upplýsingarnar voru notaðar til að draga úr möguleikum „óheppilegra“ til atvinnu og almenns framgang í lífinu. Nýjustu fregnir af skýrslum lögreglunnar kveikja spurningar um hvernig þessum málum er háttað í dag. Er njósnað um náungann?

Birgitta Jónsdóttir þingkona hefur sýnilega áhyggjur af njósnum yfirvalda, þar sem hún vill svör við því hvernig er fylgst með sendibréfum manna á millum. Ómögulegt er að óreyndu að útiloka aðrar og meiri persónunjósnir en fram koma í samantektarskýrslu Geirs Jóns Þórissonar um búshaldabyltinguna og sennilega er eðlilegast að gera ráð fyrir að svo sé.

Bágt er að trúa að löngu áður en skýrslan, sem átti að vera trúnaðargagn og rann svo úr höndum lögreglunnar fyrir einstakan klaufahátt, hafi höfundur hennar mætt með hana og kynnt innihald hennar í Valhöll, aðsetri Sjálfstæðisflokksins. Sé það rétt er málið enn alvarlega en ella. Það er ekki nokkrum manni bjóðandi að gerð sé samantekt um hann, skoðanir hans og löglegar gjörðir, farið sé með þær sem hluta af samkvæmisleik í völdum hópum og síðan sé þeim lekið viljandi, eða fyrir ótrúlegan klaufaskap, með þeim afleiðingum að hver sem vill geti lesið samantekt lögreglunnar um líf samborgaranna.

Embættismenn hafa illa, og umfram allt treglega, getað útskýrt hreint ótrúlega söfnun á hríðskotabyssum. Þjóðin fylgist agndofa með. Á sama tíma upplýsist að lögreglan stundaði, og stundar trúlega enn, njósnir um okkur borgana, safnar saman niðurstöðum og reynir að varðveita. Með mjög misjöfnum árangri.