Sérmerkjum líka landnemavörur

Fagna ber viðleitni stjórnvalda í Suður-Afríku í að sporna við og vekja athygli á ofbeldi Ísraels í garð Palestínu með því að láta auðkenna sérstaklega vörur sem framleiddar eru í gyðingabyggðum vestan Jórdanar, og í Austur-Jerúsalem.

Vakið hefur mikla reiði í Ísrael að vörur af þessum svæðum verði í Suður-Afríku eftirleiðis merktar og flokkaðar sem innflutningur frá hernámssvæðum í Palestínu, en ekki sem vörur frá Ísrael. Þannig greindi fréttastofa BBC frá því að ísraelska utanríkisráðuneytið teldi auðkenningu varanna „algjörlega óásættanlega" og dæmi um „helbera mismunun".

Í yfirlýsingu sem ríkisstjórn Suður-Afríku sendi frá sér á miðvikudag segir hins vegar að ákvörðunin sé í samræmi við utanríkisstefnu landsins þar sem viðurkennd séu landamæri Ísraelsríkis líkt og þau voru dregin upp af Sameinuðu þjóðunum árið 1948. Þar með viðurkenni Suður-Afríka ekki hernumin landsvæði utan þess svæðis sem hluta af Ísrael.

Þá sagði Jimmy Manyi, talsmaður stjórnvalda í Pretóríu, merkingu innfluttu varanna vera til þess að koma í veg fyrir að neytendur teldu varning af hernumdum svæðum eiga uppruna sinn í Ísrael. Stjórnvöld segjast ekki beina neinum tilmælum til fólks um hvernig það skuli haga innkaupum sínum, en auðkennið sé liður í því að gera neytendum betur kleift að stunda upplýst innkaup. Fólk viti þá hvenær vörur séu keyptar (eða ekki keyptar) frá ólöglegum landnámssvæðum Ísraela.

Eðlilega sýna stjórnvöld í Suður-Afríku, þar sem áður var rekin aðskilnaðarstefna hvítra stjórnvalda, baráttu palestínsku þjóðarinnar skilning, enda býr hún við aðskilnaðarstefnu, ofbeldi og yfirgang Ísraels. Stjórnvöld hafa bent á að íbúar Suður-Afríku hafi notið stuðnings alþjóðasamfélagsins við að fá sínu órétti aflétt og hvetja íbúa landsins til að styðja baráttu palestínsku þjóðarinnar.

Þá er ákvörðun Suður-Afríku ekki heldur sprottin upp úr neinu tómarúmi, því uppi hafa verið hugmyndir bæði í Danmörku og á Írlandi um að auðkenna „ísraelskar" vörur með landtökumerkimiða. Sömuleiðis fá vörur frá landnemabyggðum Ísraela ekki sama tollaafslátt hjá Evrópusambandinu og vörur sem framleiddar eru í Ísrael. Þessu hafa Ísraelar líka mótmælt.

Ísland var undir lok síðasta árs fyrst vestrænna ríkja til að viðurkenna sjálfstæði Palestínu og bættist með því í hóp þeirra 130 af 197 aðildarríkjum Sameinuðu þjóðanna sem gert hafa hið sama. Síðan þá hefur Taíland bæst í hópinn.

Sú staða sem uppi er fyrir botni Miðjarðarhafs er óþolandi og sjálfsagt er að Ísland leggist á árar með Suður-Afríku í að upplýsa neytendur um raunverulegan uppruna varnings sem þaðan kemur. Þannig getur Ísland líka haldið áfram að sýna öðrum vestrænum ríkjum gott fordæmi í afstöðu til framferðis Ísraela með því að láta virðingu fyrir mannréttindum ráða för fremur en aðra hagsmuni.