Umræðan
![](https://www.visir.is/i/A24C1CAFA9B8643E573A5E9CAA587CE0E90D260563B5DEA03FC29152812BC5A4_80x80.jpg)
2021: Slæmt ár fyrir frjálslyndi og frelsi
Árið 2021 markaðist af auknu valdi kerfisins, skertum áhrifum lýðræðis og framsókn hinnar nýju rétttrúnaðarreglu. Á árinu 2021 birtust ótvíræð merki um að mistekist hefði að læra af sögunni og því væri verið að endurtaka fyrri mistök og fórna um leið árangri liðinna ára.
![](https://www.visir.is/i/A3224F4ACA3476A5E272EA3AB232E2252B69BFC1FE08F4FAD39D99DF261164BA_80x80.jpg)
Er ekki bara best að skrifa skýrslu?
Þrátt fyrir að stjórnmálamenn hugi lítt að verðmætasköpun í framtíð þegar kemur að sjávarútvegi hefur atvinnugreinin sjálf staðið sína plikt. Fjárfest hefur verið í vélum, tækjum, skipum og búnaði fyrir tugi milljarða króna á hverju ári, undanfarin ár. Sjávarútvegsfyrirtæki á Íslandi ætla ekki að bíða eftir því hvað framtíðin færir þeim.
![](https://www.visir.is/i/DB1075C0232A5055F3CEDFE23A2CFE328FF666746F19D4ED812D65CE53317290_80x80.jpg)
Orku- og veitumálin sett myndarlega á dagskrá
Nú í árslok vorum við minnt á að orkuöryggi er ekki sjálfgefið. Vaxandi orkuþörf heimila, fyrirtækja og fyrir orkuskiptin til að ná árangri í loftslagsmálum er staðreynd. Sem betur fer er samtalið þegar hafið um það hver orkuþörfin verður og hvernig hún verði leyst.
![](https://www.visir.is/i/7C5FAB4989198F30825048DF289D57EC3A7CF087841A3965941B74B73FA4385B_80x80.jpg)
Hlaðvörp eru ekki fjölmiðlar
Fjölmiðlar sinna gæsluhlutverki gagnvart ríkisvaldinu. Hlaðvörp gera það ekki. Hlaðvörp eru ekki fjölmiðlar. Að telja að svo sé lýsir því miður viðtekinni skoðun og viðhorfi ríkisins til fjölmiðla. Hlaðvörp eru líkari skoðanapistli heldur en fjölmiðli. Að kalla hlaðvörp fjölmiðil gerir því lítið úr fjölmiðlum og er atlaga að tjáningarfrelsi almennra borgara.
![](https://www.visir.is/i/F7FE46394DA260A3B6BCC0CF4713168BAFE02811280E38E4B84114C7B2CFB9B3_80x80.jpg)
Velsæld og verðmætasköpun nýrra tíma
Það er hlutverk stjórnvalda að skapa umhverfi þar sem breytingar gagnast samfélaginu öllu, að þau tækifæri sem þær fela í sér nýtist öllum og við fylgjum skýrri framtíðarsýn. Að tryggja að breytingarnar auki verðmætasköpun sem öll fá sanngjarna hlutdeild í og treystir velsæld alls almennings. Þetta er verkefni næstu ára.
![](https://www.visir.is/i/9FB589AC01AF4BCB9E4E8D09768D7A48ABF10B6498811CDDCA7EEB7F0C833863_80x80.jpg)
Standa þarf vörð um virka samkeppni
Sporna þarf við samkeppnishindrunum á sem flestum sviðum, draga úr reglubyrði og opna markaði. Í því sambandi er mikilvægt að stjórnvöld verndi ekki íslensk fyrirtæki fyrir erlendri samkeppni eða hygli þeim með ólögmætum hætt. Það mun hvorki gagnast þeim né íslenskum neytendum til lengri tíma.
![](https://www.visir.is/i/789DBDC62C7AF03C0F7B083C79253EF2C6D94BE1A1A79BC9ABFF069895A46E39_80x80.jpg)
Kæfandi faðmur Svandísar
Allir þeir sem stunda einhvers konar rekstur vita að farsæld byggir á að eigendur og/eða stjórnendur viti hvað þeir eru að fást við. Engu að síður kýs þjóðin á fjögurra ára fresti einstaklinga til að fara með yfirstjórn hinna ólíkustu mála sem eru jafn staðfastir í trúnni á eigin getu eins og þeir eru blindir á veruleikann.
![](https://www.visir.is/i/5265C826331244A49F33CD92F511118A81C3EC3C9F2A92B908EEAA8178C3BCBC_80x80.jpg)
Ný þjóðarsátt á nýju ári?
Stór hluti verkalýðshreyfingarinnar virðist því miður í litlu sambandi við hinn efnahagslega raunveruleika, sem við blasir. Þannig hækkaði Seðlabankinn stýrivexti í nóvember, m.a. með vísan til mikilla launahækkana, sem stuðluðu að verðbólgu. Viðbrögð forystu ASÍ voru að boða meiri hörku í næstu kjaraviðræðum og meiri launahækkanir!
![](https://www.visir.is/i/2B675265421D1E651C24C1E64034B9ECF5E9FA966D2ED4F6152086BD0F5434A9_80x80.jpg)
Hugleiðingar í lok árs 2021
Í stjórnarsáttmála Framsóknar, Sjálfstæðisflokks og Vinstrihreyfingarinnar – græns framboðs má heyra hjartslátt samfélagsins. Í honum ríkir bjartsýni.
![](https://www.visir.is/i/1449AF09594C55CF339F789E17761EFB6B3BE27CF628A33B6C7D5EA1DBFE2DE1_80x80.jpg)
Litaspjald lífsins
Þegar litbrigðin með allri sinni fegurð færast hægt og rólega yfir Ölfusið á notalegri morgunstund og norðurljósin stíga villtan dans að kvöldi, er eins og náttúran minni á fegurðina og alla liti lífsins. Sá margbreytileiki er ekki sjálfgefinn.
![](https://www.visir.is/i/DA8E0E6CCE0240467619A561B25D46B489B0EDB1AE6C3B955076D744ECFF2CEA_80x80.jpg)
Siglum báruna
Líf okkar allra hefur markast af kófinu síðastliðin tvö ár og því hefur fylgt gríðarlegt heilsufarslegt og efnahagslegt tjón. Þegar þetta er ritað eru tæplega sjö þúsund manns á landinu í einangrun eða sóttkví yfir jólin, langflestir með lítil eða engin einkenni.
![](https://www.visir.is/i/E9DF2C06DFF461C4883E73C46CDA2479F4D5F207FC297767B003EF1445E88302_80x80.jpg)
Ár innfluttrar verðbólgu
Eins og allir vita segir sagan okkur að verðbólga á Íslandi hefur jafnan verið hærri en í nágrannalöndum okkar. Svo ekki sé nú minnst á ástandið á sumum tímabilum síðustu aldar þegar verðbólgan var tugum prósenta hærri hér á landi en í helstu nágrannalöndum.
![](https://www.visir.is/i/B4C6E5294DB52558584366D7F631B080397BCBDE00842312A1CE1486AC5ADF92_80x80.jpg)
Viðspyrnuárið 2022?
Viðskipti við útlönd eru undirstaða lífskjara á Íslandi. Þannig hefur það verið frá því að samfélagið tók að þróast hratt í átt að nútímanum upp úr miðri 20. öldinni.
![](https://www.visir.is/i/146549B0DC9D20AC2129EED1F873F07EBE3BE24E5C783AD654DAA68FA072AFE7_80x80.jpg)
Covid-kynslóðin
Vegna Covid hefur um einn og hálfur milljarður barna í nærri 200 löndum verið sendur heim úr skóla í skemmri eða lengri tíma. Nýjar alþjóðlegar rannsóknir sýna að fjarvera barna frá skóla hefur haft skelfilegar afleiðingar.
![](https://www.visir.is/i/835502F37F19A48F75ABBB8CDB5B9DC6B308AD113E2DF8CE2EC0AB4BCB9B462C_80x80.jpg)
Sóttvarnir sem drepa niður samfélag
Þegar árið 2021 rennur sitt skeið á enda verða liðin næstum því tvö ár frá því að fyrsta kóvid-smitið greindist á Íslandi. Á þessum tíma hefur samfélagið fært ómældar fórnir, bæði efnislegar og óefnislegar, í þágu sóttvarna. Hversu mikið hefur áunnist?
![](https://www.visir.is/i/E19FF700A5201F3AD036C6D271AF970437DEC997E14DAA92F1B93C074072DA25_80x80.jpg)
Orðrómur á fjármálamörkuðum
Það er alkunn staðreynd að fjármálamarkaðir búa öllum stundum við ófullkomnar og óstaðfestar upplýsingar. Oft er vísað til slíkra upplýsinga sem „orðróms“ þó svo að rökréttara væri að lýsa upplýsingunum sem „óstaðfestum“ enda eru þær það í huga fjárfesta.
![](https://www.visir.is/i/9DAFB7E217943263EB4E8131542AA1301131EE9C444743E584AA7F63BE4B98BD_80x80.jpg)
Íslenskur fótbolti hefur ekki efni á að vera í ruslflokki
Evrópuævintýri Blikakvenna mun eflaust reynast mikil lyftistöng fyrir íslenska kvennaknattspyrnu. Þátttaka í riðlakeppni Meistaradeildarinnar er meiriháttar afrek á alla mælikvarða en sökum þess hvernig verðlaunagreiðslum evrópska knattspyrnusambandsins UEFA er háttað verður áhugavert að rýna í fjármálahliðina.
![](https://www.visir.is/i/5CA3C5A1A67EAE39B408B5098F9259EE1AF61F30E697ACBE13277E18B5FEB3FC_80x80.jpg)
Bíódagar á köldum klaka
Astraltertan stóð líklega í mörgum þegar fréttir bárust að því að í fjárlögum væri gert ráð fyrir hálfum milljarði í þróun á íslenskri streymisveitu á vegum Kvikmyndamiðstöðvar Íslands og þar með íslenska ríkisins.
![](https://www.visir.is/i/FA9E22FCDE623CFA06A5AAAA61220AF44937306DAC2C37B0D70191D1E8C7D7F4_80x80.jpg)
Alvotech, Kerecis og öll hin – ekki líta fram hjá Kauphöll Íslands
Áhugaverðir tímar eru framundan á Íslandi og sérstaklega fyrir fjárfesta, bæði einstaklinga og fagfjárfesta. Ef marka má nýjustu fregnir stefna nokkur fyrirtæki á hlutabréfamarkað á næstunni, meðal annars Alvotech, Kerecis, Arctic Adventures og fleiri þegar fram líða stundir.
![](https://www.visir.is/i/D672C6BD172444F455DEC4F78A9090305BA50A0F35D1546BBA0F3FCC6C62B2EC_80x80.jpg)
Innherjaupplýsingar á ólíklegustu stöðum og miðlun þeirra
Þegar ég heyri orðin innherjaupplýsingar og innherjasvik hugsa ég oft til kvikmyndarinnar Wall Street frá árinu 1987 með Charlie Sheen og Michael Douglas sem hinn ógleymanlegi Gordon Gekko („greed is good“).
![](https://www.visir.is/i/835502F37F19A48F75ABBB8CDB5B9DC6B308AD113E2DF8CE2EC0AB4BCB9B462C_80x80.jpg)
Skyldurækni gagnvart heimamarkaðinum
Í aðdraganda forsetakosninganna í Bandaríkjunum árið 2012 steig Barack Obama, sem sóttist þá eftir endurkjöri, upp á svið í Virginíuríki og flutti ræðu sem átti eftir að lita kosningabaráttuna.
![](https://www.visir.is/i/8FF66B4812DBF2BC4F3301845D204D11F712EC361BE9785749298FF0CA6ADC03_80x80.jpg)
Nú þarf að greikka sporið
Það er gífurlega ánægjulegt að við stöndum eftir allt saman á sterkum grunni. Ríkissjóður hefur þurft að taka minna að láni en áður var talið þurfa til að eiga við náttúruhamfarir.
![](https://www.visir.is/i/FA9E22FCDE623CFA06A5AAAA61220AF44937306DAC2C37B0D70191D1E8C7D7F4_80x80.jpg)
Handbært fé fyrirtækja – of mikið og aldrei nóg?
Hvað eiga fyrirtæki að hafa mikið handbært fé og hvenær er það of mikið eða of lítið? Þetta getur verið grundvallarspurning í áhættustýringu fyrirtækja en nálgunin á þetta viðfangsefni er mjög mismunandi.
![](https://www.visir.is/i/15DA7CE60C6C97FDEE379179FE1A9CE2EAB507D2A42955AA477623C51C41D036_80x80.jpg)
Mál málanna
Verðbólga er mál málanna þessa dagana en eftir nokkur ár af verðstöðugleika hér á landi er hún mætt aftur með töluverðum látum. Tólf mánaða verðbólga er búin að vera í kringum 4,5% allt árið og hefur ekki verið hærri frá árinu 2013. Uppsöfnuð verðbólga frá upphafi árs 2020 er að nálgast 10%.
![](https://www.visir.is/i/352B6A156EA2C3D48AAE53AEEB52BD59C6E44161E1534A292D5CE0F35EF08FAD_80x80.jpg)
Fórnarlömb verðbólgunnar
Þótt vaxandi verðbólga og viðsnúningur í vaxtavæntingum um heim allan eigi sér margar orsakir, er sú stærsta einfaldlega sú að viðspyrnan eftir að mestu takmörkunum vegna heimsfaraldursins var aflétt, hefur verið mun kröftugri en flestir reiknuðu með.
![](https://www.visir.is/i/14A1C5FCCECF24629FBF6F2D6CC39D991B342FD6443D393BDD530445A92FB72C_80x80.jpg)
Af háum hesti: Ekki nóg að vera gömul hetja
Nú er búið að reka Ole Gunnar Solskjær frá Man United eftir rúmlega ár í starfi. Hann náði ekki árangri með liðið þrátt fyrir mestu peningana og dýrustu leikmennina.
![](https://www.visir.is/i/FE2FB93BED64B24829FC991F631A86E9EDD1BD840743769BAC84E3963B182151_80x80.jpg)
Heildstæð nálgun í kjaraviðræðum óskast
Það líður að kjarasamningagerð og samtalið um forsendur komandi samninga er hafið með aðsendum greinum og yfirlýsingum hagsmunaðila.
![](https://www.visir.is/i/520072E915DC2FEBFBE0DEF77D31D79E82FD1B657D71EE8FC46A84E7269C156E_80x80.jpg)
Möguleg ábyrgð dótturfélags á samkeppnislagabrotum móðurfélags
Í réttarframkvæmd hefur almennt verið gengið út frá því að náin tengsl á milli tveggja eða fleiri lögaðila geti leitt til þess að litið verður á þá sem eitt og sama fyrirtækið í skilningi samkeppnislaga enda sé hugtakið fyrirtæki af efnahagslegum toga en ekki lagalegu. Slík tengsl geta meðal annars verið á milli móður- og dótturfélaga sem hefur þá í för með sér að þau verða talin mynda eina efnahagslega einingu.
![](https://www.visir.is/i/2ABB65306BABF1298F6188B1C8167EC3756E95054E537BB31F59CA36F6C6CDD3_80x80.jpg)
Breyttur veruleiki sveitarfélaga
Skilvirk stjórnsýsla og hófleg skattheimta eru meðal stærstu hagsmunamála atvinnulífsins og þar með almennings. Skattlagning og opinber þjónusta er að stórum hluta í höndum sveitarfélaga og það er í þágu skattgreiðenda, sem og notenda þjónustu þeirra, að staðið sé að rekstri þeirra á skilvirkan og hagkvæman hátt.
![](https://www.visir.is/i/D75008B96E43D5AFB34B4FDB9F684E7BB16B823B1B41CEC7986C24720AEDE517_80x80.jpg)
Sjálfbærni og hámörkun hagnaðar
Almennt er litið svo á að hagsmunir hluthafa eigi að vera í forgangi við rekstur félaga og samkvæmt íslenskum lögum ber stjórn félags að tryggja þessa hagsmuni sem best. Önnur sjónarmið kunna að koma við sögu, svo sem jafnréttis- og umhverfissjónarmið, en hafa oft á tíðum þurft að lúta í lægra haldi fyrir markmiðinu um hámörkun hagnaðar hluthafa.